პოლონეთი ევროკავშირის უსაფრთხო თანამგზავრული კავშირის პროგრამა IRIS²-ს შეუერთდა და პროექტში დაახლოებით 656.3 მილიონი ევროს ინვესტირებას გეგმავს. შეთანხმებას პოლონეთის შინაგან საქმეთა მინისტრმა მარცინ კერვინსკიმ და ევროკომისარმა თავდაცვისა და კოსმოსის საკითხებში ანდრიუს კუბილიუსმა მოაწერეს ხელი.
დაფინანსება პოლონეთის ეროვნული აღდგენის გეგმიდან გამოიყოფა. პროექტის ფარგლებში ქვეყანამ 12 თანამგზავრის დაფინანსება და ვარშავაში სახმელეთო საკომუნიკაციო სადგურის მოწყობა უნდა უზრუნველყოს. ექვსი თანამგზავრი დედამიწის საშუალო ორბიტაზე, დანარჩენი ექვსი კი დაბალ ორბიტაზე განთავსდება. სახმელეთო ცენტრი თანამგზავრულ სისტემას პოლონეთის სამთავრობო ოპტიკურ ქსელ GovNet-ს დაუკავშირებს.
IRIS² ევროკავშირის მიერ დაგეგმილი 290 თანამგზავრისგან შემდგარი მრავალორბიტული სისტემაა. მისი დანიშნულებაა ევროკავშირის ინსტიტუტების, ეროვნული მთავრობების, სამხედრო უწყებებისა და საგანგებო სამსახურებისთვის დაშიფრული და მდგრადი კავშირის მიწოდება. სისტემა ასევე უნდა მოემსახუროს ბიზნესსა და მოსახლეობას, მათ შორის იმ რეგიონებში, სადაც მიწისზედა ინტერნეტკავშირი არასაკმარისია.
ევროკავშირი პროგრამას საკუთარ სტრატეგიულ საკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურად განიხილავს. ინიციატივის მნიშვნელობა გაიზარდა უკრაინაში რუსეთის ომისა და ევროპის ამერიკულ თანამგზავრულ მომსახურებაზე დამოკიდებულების შესახებ დისკუსიის ფონზე. IRIS² ხშირად Starlink-ის ევროპულ ალტერნატივად მოიხსენიება, თუმცა სისტემებს განსხვავებული ძირითადი დანიშნულება აქვთ. Starlink უკვე მოქმედი კომერციული ინტერნეტქსელია, ხოლო IRIS²-ის მთავარი პრიორიტეტი დაცული სამთავრობო და კრიტიკული კომუნიკაციებია.
ევროკავშირის თავდაცვისა და კოსმოსის კომისრის განცხადებით, IRIS²-ის პირველი სამთავრობო სერვისები 2029 წელს უნდა ამოქმედდეს. სრული სისტემის შექმნის ღირებულება დაახლოებით 10.6 მილიარდ ევროს შეადგენს. პროექტს SpaceRISE-ის კონსორციუმი ახორციელებს, რომელსაც ევროპული თანამგზავრული ოპერატორები Eutelsat, SES და Hispasat ხელმძღვანელობენ.
პოლონეთის ხელისუფლება ინვესტიციას უსაფრთხოების გარდა ეკონომიკური და ინდუსტრიული განვითარების შესაძლებლობადაც განიხილავს. პროგრამაში მონაწილეობა პოლონურ კომპანიებს თანამგზავრების, სახმელეთო ინფრასტრუქტურისა და სხვა ტექნოლოგიური კომპონენტების შექმნასთან დაკავშირებულ შეკვეთებზე წვდომის შესაძლებლობას მისცემს.
ევროპული სატელეკომუნიკაციო სექტორის წარმომადგენლები აღნიშნავენ, რომ IRIS²-ის კომერციული წარმატება მომსახურების ფასზე, ხარისხსა და Starlink-ისა და სხვა დაბალორბიტული სისტემების კონკურენტულ დონესთან მიახლოებაზე იქნება დამოკიდებული.
წყაროები:
https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-space/iris2-secure-connectivity_en
