მსოფლიო ავტოინდუსტრიაში ერთ-ერთი ყველაზე სტაბილური და კონსერვატიული ბრენდი, Honda, პირველად თითქმის 70 წლის განმავლობაში წლიურ ზარალზე გავიდა. იაპონური ავტოგიგანტისთვის ეს მხოლოდ ფინანსური ჩავარდნა არ არის — ანალიტიკოსებისა და ინდუსტრიის სპეციალისტების შეფასებით, საქმე ეხება უფრო ფართო კრიზისს, რომელმაც ტრადიციული ავტომწარმოებლები ელექტრომობილების ეპოქაში მოულოდნელად რთული რეალობის წინაშე დააყენა.

Reuters-ისა და Financial Times-ის ინფორმაციით, Honda-მ 2026 ფინანსური წელი დაახლოებით 424 მილიარდი იენის ზარალით დაასრულა, რაც კომპანიის ისტორიაში პირველი ასეთი შემთხვევაა მას შემდეგ, რაც იგი საჯარო კომპანიად 1957 წელს იქცა. მთავარი მიზეზი კი ელექტრომობილების მიმართულებით უზარმაზარი ინვესტიციები და სტრატეგიული შეცდომები გახდა.

Honda-ის ხელმძღვანელობამ უკვე ოფიციალურად აღიარა, რომ კომპანიის ელექტრიფიკაციის სტრატეგია რეალობას ვეღარ ერგება. კომპანია უარს ამბობს იმ გეგმაზე, რომლის მიხედვითაც 2030 წლისთვის გაყიდვების 20% ელექტრომობილებზე უნდა გადასულიყო, ხოლო 2040 წლისთვის Honda სრულად უნდა გადასულიყო ელექტრო და წყალბადის ტექნოლოგიებზე. ასევე შეჩერდა კანადაში დაგეგმილი დაახლოებით 11-მილიარდდოლარიანი EV ქარხნის პროექტიც.

სპეციალისტების შეფასებით, Honda-ის მთავარი პრობლემა ის გახდა, რომ კომპანიამ ზედმეტად დიდი რესურსი მიმართა ელექტრომობილებზე მაშინ, როცა ბაზარი მოსალოდნელი ტემპით არ განვითარდა. ამავე დროს, ჩინურმა მწარმოებლებმა — განსაკუთრებით BYD-მა, XPeng-მა და სხვა ადგილობრივმა ბრენდებმა — გაცილებით სწრაფად დაიწყეს როგორც ტექნოლოგიური, ისე ფასობრივი კონკურენცია. შედეგად, Honda განსაკუთრებით ჩინეთის ბაზარზე დასუსტდა, სადაც გაყიდვები ბოლო წლებში მკვეთრად შემცირდა.

ინდუსტრიის ექსპერტების ნაწილი მიიჩნევს, რომ Honda-ის კრიზისი ერთგვარი სიგნალია მთელი ავტოინდუსტრიისთვის. რამდენიმე წლის წინ თითქმის ყველა მსხვილი ავტომწარმოებელი ფიქრობდა, რომ ელექტრომობილებზე გადასვლა სწრაფი და თითქმის შეუქცევადი პროცესი იქნებოდა, თუმცა რეალობაში აღმოჩნდა, რომ მომხმარებლების ნაწილი კვლავ ჰიბრიდულ და შიდა წვის ძრავიან მოდელებს ანიჭებს უპირატესობას — განსაკუთრებით მაღალი ფასების, არასაკმარისი ინფრასტრუქტურისა და ეკონომიკური გაურკვევლობის ფონზე.

Honda-ისთვის დამატებითი დარტყმა ამერიკის ბაზარზეც აღმოჩნდა. აშშ-ში ელექტრომობილების სუბსიდიების ცვლილებამ, ტარიფებმა და ენერგეტიკულმა პოლიტიკამ EV ბაზრის ზრდა შეანელა. თავად Honda-ის განცხადებაშიც აღნიშნულია, რომ კომპანიამ EV მიმართულებით ძალიან დიდი რესურსი დახარჯა, თუმცა ამ ინვესტიციებმა კონკურენტუნარიანი პროდუქტი ვერც ამერიკის და ვერც ჩინეთის ბაზრისთვის ვერ შექმნა.

განსაკუთრებით საინტერესოა ისიც, რომ Honda ახლა ნაწილობრივ უკან ბრუნდება ჰიბრიდული ტექნოლოგიებისკენ. კომპანიის ხელმძღვანელობა აცხადებს, რომ მომდევნო წლებში უფრო მეტი ყურადღება მიექცევა ჰიბრიდულ მოდელებს, რადგან სწორედ ამ სეგმენტში რჩება მოთხოვნა შედარებით სტაბილური და მომგებიანი. ანალიტიკოსები ამას Toyota-ის სტრატეგიის მსგავს მიდგომად აფასებენ — კომპანიამ წლების განმავლობაში არ იჩქარა სრულ ელექტრიფიკაციაზე გადასვლა და ჰიბრიდულ ტექნოლოგიებზე ფოკუსირება შეინარჩუნა.

მიუხედავად პრობლემებისა, Honda სრულად არ ამბობს უარს ელექტრომობილებზე. კომპანია აგრძელებს ჩინეთისთვის სპეციალური EV სერიის — Honda Ye — განვითარებას და მუშაობს ახალ ელექტრო პლატფორმებზეც. თუმცა, სპეციალისტების შეფასებით, Honda-ის ამოცანა ახლა უკვე არა სწრაფი ექსპანსია, არამედ გადარჩენა და სტრატეგიის გადაფასებაა.

ინდუსტრიის ანალიტიკოსების ნაწილის შეფასებით, Honda-ის შემთხვევა აჩვენებს, რომ ავტოინდუსტრიის ტრანსფორმაცია გაცილებით რთული აღმოჩნდა, ვიდრე რამდენიმე წლის წინ ჩანდა. ელექტრომობილები კვლავ მომავლის მთავარ მიმართულებად განიხილება, თუმცა ბაზარმა უკვე დაანახვა მწარმოებლებს, რომ ტექნოლოგიური ცვლილებები მხოლოდ ინოვაციით არ წყდება — გადამწყვეტია ფასები, მომხმარებლის რეალური მოთხოვნა, ინფრასტრუქტურა და გლობალური კონკურენცია, განსაკუთრებით ჩინეთიდან.

წყაროები: