ქართველი მხატვრის, ნიკო ფიროსმანი ერთ-ერთი ნამუშევარი Sotheby’s-ის აუქციონზე რეკორდულ ფასად — 2,230,000 ფუნტ სტერლინგად გაიყიდა. საუბარია ფიროსმანის ცნობილ ტილოზე „ქალი დაირით“ (Georgian Woman with Tambourine), რომელმაც საერთაშორისო ხელოვნების ბაზარზე განსაკუთრებული ინტერესი გამოიწვია.

ყველაზე საინტერესო დეტალი ის არის, რომ ნახატის ერთ-ერთი პირველი ცნობილი მფლობელი იყო ცნობილი ავსტრიელი მწერალი შტეფან ცვაიგი. სხვადასხვა ისტორიული წყაროს მიხედვით, მან ნამუშევარი საბჭოთა კავშირში მოგზაურობის პერიოდში შეიძინა და ევროპაში გაიტანა. ცვაიგი მოგვიანებით აღნიშნავდა, რომ ფიროსმანი ევროპისთვის დიდი აღმოჩენა გახდებოდა.

შეგახსენებთ, ქართველი მხატვრის, ნიკო ფიროსმანის, ცხოვრება ტრაგიკული და მძიმე იყო. სიცოცხლეში მას ხშირად უცნაურად, გაუგებარ ხელოვანად ან სულაც შეშლილად მიიჩნევდნენ. თავად ამბობდა, რომ წმინდანებს ხედავდა და ისინი შთაგონებას აძლევდნენ. უკიდურეს სიღარიბეში ცხოვრობდა და ხშირად საკვებსა და ღვინოს იღებდა იმაში, რომ დუქნებისთვის აბრებს ხატავდა. ხატვისთვის ხშირად ძველ ზეთიან სუფრებსა და იაფ მასალებს იყენებდა, რადგან ტილოს შეძენის საშუალება არ ჰქონდა.

აკადემიური წრეების ნაწილის მხრიდან დაცინვის მიუხედავად, ფიროსმანი საკუთარი ხედვით ქმნიდა სრულიად განსხვავებულ მხატვრობას, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიომ გენიოსურ ნაივურ ხელოვნებად აღიარა.

World War I-ის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს რუსეთის იმპერიაში „მშრალი კანონი“ ამოქმედდა, რამაც დუქნების ნაწილი დახურა და შეკვეთებიც შემცირდა. ფიროსმანის სიღარიბე კიდევ უფრო დამძიმდა.

ნიკო ფიროსმანი 1918 წელს გარდაიცვალა სიღარიბეში, სიცივესა და მძიმე პირობებში. მისი საფლავის ზუსტი ადგილი დღემდე უცნობია.

დღეს კი მხატვარი, რომელსაც სიცოცხლეში ხშირად ვერ აფასებდნენ, მსოფლიო აუქციონებზე მილიონებად ფასობს და ქართული კულტურის ერთ-ერთ უდიდეს სიმბოლოდ ითვლება.

წყაროები: