უტრეხტის უნივერსიტეტის (ნიდერლანდები) ბიბლიოთეკაში აღმოაჩინეს პერგამენტის კოდექსის უძველესი ფრაგმენტი, რომელიც შეიცავს ჰომეროსის პოემის „ოდისეას“ ტექსტს.
პოემა გადაიწერა ჩვენი წელთაღრიცხვით III-IV საუკუნეებში; მსოფლიოში ამ ეპოქიდან მხოლოდ ოცდაათამდე მსგავსი ხელნაწერია ცნობილი. ეს სტრიქონები „ოდისეას“ მე-12 წიგნიდანაა, რომლებიც სიუჟეტის გარდამტეხ მომენტს აღწერს: ოდისევსის თანამგზავრები აკრძალვას არღვევენ და მზის ღმერთის, ჰელიოსის, წმინდა ძროხებს ჭამენ.
ამის შემდეგ, განრისხებული ჰელიოსი ზევსისგან შურისძიებას მოითხოვს, რაც იწვევს ქარიშხალს, გემის განადგურებას და მთელი ეკიპაჟის სიკვდილს.
პერგამენტის ნატეხი, რომლის ზომებია მხოლოდ 6.6-ზე 7.7 სანტიმეტრია (დაახლოებით სათამაშო ბარათის ზომის), უტრეხტის უნივერსიტეტში XX საუკუნის შუა ხანებში მოხვდა.
რადგან ის ბერძნული ანბანით დაწერილ ეგვიპტურ ენებზე დაწერილ ტექსტებს შორის იყო, მკვლევრები დიდი ხნის განმავლობაში უგულებელყოფდნენ მას და მე-7 საუკუნის ჩვეულებრივ ბიზანტიურ ხელნაწერად თვლიდნენ. მხოლოდ ახლახანს ხელახლა შეისწავლეს მეცნიერებმა ხელნაწერი და აღმოაჩინეს პატარა ბერძნულ შრიფტში ჰომეროსის ეპიკური პოეზიისთვის დამახასიათებელი სიტყვები.
მკვლევართა აზრით, პერგამენტი ოდესღაც ჯიბის ზომის წიგნის (კოდექსის) ნაწილი იყო, რომელსაც ეგვიპტეში, ფაიუმის ოაზისში, „კერძო“ მკითხველი იყენებდა. ფრაგმენტი კარგად იყო შემონახული და იკითხებოდა, რადგან ის წიგნის შუაში იყო განთავსებული და სხვა გვერდებით იყო დაცული.