Volkswagen Group-მა მასშტაბური გარდაქმნის ახალი ეტაპი გამოაცხადა, რომელიც გლობალური სამოდელო რიგის ეტაპობრივად 50%-მდე შემცირებას, ავტომობილების კომპლექტაციებისა და აღჭურვილობის ვარიანტების 75%-მდე შეკვეცას და წარმოების სიმძლავრის ბაზრის რეალურ მოთხოვნასთან დაახლოებას ითვალისწინებს. ჯგუფის აღმასრულებელი დირექტორის, ოლივერ ბლუმეს განცხადებით, Volkswagen ყურადღებას ყველაზე მიმზიდველ და მომგებიან სეგმენტებზე გადაიტანს. ეს ნიშნავს, რომ ევროპის უმსხვილესი ავტომწარმოებელი მრავალწლიანი გაფართოების სტრატეგიიდან უფრო მცირე, მარტივ და მოგებაზე ორიენტირებულ ბიზნესმოდელზე გადადის. კონკრეტულად რომელი მოდელები გაუქმდება, კომპანიას ჯერ არ დაუსახელებია.

Volkswagen-ის მიზანია გლობალური წლიური საწარმოო სიმძლავრე პანდემიამდელი დაახლოებით 12 მილიონიდან 9 მილიონ ავტომობილამდე შეამციროს. ეს 3 მილიონი ავტომობილით, ანუ 25%-ით შემცირებას ნიშნავს. კომპანიის ხელმძღვანელობის განმარტებით, ევროპასა და ჩინეთში სიმძლავრე უკვე დაახლოებით 2 მილიონი ერთეულით შემცირდა, ახლა კი დამატებით დაახლოებით 1 მილიონი ავტომობილის შესაბამისი რესურსის გაუქმება განიხილება. სიმძლავრის 9 მილიონამდე ჩამოყვანა თითქმის ემთხვევა Volkswagen-ის 2025 წლის გაყიდვებს, როდესაც ჯგუფმა 9 მილიონი ავტომობილი გაყიდა. თუმცა ავტომობილების ინდუსტრიის ანალიტიკოსების შეფასებით, ეს ავტომატურად არ ნიშნავს ქარხნების სრულ დატვირთვას, რადგან მოთხოვნა რეგიონების, ბრენდებისა და მოდელების მიხედვით არათანაბრად ნაწილდება.

სამოდელო რიგისა და კომპლექტაციების შემცირებას პირდაპირი ეკონომიკური მიზანი აქვს. ნაკლები მოდელი ნიშნავს ნაკლებ კვლევით და საინჟინრო ხარჯს, უფრო მცირე რაოდენობის პლატფორმას, კომპონენტსა და საწარმოო ხაზს, გამარტივებულ მომარაგების ჯაჭვსა და დაბალ მარაგებს. თუ ერთი ავტომობილის ათობით განსხვავებული ვერსიის წარმოება მცირდება, ქარხანას შეუძლია უფრო გრძელი და იაფი საწარმოო სერიებით იმუშაოს, რაც ერთ ავტომობილზე დანახარჯს ამცირებს. Volkswagen-ს ამ ზომებიდან მოსალოდნელი კონკრეტული დანაზოგი ჯერ არ გამოუქვეყნებია, ამიტომ ფინანსური ეფექტის ზუსტი შეფასება ამ ეტაპზე შეუძლებელია. კომპანიის ოფიციალური განმარტებით, გამოთავისუფლებული ინვესტიციები და განვითარების რესურსები იმ პროდუქტებისა და ტექნოლოგიებისკენ მიემართება, რომლებიც მომხმარებლისთვის და ჯგუფისთვის ყველაზე მაღალ ღირებულებას ქმნის.

რესტრუქტურიზაციის აუცილებლობას Volkswagen-ის ფინანსური შედეგებიც აჩვენებს. 2025 წელს ჯგუფის შემოსავალი თითქმის უცვლელი, 321.9 მილიარდი ევრო იყო, თუმცა საოპერაციო მოგება 53%-ით, 8.9 მილიარდ ევრომდე შემცირდა, ხოლო საოპერაციო მარჟა 2.8%-მდე ჩამოვიდა. სპეციალური ხარჯების გამოკლებით მარჟა 4.6% იყო, რასაც ფინანსური დირექტორი არნო ანტლიცი გრძელვადიანად არასაკმარისად მიიჩნევს. შემოსავლის თითქმის უცვლელად შენარჩუნების პირობებში მოგების განახევრება მიუთითებს, რომ Volkswagen-ის ძირითადი პრობლემა მხოლოდ გაყიდვების მოცულობა კი არა, მაღალი ხარჯები და ბიზნესის სირთულეა.

ზეწოლა 2026 წელსაც გაგრძელდა. პირველ კვარტალში შემოსავალი 2%-ით, 75.7 მილიარდ ევრომდე შემცირდა, საოპერაციო მოგება კი 14.3%-ით, 2.5 მილიარდ ევრომდე დაეცა. გაყიდვების საოპერაციო მარჟამ 3.3% შეადგინა. ამავე პერიოდში ჯგუფმა დაახლოებით 2 მილიონი ავტომობილი გაყიდა, 7%-ით ნაკლები, ვიდრე ერთი წლით ადრე. ჩინეთში მოცულობა 20%-ით შემცირდა, ჩრდილოეთ ამერიკაში კი 9%-ით. Volkswagen 2026 წელს შემოსავლის მაქსიმუმ 3%-იან ზრდასა და 4%-დან 5.5%-მდე საოპერაციო მარჟას ელოდება, თუმცა თავად კომპანია პროგნოზის მთავარ საფრთხეებად სავაჭრო ბარიერებს, მაღალ ტარიფებს, ენერგიისა და ნედლეულის ფასებს და კონკურენციის გაძლიერებას ასახელებს.

გეგმას განსაკუთრებით აჩქარებს ჩინეთში პოზიციების შესუსტება. 2026 წლის მეორე კვარტალში Volkswagen Group-ის გლობალური მიწოდებები 8.6%-ით, დაახლოებით 2.1 მილიონ ავტომობილამდე შემცირდა, ჩინეთში კი ვარდნამ მესამედზე მეტი შეადგინა. Volkswagen-ის ძირითადი ბრენდის მიწოდებები 14%-ით, Audi-ს 8%-ით, Porsche-ის კი 18%-ით დაეცა. ჩინური მწარმოებლები ბაზარზე უფრო იაფ ელექტრომობილებს, სწრაფად განახლებად პროგრამულ უზრუნველყოფასა და ადგილობრივ მომხმარებელზე უკეთ მორგებულ ციფრულ ფუნქციებს სთავაზობენ, რის გამოც Volkswagen-ს ფასისა და ტექნოლოგიის მიმართულებით ერთდროულად უწევს კონკურენცია. BernsteinSG-ის ანალიტიკოსებმა კომპანიის განცხადებას ტექნოლოგიური ლიდერობის შესახებ სკეპტიკურად შეხედეს და ჩინელი კონკურენტების ინოვაციის ტემპზე მიუთითეს.

თუმცა Volkswagen-ის ოფიციალურად გამოქვეყნებული სამოდელო და საწარმოო ცვლილებები უფრო ფართო რესტრუქტურიზაციის მხოლოდ ნაწილია. Reuters-ის წყაროების ცნობით, მენეჯმენტი ოთხი გერმანული ქარხნის შესაძლო დახურვასა და მომდევნო წლებში მაქსიმუმ 100 ათასი სამუშაო ადგილის შემცირებასაც განიხილავდა. ეს რიცხვები კომპანიის ოფიციალურ გეგმაში არ შესულა და შრომითმა წარმომადგენლებმა ზედამხედველობის საბჭოში უფრო ფართო პაკეტს მხარი არ დაუჭირეს. ამიტომ მოდელებისა და კომპლექტაციების შემცირება ოფიციალური მიმართულებაა, ხოლო ქარხნების დახურვისა და ათიათასობით სამუშაო ადგილის გაუქმების მასშტაბი ჯერ შეთანხმებული გადაწყვეტილება არ არის.

პროფკავშირების წინააღმდეგობა ეკონომიკურ რისკსაც ქმნის. Volkswagen-ის გერმანულ საწარმოებში შრომითი წარმომადგენლები და ქვემო საქსონიის ხელისუფლება მნიშვნელოვან გავლენას ფლობენ, რის გამოც მკვეთრი შემცირებები მენეჯმენტის ერთპიროვნული გადაწყვეტილებით ვერ განხორციელდება. ზვიკაუს ელექტრომობილების ქარხნის თანამშრომლებმა უკვე გამართეს საპროტესტო აქცია სამუშაო ადგილების დაცვის მოთხოვნით. ამავე დროს, ჯგუფის ყველა ბრენდი ერთნაირ მდგომარეობაში არ არის. Škoda-მ განაცხადა, რომ მიმდინარე ცვლილებები მის საქმიანობაზე უშუალოდ არ აისახება, რადგან ბრენდის საწარმოები სრული დატვირთვით მუშაობს და იგი ევროპაში გაყიდვებით მეორე ადგილზეა.

Volkswagen-ის გეგმის წარმატება საბოლოოდ დამოკიდებული იქნება არა გაუქმებული მოდელების რაოდენობაზე, არამედ იმაზე, რამდენად სწრაფად შემცირდება ერთი ავტომობილის წარმოების ხარჯი და რამდენად გაიზრდება დარჩენილი მოდელების გაყიდვები და მარჟა. სამოდელო რიგის განახევრება რესურსებს ათავისუფლებს, თუმცა ზედმეტად ფართო შემცირებამ შეიძლება მომხმარებელთა ნაწილის დაკარგვა და ბრენდებს შორის შიდა კონკურენციის შესუსტებაც გამოიწვიოს. ანალიტიკოსების შეფასებით, Volkswagen-ს მოუწევს იპოვოს ბალანსი ხარჯების შემცირებას, ევროპული სამუშაო ადგილების დაცვასა და ჩინელ კონკურენტებთან ტექნოლოგიურ შეჯიბრებას შორის. თუ ჯგუფი 9-მილიონიან სიმძლავრეს მომგებიან მოდელებზე გადაანაწილებს და საოპერაციო მარჟას დაგეგმილ 4%-დან 5.5%-მდე აღადგენს, რესტრუქტურიზაცია ფინანსურ შედეგს გააუმჯობესებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შემცირებული მასშტაბი მხოლოდ გაყიდვების კლებისადმი დაგვიანებული პასუხი აღმოჩნდება.

წყაროები