საქართველოში პენსიონერებისა და სოციალურად დაუცველი მოქალაქეების მნიშვნელოვანი ნაწილი დღეს ფინანსური გადარჩენისთვის ბრძოლაშია ჩართული. სოციალური დახმარება და პენსია, რომელიც ადამიანებისთვის საბაზისო საჭიროებების დაკმაყოფილების საშუალება უნდა იყოს, ხშირად ბანკის ვალის დაფარვაში ქრება.
„ბათუმელების“ მიერ გავრცელებული ინფორმაციის მიხედვით, მხოლოდ „ლიბერთი ბანკიდან“ სესხი 266 ათასზე მეტ პენსიონერსა და სოციალურად დაუცველ მოქალაქეს აქვს აღებული. ბევრისთვის ეს თანხა ერთადერთი გამოსავალი ხდება მაშინ, როდესაც ყოველდღიური ხარჯები — საკვები, მედიკამენტები, კომუნალური გადასახადები — არსებულ შემოსავალს მნიშვნელოვნად აღემატება.
პრობლემა განსაკუთრებით მძიმეა რეგიონებში, სადაც პენსია ან სოციალური დახმარება ოჯახების ერთადერთი სტაბილური შემოსავალია. მოქალაქეების ნაწილი ამბობს, რომ სესხის დაფარვის შემდეგ ხელზე იმდენად მცირე თანხა რჩებათ, რომ ახალი კრედიტის აღება კვლავ აუცილებელი ხდება. შედეგად, ადამიანები მუდმივი ვალის ციკლში ექცევიან.
ამ საკითხზე ყურადღება საქართველოს სახალხო დამცველმაც გაამახვილა. ომბუდსმენის შეფასებით, პენსიონერებისა და სოციალურად დაუცველი პირების შემოსავლებზე მიბმული ფინანსური ვალდებულებები მოქალაქეებს მძიმე სოციალურ მდგომარეობაში აყენებს და მათ ღირსეულ ცხოვრებას კიდევ უფრო ართულებს.
ომბუდსმენის მიმართვაში ხაზგასმულია, რომ პენსია და სოციალური დახმარება სახელმწიფოს მხრიდან სოციალური დაცვის მექანიზმია და არა ისეთი რესურსი, რომელიც ადამიანებს მუდმივი საკრედიტო დამოკიდებულებისკენ უნდა უბიძგებდეს. ასევე საუბარია იმაზე, რომ აუცილებელია მოწყვლადი ჯგუფების ფინანსური უფლებების დამატებითი დაცვა და ისეთი რეგულაციების შექმნა, რომლებიც მათ უკიდურესი ეკონომიკური რისკებისგან დაიცავს.
სახალხო დამცველი განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმაზეც, რომ მოქალაქეების ნაწილისთვის პენსია პრაქტიკულად ბანკში ირიცხება და იქვე რჩება — ვალდებულებების დასაფარად. შედეგად, სოციალური დახმარების მთავარი მიზანი — ადამიანის მინიმალური სოციალური უსაფრთხოების უზრუნველყოფა — მნიშვნელოვნად სუსტდება.
სპეციალისტების შეფასებით, ეს უკვე მხოლოდ საბანკო ან ფინანსური საკითხი აღარ არის. ეს სოციალური პოლიტიკის, სიღარიბის და ეკონომიკური უთანასწორობის პრობლემაა, რომელიც განსაკუთრებით მძიმედ სწორედ ყველაზე დაუცველ ჯგუფებზე აისახება.
ფინანსური ექსპერტების ნაწილი მიიჩნევს, რომ აუცილებელია უფრო მკაცრი სოციალური და საბანკო რეგულაციები, რათა პენსიონერები და სოციალურად დაუცველი ადამიანები კრედიტზე დამოკიდებულების მუდმივ მექანიზმში არ აღმოჩნდნენ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სოციალური დახმარება რეალურ დახმარებად ვეღარ იმუშავებს და მხოლოდ ვალის მომსახურების ინსტრუმენტად დარჩება.
