ნავთობის შოკი მსოფლიოში — რა გავლენა ექნება ამას საქართველოზე? ანუ,რა ელის საქართველოს ფასებს უახლოეს პერიოდში ნავთობის გაძვირების ფონზე?
საქართველო ნავთობპროდუქტების იმპორტზე დამოკიდებული ქვეყანაა, ამიტომ მსოფლიო ბაზარზე ნავთობის ფასის თითქმის ყოველი მკვეთრი ცვლილება ადგილობრივ ბაზარზეც აისახება. ბოლო ერთი კვირის განმავლობაში ქართულ ბიზნესმედიასა და ეკონომიკურ პლატფორმებზე მთავარი აქცენტი გაკეთდა იმაზე, რომ საერთაშორისო გაძვირება უახლოეს პერიოდში საწვავის ადგილობრივ ფასებზეც შეიძლება გადავიდეს.
ბიზნესპლატფორმა BM.GE წერდა, რომ იმპორტიორები უკვე აკვირდებიან საერთაშორისო ტენდენციას და თუ Brent-ის ფასი 100 დოლარის ზემოთ შენარჩუნდა, ქართულ ბაზარზე საწვავის თვითღირებულება მოიმატებს. მათი შეფასებით, ადგილობრივი ფასები მყისიერად არ იცვლება, რადგან ბაზარზე არსებული მარაგები და წინასწარ ნაყიდი პარტიები მოქმედებს, თუმცა ზრდის ტენდენცია რამდენიმე კვირაში იგრძნობა.
BPN-ის მიხედვით, ნავთობის ფასის ზრდა საქართველოში მხოლოდ ბენზინის ფასს არ ნიშნავს. იმპორტზე დამოკიდებულ ეკონომიკაში იზრდება ლოგისტიკის ხარჯი, რაც შემდეგ სასურსათო და სამომხმარებლო პროდუქციაზეც აისახება. განსაკუთრებით მგრძნობიარეა გადაზიდვები, დისტრიბუცია და სოფლის მეურნეობის სექტორი.
Commersant.ge-ზე ეკონომისტები საუბრობდნენ, რომ გაზაფხული-ზაფხულის სეზონზე საწვავის გაძვირება უფრო მტკივნეულია, რადგან ეს პერიოდია, როცა იზრდება:
- ტურისტული ნაკადები
- შიდა გადაადგილება
- სოფლის მეურნეობის სეზონური სამუშაოები
- ტრანსპორტისა და ლოგისტიკის დატვირთვა
ანუ ფასების ზრდა სწორედ იმ დროს ემთხვევა, როცა ეკონომიკას შედარებით იაფი საწვავი ყველაზე მეტად სჭირდება.
საქსტატის ბოლო ინფლაციური სტრუქტურაც აჩვენებს, რომ ტრანსპორტისა და საწვავის ცვლილება საქართველოში სამომხმარებლო ფასებზე პირდაპირ მოქმედებს. ეკონომისტების შეფასებით, თუ ნავთობის მაღალი ფასი რამდენიმე თვეს გაგრძელდება, ქვეყანაში შეიძლება ახალი ინფლაციური წნეხი გაჩნდეს.
თუ საერთაშორისო ფასები შენარჩუნდა ან კიდევ გაიზარდა, საქართველოში მოსალოდნელია:
- ბენზინისა და დიზელის ეტაპობრივი გაძვირება
- სატვირთო გადაზიდვების ხარჯის ზრდა
- საკვების თვითღირებულების მატება
- მუნიციპალურ და კერძო ტრანსპორტზე წნეხი
- მცირე ბიზნესისთვის საოპერაციო ხარჯების გაზრდა
თუ ნავთობის გაძვირება დროებით შოკად არ დარჩა და გახანგრძლივდა, ეს შეიძლება გადაიზარდოს ახალ ინფლაციურ ტალღაში, რადგან საწვავი თითქმის ყველა პროდუქტის ფასში მონაწილეობს — მინდვრიდან მაღაზიამდე.
მსოფლიოში ნავთობის გაძვირება საქართველოში მხოლოდ ბენზინგასამართ სადგურზე არ იგრძნობა — ის შესაძლოა მალე პურის, ხილისა და ტრანსპორტის ფასშიც გამოჩნდეს.
წყაროები
- BM.GE — https://bm.ge
- BPN.GE — https://bpn.ge
- Commersant.ge — https://commersant.ge
- საქსტატი — https://geostat.ge
- ეროვნული ბანკი — https://nbg.gov.ge
