ბოტიჩელის ცნობილი ნახატის ვენერა 23 წლის ასაკში ინსულტით გარდაიცვალა - იტალიელი მეცნიერების დასკვნა
იტალიელი მეცნიერების განცხადებით, სანდრო ბოტიჩელის ცნობილი ნახატის „ვენერას დაბადება“ მთავარი სახის შთაგონება, სიმონეტა ვესპუჩი, 23 წლის ასაკში ინსულტით გარდაიცვალა. მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ ინსულტი მას ერთ-ერთ მეჯლისზე განუვითარდა.
სიმონეტა ვესპუჩი 16 წლის ასაკში დაქორწინდა მარკო ვესპუჩიზე, რომელიც ფლორენციელი ბანკირების გავლენიან ოჯახს ეკუთვნოდა. ქორწინების შემდეგ იგი ფლორენციის მაღალი საზოგადოების წევრი გახდა.
სიმონეტა დახვეწილი მანერებითა და გონიერებით გამოირჩეოდა და ფლორენციის ცნობილ ადამიანებზე დიდ შთაბეჭდილებას ახდენდა. ჰუმანისტმა და პოეტმა ანჯელო პოლიციანომ მას La Sans Par, ანუ „შეუდარებელი“ უწოდა.
სანდრო ბოტიჩელი სიმონეტას ერთ-ერთ ყველაზე ერთგულ თაყვანისმცემლად და ახლო მეგობრად მიიჩნეოდა. მისი გარეგნობა რენესანსის ეპოქის სილამაზის იდეალებს შეესაბამებოდა და მხატვარი მის სახეს სიმონეტას გარდაცვალებიდან წლების შემდეგაც იყენებდა.
ადრეულ გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე სიმონეტამ მეჯლისზე გონება დაკარგა და ცხვირიდან ძლიერი სისხლდენა დაეწყო. თვითმხილველთა აღწერით, იგი უძლურად იწვა და გარშემო მყოფთა დახმარებაზე რეაგირება არ შეეძლო.
რამდენიმე დღის შემდეგ მისი მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა და საწოლიდან ვეღარ დგებოდა.
სიმონეტას სიცოცხლის ბოლო დღეების შესახებ ცნობები პიერო ვესპუჩისა და ლორენცო მედიჩის მიმოწერაშია დაცული. მას აღენიშნებოდა მაღალი ტემპერატურა, ცხვირიდან ძლიერი სისხლდენა, გონების არევა და, სავარაუდოდ, ჰალუცინაციებიც.
იმ დროის ექიმებმა სიმპტომები ჭლექს დაუკავშირეს, რომელიც იმ ეპოქაში მსგავსი შემთხვევების ერთ-ერთ ყველაზე გავრცელებულ მიზეზად მიიჩნეოდა. დანიშნულმა მკურნალობამ შედეგი ვერ გამოიღო და სიმონეტა 1476 წლის აპრილში, 23 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
რომის ბიოსამედიცინო უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ბოტიჩელის საყვარელი მოდელის გამოსახულებიანი ხუთი ნახატი სახის ამომცნობი ალგორითმით გააანალიზეს.
კვლევის მიხედვით, სხვადასხვა ნახატში სიმონეტას სახის ნაკვთების თანდათანობითი გამსხვილება შეესაბამება იმ ცვლილებებს, რომლებიც ჰიპოფიზის მზარდი ადენომის მქონე პაციენტებში შეინიშნება.
ჰიპოფიზის ადენომა სიმსივნეა, რომელსაც მძიმე გართულებების, მათ შორის ინსულტის გამოწვევა შეუძლია.
მკვლევართა ვარაუდს სიმონეტას ცხვირიდან სისხლდენის შესახებ ისტორიული ცნობებიც ამყარებს. მათი განმარტებით, მსგავსი სისხლდენა შეიძლება განვითარდეს, როდესაც სიმსივნე ცხვირის ღრუსთან დაკავშირებულ უბნებში იზრდება.
მეცნიერებმა ჰიპოფიზის ადენომით გამოწვეული ინსულტის თანამედროვე შემთხვევებიც შეისწავლეს. პაციენტებს სიმონეტას მსგავსი ნიშნები ჰქონდათ - გონების არევა, თავის ტკივილი, მაღალი ტემპერატურა, ცხვირიდან სისხლდენა და სინათლის მიმართ მომატებული მგრძნობელობა.
მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ სინათლის მიმართ მგრძნობელობა სიმონეტასაც ჰქონდა, რადგან სიცოცხლის ბოლო დღეებში იგი ბნელ ოთახში ყოფნას ამჯობინებდა.
მეცნიერების აზრით, სიმსივნით გამოწვეული მდგომარეობის გაუარესებაში მეჯლისზე ცეკვასაც შეიძლებოდა შეეტანა წვლილი. რენესანსის ეპოქაში ცეკვა განათლებული და მაღალი საზოგადოების წარმომადგენლის ცხოვრების მნიშვნელოვან ნაწილად ითვლებოდა.
იმ პერიოდში პოპულარული ზოგიერთი სწრაფი ცეკვა ბევრ ნახტომს მოიცავდა. რადგან სიმონეტამ გონება სწორედ მეჯლისზე დაკარგა, მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ინტენსიურმა მოძრაობამ სიმსივნით უკვე დაზიანებულ უბნებზე იმოქმედა და სისხლჩაქცევა გამოიწვია.
დაკრძალვის დროს სიმონეტას ცხედარი თეთრ კაბაში, სახის დაუფარავად გამოასვენეს, რათა საზოგადოებას მასთან დამშვიდობება შეძლებოდა. რენესანსის ეპოქაში ასეთი პატივი მხოლოდ განსაკუთრებულ ადამიანებს ერგებოდათ.
1510 წელს გარდაცვლილმა სანდრო ბოტიჩელიმ ითხოვა, რომ სიმონეტას ფეხებთან დაეკრძალათ. ეს მისი მუზისადმი ერთგულების უკანასკნელ გამოხატულებად იქცა.
