ხელოვნური ინტელექტი ყოველდღიურ ცხოვრებაში სულ უფრო მეტად შედის — ადამიანებს ესაუბრება, ემოციურ მხარდაჭერას სთავაზობს და სოციალურ ქსელებში მილიონობით ნახვას აგროვებს. თუმცა ახალი კვლევები აჩვენებს, რომ ამ ტექნოლოგიას, სარგებელთან ერთად, რეალური ფსიქოლოგიური და სოციალური რისკებიც ახლავს.
ფინეთის Aalto University-ის მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ AI-ზე დაფუძნებული „ციფრული თანამოსაუბრეები“ თავდაპირველად ადამიანს კომფორტსა და ემოციურ შვებას აძლევენ, რადგან ყოველთვის ხელმისაწვდომები არიან, არ აკრიტიკებენ და პასუხს სწრაფად სცემენ. მაგრამ ხანგრძლივი გამოყენებისას მათ შეუძლიათ მარტოობის განცდა კიდევ უფრო გააძლიერონ.
კვლევის მიხედვით, როდესაც ადამიანი ზედმეტად ეჩვევა ხელოვნურ ინტელექტთან კომუნიკაციას, შესაძლოა ნელ-ნელა რეალური ურთიერთობებისგან დისტანცირდეს. მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ნამდვილი მეგობრობა, ოჯახური კავშირი და სოციალური ცხოვრება ძალისხმევას, ემოციას და კომპრომისს მოითხოვს, რასაც AI ვერ ანაცვლებს.
მეორე მხრივ, ესპანეთის University of Córdoba-ის მკვლევრები ყურადღებას სოციალურ ქსელებში გავრცელებულ AI-გენერირებულ ვიდეოებზე ამახვილებენ, სადაც ცხოველები ადამიანივით იქცევიან ან არაბუნებრივ გარემოში ჩანან. მათი შეფასებით, ასეთი კონტენტი განსაკუთრებით ბავშვებისთვის შეიძლება იყოს შეცდომაში შემყვანი.
მაგალითად, ვიდეოებში ხშირად ჩანს, როგორ თამაშობენ ერთად მტაცებელი და მსხვერპლი, როგორ ცხოვრობენ გარეული ცხოველები სახლში ან როგორ იქცევიან ზედმეტად მეგობრულად ადამიანებთან. მკვლევრების თქმით, ბავშვებს, რომლებიც ბუნების შესახებ ცოდნას ხშირად ვიდეოებით იღებენ, შეიძლება გაუჩნდეთ მცდარი წარმოდგენები იმის შესახებ, თუ რა არის რეალური და უსაფრთხო.
ორივე კვლევა ერთ საერთო პრობლემაზე მიუთითებს — ხელოვნური ინტელექტი სულ უფრო დამაჯერებლად ქმნის ურთიერთობისა და რეალობის იმიტაციას. ერთი მხრივ, ის შესაძლოა ადამიანური კავშირის ილუზიას აძლიერებდეს, მეორე მხრივ კი მცდარ სურათს ქმნიდეს სამყაროს შესახებ.
სპეციალისტები ხაზს უსვამენ, რომ AI მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია, თუმცა მას სჭირდება პასუხისმგებლიანი გამოყენება, მკაფიო მონიშვნა და საზოგადოების მეტი ცნობიერება, რათა ტექნოლოგიურმა პროგრესმა ადამიანური კავშირები და რეალობის აღქმა არ დააზიანოს.
წყაროები:
