ესტონეთის სანაპიროსთან, ბალტიის ზღვაში ღუზაზე მდგარი რუსული „ჩრდილოვანი ფლოტის“ ტანკერების რაოდენობა ბოლო კვირაში მკვეთრად შემცირდა. ესტონეთის ხელისუფლების ინფორმაციით, თუ თვის დასაწყისში რეგიონში თითქმის 40 გემი ფიქსირდებოდა, ამჟამად მათი რაოდენობა დაახლოებით 10-15 ერთეულამდეა შემცირებული.
ინფორმაცია ესტონეთის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა ERR-მა გაავრცელა. ტრანსპორტის დეპარტამენტის საზღვაო მიმოსვლის მართვის განყოფილების ხელმძღვანელმა არე პიელმა განაცხადა, რომ გემების რაოდენობა მუდმივად იცვლება, თუმცა ამ ეტაპზე აშკარაა მნიშვნელოვანი კლება.
21 აპრილის მონაცემებით, საზღვაო რუკებზე ესტონეთის ტერიტორიულ წყლებთან, კუნძულ ვაინდლოოს მიმდებარედ, 13 გემი ჩანდა. მათი უმრავლესობა ნავთობტანკერია, რომელთა საბოლოო დანიშნულების ადგილი ფინეთის ყურის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე რუსული პორტებია — ძირითადად უსტ-ლუგა და პრიმორსკი.
所谓 „ჩრდილოვანი ფლოტი“ დასავლეთის სანქციების შემდეგ განსაკუთრებით გააქტიურდა. ასე მოიხსენიებენ ტანკერებს, რომლებიც ხშირად გაუმჭვირვალე მფლობელობით, მესამე ქვეყნების დროშით, დაზღვევის ბუნდოვანი სქემებით და გადაზიდვების ფარული მარშრუტებით რუსული ნავთობის ექსპორტს ემსახურებიან. მათი მთავარი მიზანი სანქციების გვერდის ავლა და ენერგორესურსების გლობალურ ბაზარზე გატანაა.
ანალიტიკოსების შეფასებით, ბოლო შემცირება რამდენიმე მიზეზით შეიძლება აიხსნას.
პირველი მიზეზი არის უკრაინის მიერ რუსეთის ბალტიისპირა პორტებზე განხორციელებული დრონული დარტყმები. ბოლო თვეებში უსტ-ლუგისა და პრიმორსკის ინფრასტრუქტურაზე შეტევებმა დროებით შეაფერხა დატვირთვა, რამაც ტანკერების დაგროვება გამოიწვია. ახლა კი შესაძლებელია მოძრაობა ნაწილობრივ აღდგა და რიგი შემცირდა.
მეორე ფაქტორი შეიძლება იყოს უსაფრთხოების რისკი. გასულ კვირებში რეგიონში რუსული სამხედრო-საზღვაო ხომალდებიც შენიშნეს, რაც მიუთითებს, რომ მოსკოვი საკუთარი ენერგეტიკული ტრანსპორტირების სამხედრო კონტროლს ზრდის.
მესამე მიმართულება უკავშირდება ევროკავშირის მზარდ მონიტორინგს. ბალტიის ზღვა რუსეთისთვის ერთ-ერთი ბოლო სტრატეგიული ფანჯარაა ევროპული ბაზრებისა და მსოფლიო საზღვაო გზებისკენ, ამიტომ ესტონეთის, ფინეთისა და ნატოს წევრი ქვეყნების დაკვირვება რუსეთისთვის დამატებით წნეხს ქმნის.
გეოგრაფიულად ვითარება განსაკუთრებით მგრძნობიარეა. ფინეთის ყურეში ესტონეთისა და ფინეთის ტერიტორიული წყლები ერთმანეთს ესაზღვრება, ხოლო რუსეთის გემებისთვის დარჩენილია ვიწრო სანაოსნო დერეფანი. ეს ნიშნავს, რომ ნებისმიერი შეფერხება, ავარია, სამხედრო ესკალაცია ან სანქციური კონტროლი სწრაფად აისახება მთელ ლოგისტიკურ ჯაჭვზე.
ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ გემების რაოდენობის შემცირება შესაძლოა დროებითი იყოს და არა სტრატეგიული უკანდახევა. თუ რუსული პორტების ოპერირება სრულად აღდგება, ტანკერების ნაკადი ისევ გაიზრდება. თუმცა უკვე ნათელია, რომ ბალტიის ზღვა გადაიქცა არა მხოლოდ სავაჭრო, არამედ სანქციების, უსაფრთხოებისა და ენერგეტიკული გავლენის ბრძოლის მთავარ არეალად.
წყაროები:
• ERR (ესტონეთის საზოგადოებრივი მაუწყებელი) — https://news.err.ee/
• Lloyd’s List — https://lloydslist.com/
• Bloomberg Shipping & Energy — https://www.bloomberg.com/energy
• Reuters Maritime Coverage — https://www.reuters.com/
• MarineTraffic (საზღვაო მონიტორინგი) — https://www.marinetraffic.com/
