რუსეთის სულ მცირე 19 რეგიონში ფულის დაზოგვის მიზნით ქუჩის განათების გამორთვა დაიწყო, დაითვალა The Moscow Times–მა, რომელმაც 2026 წლის დასაწყისიდან რეგიონული მედიის რეპორტაჟები და სოციალურ ქსელებში გამოქვეყნებული პოსტები გააანალიზა.
11 რეგიონში (ივანოვო, ირკუტსკი, ვოლოგდა, კალუგა, ომსკი, ვოლგოგრადი, პენზა და როსტოვის ოლქები და ბაშკორტოსტანის, ბურიატიისა და თათარსტანის რესპუბლიკები) ხელისუფლებამ ღიად განაცხადა, რომ განათების პრობლემები დაფინანსების ნაკლებობის გამოა. მაგალითად, მიმდინარე წლის ივნისში, ირკუტსკის ოლქის ქალაქ ბრატსკის მცხოვრებლებმა ადგილობრივ დეპუტატს პარკში, რამდენიმე ქუჩასა და გზაჯვარედინზე ელექტროენერგიის გათიშვის შესახებ უჩივლეს. დეპუტატის მოთხოვნის საპასუხოდ, ქალაქის ადმინისტრაციამ განაცხადა, რომ „ქალაქში ხორციელდება ენერგიის დაზოგვის ღონისძიებები, მათ შორის ბრატსკის საზოგადოებრივ ბაღებსა და საცალფეხო პარკების ტერიტორიებზე განთავსებული დეკორატიული განათების მოწყობილობების (იატაკის ნათურების) ელექტროენერგიის ეტაპობრივი გათიშვა“.
ერთ-ერთ ბურიატულ სოფელში ქუჩის განათება მთლიანად გაქრა. ადგილობრივი მცხოვრებლების შეკითხვებზე ადმინისტრაციამ უპასუხა, რომ „დაფინანსების ლიმიტი ამოწურულია“. მსგავსი პასუხი მიიღეს ივანოვოს ოლქის სოფელ არხიპოვკას მაცხოვრებლებმა, სადაც ადმინისტრაციამ გადაწყვიტა ქუჩის განათების გამორთვა 1 ივნისიდან 1 აგვისტომდე. ადგილობრივი მცხოვრებლების საჩივრებზე ოფიციალურ პასუხში, ოფიციალურმა პირებმა გადაწყვეტილება „დაფინანსების შეზღუდვას“ მიაწერეს.
ვოლოგდის რეგიონში, სულ მცირე 10 ქალაქსა და რაიონში, ფულის დაზოგვის მიზნით, ქუჩის განათების გამორთვა საღამოს 11 საათის შემდეგ დაიწყო. მხოლოდ პროკურატურის ჩარევის შემდეგ გასცა გუბერნატორმა ბიუჯეტიდან განათების დაფინანსების გამოყოფის ბრძანება.
კიდევ ექვს რეგიონში დაგროვილი ვალების გამო ქუჩის განათება და კომუნალური მომსახურება გაითიშა: ამან გავლენა მოახდინა ალტაის მხარის, ბრიანსკის, მურმანსკის და სახალინის ოლქებზე, ასევე ბაშკორტოსტანისა და ხაკასიის რესპუბლიკებზე. ხაკასიის ტაშტიპსკის რაიონში შვიდი სკოლა და ბავშვთა ხელოვნების ცენტრი დაიხურა: მუნიციპალიტეტმა ენერგოკომპანიის მიმართ 85 მილიონ რუბლზე მეტი ვალი დააგროვა.
ბაშკორტოსტანის იშიმბაისკის ოლქს BashElektrosbyt-ს თითქმის 9 მილიონი რუბლი ევალება, რის გამოც 86 სოფელი და ქალაქი ქუჩის განათების გარეშე დარჩა. სახალინის რეგიონში საზოგადოებრივი ცენტრი ელექტროენერგიის გარეშე დარჩა, ხოლო არხანგელსკის რეგიონში ელექტროენერგიის გადაუხდელი გადასახადების გამო ელექტროენერგია გაუთიშეს ტრუდის სტადიონის სავარჯიშო მოდულებს, სადაც ოლიმპიური რეზერვის სკოლის ბავშვები ვარჯიშობდნენ. ზოგიერთმა რეგიონმა, ბიუჯეტის დეფიციტის ენის თავიდან ასაცილებლად, „განათების სპეციალური რეჟიმები“ შემოიღო. არხანგელსკის ოლქსა და კარელიაში ქუჩების განათების გათიშვა თეთრი ღამეების გამო დაწესებული სპეციალური გრაფიკით ახსნა, ხოლო სტავროპოლის მხარის პიატიგორსკში მუნიციპალურმა ხელისუფლებამ გადაწყვიტა, რომ არაცენტრალური ქუჩები 23:00 საათის შემდეგ გაეთიშათ.
რუსეთის რეგიონების კომბინირებული ბიუჯეტის დეფიციტი 2026 წელს 1.3 ტრილიონ რუბლს, ანუ მშპ-ს 0.6%-ს შეადგენს, რაც გასულ წელთან შედარებით ნაკლებია, თუმცა, ფინანსთა მინისტრმა ანტონ სილუანოვმა მოითხოვა, რომ რეგიონებმა განიხილონ დეფიციტის თითქმის ტრილიონი რუბლით შემცირების ზომები. რეგიონები ასევე პასუხისმგებელნი არიან ომთან დაკავშირებულ ხარჯებზე, მათ შორის სამხედრო გადასახადებზე, გაწვევის საფასურსა და სამხედრო მოსამსახურეთა ოჯახების სოციალურ მხარდაჭერაზე.
„მთავარი პრობლემა ის არის, რომ გასულ წელს, როდესაც რეგიონულმა ბიუჯეტებმა ვალები დააგროვა, წლის ბოლოს არავინ ჩამოწერა ეს ვალები, როგორც მათ იმედი ჰქონდათ და როგორც ეს წინა წლებში ხდებოდა. მათ უთხრეს: „მომავალ წელს შეამცირეთ ხარჯები“, - განმარტავს ეკონომიკის დოქტორანტი ნიკოლაი კულბაკა.
