უწევს თუ არა კონკურენციას ადგილობრივი ქართული მარწყვი თურქულ მარწყვს და რა გამოწვევების წინაშეა ადგილობრივი წარმოება. მარწყვის ბაზართან დაკავშირებით სტატიას EastFruit-ი აქვეყნებს.
კოოპერატივი „მადლიერი“ - 2023 წლის სეზონის ახალბედაა. EastFruit-ი კოოპერატივის ხელმძღვანელს გიორგი თავაძეს მარწყვის ბიზნესის სპეციფიკაზე და კომპანიის მიერ არჩეულ ნიშაზე ესაუბრა.
კოოპერატივი „მადლიერი“ 2023 წელს შიდა ქართლში ახალაშენებულ სათბურში 300 ტონა მარწყვის წარმოებას გეგმავს. გიორგი თავაძის თქმით, ამ სეზონზე მიზანია მთელი წლის განმავლობაში სუპერმარკეტების თაროებზე ქართველი მომხმარებლისთვის ხელმისაწვდომი იყოს უმაღლესი ხარისხის მარწყვი. პროექტში ჯამური ინვესტიცია 2 მილიონი ლარია (805 000 აშშ დოლარი), საიდანაც 850 000 ლარი (342 000 აშშ დოლარი) სოფლის მეურნეობის შეღავათიანი დაკრედიტების პროგრამით არის მოზიდული.
კოოპერატივი „მადლიერი“ - არის ჰიდროპონიკური სათბური დაკიდებული ღარებით, რომლის ტექნოლოგია საქართველოში შემუშავდა და განხორციელდა. სისტემა მექანიზებულია, რაც საშუალებას იძლევა დარეგულირდეს ცალკეული რიგების სიმაღლე კენკრის კრეფის ან სხვა საჭირო ოპერაციების შესასრულებლად.
კოოპერატივის ხელმძღვანელის, გიორგი თავაძის თქმით, მათ მიერ შემუშავებული სისტემა არსებული სანიაღვრე სისტემების გაუმჯობესებული ვერსიაა. ორიგინალური სისტემა საშუალებას იძლევა ღია გრუნტში გაშენებასთან შედარებით ერთ ჰექტარზე ხუთჯერ მეტი კენკრა იქნას მიღებული. 5700 კვადრატული მეტრის ფართობის სათბურში 152000 მარწყვის ბუჩქია განთავსებული. მიუხედავად იმისა, რომ ეს მხოლოდ ერთი მოდულია, თავაძის თქმით, მომავალი სამი წლის განმავლობაში დაგეგმილია წარმოების ათ მოდულამდე გაზრდა.
წარმოებისთვის შეირჩა კალიფორნიული მარწყვის ჯიში „კაბრილო“, რომელსაც შეუძლია თითო ბუჩქზე 3,5 კილოგრამი ნაყოფი გამოიღოს, თუმცა კოოპერატივი 2 კილოგრამამდე მოსავალს ელის.
სათბური გასათბობად იყენებს ბუნებრივ აირს, თუმცა გათბობის სისტემაც ექსპერიმენტულია. თავაძის თქმით, ყველაზე ცივ თვეებში მოსალოდნელი მაქსიმალური მოსავლიანობის 50-70%-ის მისაღებად საკმარისია მცენარის მხოლოდ ფესვთა სისტემის 10 გრადუს ცელსიუსამდე გაცხელება. ამისათვის სათბურში დამონტაჟდა სარწყავი მილების სისტემა, რომელიც ფესვებს წყლით ათბობს. ქარხანას გათბობა მხოლოდ იანვრიდან აპრილის შუა რიცხვებამდე სჭირდება. 2023 წელს გათბობის ხარჯებმა 30,000 ლარი (12,074 აშშ დოლარი) შეადგინა.
კოოპერატივი „მადლიერი“ ამჟამად პროდუქციას ადგილობრივ შემფუთავ კომპანიას Georgian Agro Product აწვდის, რომელიც კენკრას „პლანტას“ ბრენდით სუპერმარკეტების ქსელებში ყიდის, მაგრამ მაისში კოოპერატივი დღეში ერთ ტონაზე მეტი კენკრის წარმოებას და პირდაპირ სუპერმარკეტებში მიწოდებას გეგმავს.
საწარმოს ფუნქციონირების პირველი წლის მიზანი ადგილობრივი ბაზრის განვითარებაა, მცირე რაოდენობით კენკრა ექსპორტზეც გადის, მაგრამ შემდგომ წლებში ექსპორტის წილი გაიზრდება. თავაძე ყურის ქვეყნების საექსპორტო ბაზარს აკვირდება და აღნიშნავს, რომ თუ ამ ბაზარს ამჟამად მიეწოდება პრემიუმ მარწყვი ამერიკიდან, რომლის ტრანსპორტირებასაც 10-12 საათი სჭირდება, მაშინ საქართველოს გაცილებით უკეთესი გეოგრაფიული პოზიცია აქვს კენკრის საჰაერო გზით მოკლე დროში მიწოდებისთვის.
EastFruit-თან ინტერვიუში თავაძემ ფასების კონკურენციაზე ისაუბრა ადგილობრივ ბაზარზე, რომელიც გაზაფხულზე უხვად მარაგდება შედარებით იაფი თურქული და ადგილობრივი ღია გრუნტის მარწყვით. თავაძე დღევანდელ ფასებს სასათბურე წარმოების მოგებიანობის პრობლემად არ განიხილავს. მაშინაც კი, თუ კომპანია დღეს კენკრას გაყიდდა საბითუმო ბაზარზე, სადაც ფასები 4-8 ლარის ფარგლებშია (1,61-3,22 დოლარი), ბიზნესი მაინც მოგებიანი იქნება. თუმცა, მათი ნიშა არ არის სასოფლო-სამეურნეო ბაზრები, რომლებიც დაუხარისხებელ კენკრას ყიდიან. სუპერმარკეტებსა და ხილ-ბოსტნეულის მაღაზიებში ადგილობრივი ბრენდის მარწყვის ფასები გაცილებით მაღალია - დღეს კილოგრამის ფასი 13-დან 23 ლარამდეა (5,2-9,3$), რაც, თავაძის თქმით, ძალიან მაღალი ფასია, თუმცა კონკურენციის გაზრდა სავარაუდოდ ამ ფასებზეც მოახდენს გავლენას.
