ევროპა ბუნებას ახალ სახელებს არქმევს - როგორ ცდილობენ ქვეყნები მეცნიერების საზოგადოებასთან დაახლოებას?
ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში მეცნიერები და ბუნების დამცველები ცდილობენ, ბუნება ადამიანებისთვის უფრო ახლობელი და გასაგები გახადონ. ამ მიზანს ემსახურება ორი საინტერესო ინიციატივა, რომლებიც ბოლო პერიოდში ესტონეთსა და შვედეთში დაიწყო.
ესტონეთში მეცნიერებმა მოსახლეობას მოუწოდეს, კრეატიულობა გამოიჩინონ და 20 სახეობის ლორწოვანი ობისთვის (slime mold) ადგილობრივი სახელები მოიფიქრონ. საუბარია ორგანიზმებზე, რომლებიც არც მცენარეებს მიეკუთვნებიან, არც ცხოველებს და არც სოკოებს. ისინი მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ეკოსისტემაში, რადგან ორგანული ნივთიერებების დაშლას უწყობენ ხელს და ტყის ბუნებრივ ბალანსს ინარჩუნებენ.
ესტონეთის ბუნებისმეტყველების მუზეუმის კოლექციაში 1 200-ზე მეტი ასეთი ორგანიზმის ნიმუში ინახება, თუმცა მათი უმეტესობა დღემდე მხოლოდ ლათინური სამეცნიერო სახელებითაა ცნობილი. მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ადგილობრივი სახელების მინიჭება საზოგადოებაში ცნობადობას გაზრდის და ბუნებისადმი ინტერესსაც გააძლიერებს.
მსგავსი, თუმცა უფრო მასშტაბური პროცესი მიმდინარეობს შვედეთშიც, სადაც ასობით ფრინველის სახეობისთვის სახელების გადახედვა დაიწყეს. შვედეთის ტაქსონომიური კომიტეტის გადაწყვეტილებით, დაახლოებით 300 სახეობის სახელწოდება შეიცვლება, რათა ისინი უფრო აღწერითი და ინფორმაციული გახდეს.
ახალი მიდგომის მიხედვით, ფრინველების სახელები უკეთ უნდა ასახავდეს მათ გარეგნობას, შეფერილობას, საცხოვრებელ გარემოს ან სხვა გამორჩეულ მახასიათებლებს. მეცნიერების შეფასებით, ეს არა მხოლოდ ფრინველების ამოცნობას გაამარტივებს, არამედ ბუნების შესახებ ცოდნის გავრცელებასაც შეუწყობს ხელს.
ორივე ინიციატივა უფრო ფართო ევროპული ტენდენციის ნაწილია, რომელიც სამეცნიერო ცოდნის საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომ ფორმაში გადატანას ისახავს მიზნად. სპეციალისტების შეფასებით, როდესაც ბუნების ელემენტებს ადამიანებისთვის გასაგები და დამახსოვრებადი სახელები აქვთ, იზრდება როგორც გარემოსდაცვითი ცნობიერება, ისე მოქალაქეთა ჩართულობა ბიომრავალფეროვნების დაცვის პროცესში.
ციფრული ეპოქის პირობებში, როდესაც გარემოსდაცვითი კომუნიკაცია სულ უფრო მნიშვნელოვან როლს იძენს, მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ სახელები მხოლოდ ტერმინები აღარ არის — ისინი ინსტრუმენტია, რომელიც მეცნიერებას, განათლებასა და საზოგადოებას ერთმანეთთან აკავშირებს.
