სიმელოტის რეალურად განკურნებისკენ კიდევ ერთი დიდი ნაბიჯი გადაიდგა. პირველად ისტორიაში, მეცნიერებმა ლაბორატორიაში შექმნეს ფუნქციური თმის ფოლიკულები, რომლებიც ბუნებრივად განიცდიან ზრდის ციკლებს.
იმისათვის, რათა ისინი ფუნქციური ყოფილიყო, ამერიკელ და იაპონელ მკვლევართა ჯგუფმა გამოავლინა გადამწყვეტი ნაკლული რგოლი — უჯრედის ტიპი, რომელიც ხელს უწყობს რეგენერაციას და იწვევს თმის სრულ ზრდას და ქსოვილების მიმაგრებას.
ვიდრე ამბავს გავაგრძელებთ, აუცილებელია აღინიშნოს, რომ ეს კვლევა თაგვებზე ჩატარდა. ადამიანებზე ცდები ჯერ არ დაწყებულა და შესაბამისად, ჯერ კიდევ გრძელი გზაა იქამდე, ვიდრე ეს აღმოჩენა მკურნალობის ფორმის სახეს მიიღებს.
თუმცა, აღმოჩენა მხარს უჭერს ახალ მიდგომებს ფოლიკულების ზრდის აღდგენის მიმართულებით იმ ზონებში, სადაც თმა ბუნებრივად აღარ ამოდის.
კერძოდ, ის განსაზღვრავს მთავარ, სამუჯრედიან „რეცეპტს“, რომელიც საჭიროა ლაბორატორიაში სრულად ფუნქციონალური თმის ფოლიკულის წარმოებისთვის.
„ამ კვლევას მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს ზრდასრული ადამიანის ორგანო-ინდუცირებადი პოტენციური ღეროვანი უჯრედების საბაზისო და სამედიცინო მეცნიერებაში და მათ ნიშებში ორგანოების მორფოგენეზსა და ზრდასრული ადამიანის თმის ციკლში“, — წერენ მკვლევრები პუბლიკაციაში.
თმის ფოლიკულის საწყისი „თესლს“ წარმოადგენს ეპითელური ღეროვანი უჯრედი (რომელიც თავად თმას ქმნის) და დერმული პაპილა უჯრედები (რომლებიც ზრდის სიგნალებს გზავნიან) — უჯრედის ორი ტიპი, რომლებიც ადრე ლაბორატორიულ პირობებში თმის ფოლიკულების ზრდისთვის გამოიყენებოდა.
აღსანიშნავია, რომ წინა მცდელობებისას შექმნილმა თმის ფოლიკულებმა ვერ შეძლეს ლაბორატორიაში ზრდა ან ქვედა ქსოვილთან დაკავშირება, დანიშნულებისამებრ ფუნქციონირებს მხოლოდ ცოცხალი თაგვის კანში გადანერგვის შემდეგ.
სწორედ აქ ერთვება საქმეში მესამე ტიპის უჯრედი, დამხმარე ქსოვილი, რომელიც ცნობილია როგორც დამატებითი მეზენქიმური უჯრედი და უზრუნველყოფს საყრდენ და სტრუქტურულ ელემენტს, განსაკუთრებით ფოლიკულის „ამოზნექილობის“ გარშემო და წარმოადგენს საფარის, სახელად დერმული გარსის ნაწილს.
ფოლიკულების ფორმაციის ადრეულ ეტაპზე ამ მესამე ტიპის ღეროვანი უჯრედის დამატება საკმარისი იყო რათა ფოლიკულები წახალისებულიყო, რომ გაევლოთ ზრდის ციკლები და დაკავშირებულიყვნენ ქვედა ქსოვილებს.
„ჩვენი მიზანია, სამომავლო კვლევებში დავადგინოთ ამოზნექილობის გარშემო არსებული მეზენქიმური უჯრედების წარმომავლობა და მათი როლი თმის ფოლიკულის განვითარებაში და თმის ციკლი in vivo, ასევე გავკვალოთ თმის ფოლიკულების რეგენერაციის გზა ჰუმანიზებული მოდელების მეშვეობით“, — წერენ მკვლევრები.
ბოლო წლებში, მეცნიერები აგრძელებენ ადამიანის სხეულს გარეთ თმის ფოლიკულების ზრდასთან მიახლოებას და მათი რეალური თმის მსგავსად ფუნქციონირების უზრუნველყოფას. სამომავლო წარმატება უნდა მოიცავდეს ამ ტექნოლოგიის მასშტაბის ზრდას და იმის განსაზღვრას, როგორ შეიძლება ლაბორატორიაში გაზრდილი ფოლიკულები ადამიანის თავში უსაფრთხოდ გადაინერგოს.
მკვლევრებს ასევე მიაჩნიათ, რომ ამ ახალი კვლევის გამოყენება შესაძლებელია ლაბორატორიაში სხვა ორგანოების შესაქმნელადაც.
კვლევაში მონაწილე ზოგიერთი მეცნიერი ასევე მუშაობს კომპანია OrganTech-ში, რომელმაც ეს კვლევა ნაწილობრივ დააფინანსა, რადგან ეს კომპანია ამ მიმართულებით აქტიურად მუშაობს.
ლაბორატორიაში გაზრდილი თმის გამოყენება ასევე შესაძლებელია თმის ცვენის თერაპიების შესაფასებლად და იმის უფრო დეტალურად შესასწავლად, თუ როგორ იწყება და წყდება თმის ზრდა, ცხოველებსა და ადამიანებზე ტესტირების გარეშე.
„ეს ნაშრომი განსაზღვრავს თმის ფოლიკულის ფუნქციური რეგენერაციის საფუძველ უჯრედულ კონფიგურაციას. თმის ბიოლოგიის გარდა, აძლიერებს ჩვენს უფრო ფართო სტრატეგიას ორგანოების დონის რეგენერაციული მედიცინის შესახებ, სადაც ზუსტად ორგანიზებული ეპითელური და მეზენქიმული ურთიერთქმედებები უზრუნველყოფს ქსოვილების სტაბილურ და ფუნქციურ რეკონსტრუქციას“, — ამბობს OrganTech-ის ხელმძღვანელი იოშიო შიმო.
კვლევა Biochemical and Biophysical Research Communications-ში გამოქვეყნდა.
მომზადებულია ScienceAlert-ის მიხედვით.
