გერმანიის ბუნდესტაგმა 8 ივლისს „მწვანეთა“ ფრაქციის ინიციატივა უარყო, რომელიც უკრაინისთვის დამატებითი სამხედრო, ფინანსური და ჰუმანიტარული დახმარების გაწევას ითვალისწინებდა. წინადადებას 79 დეპუტატმა დაუჭირა მხარი, 510 წინააღმდეგ წავიდა, ერთმა თავი შეიკავა, ხოლო 40 დეპუტატს კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიუღია. ინიციატივის წინააღმდეგ ერთობლივად მისცეს ხმა მმართველმა ქრისტიან-დემოკრატიულმა კავშირმა და სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ, ასევე AfD-მ და მემარცხენეებმა. „მწვანეთა“ 85-წევრიანი ფრაქციიდან მხარდაჭერა წინადადებას 78-მა დეპუტატმა გამოუცხადა.

მნიშვნელოვანია, რომ კენჭისყრის შედეგი გერმანიის მიერ უკრაინისთვის უკვე გათვალისწინებული დახმარების შეწყვეტას არ ნიშნავს. პარლამენტმა უარყო ოპოზიციური მოთხოვნა არსებული მხარდაჭერის დამატებით გაზრდაზე და არა მოქმედი საბიუჯეტო პროგრამა. 2026 წლის ფედერალურ ბიუჯეტში უკრაინის სამხედრო მხარდაჭერისთვის დაახლოებით €11.5 მილიარდია გათვალისწინებული. გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტრო, საბიუჯეტო შემოსავლებისა და დაბრუნებული თანხების გათვალისწინებით, სამხედრო დახმარების მოცულობას დაახლოებით €12 მილიარდად აფასებს.

„მწვანეების“ წინადადება მხოლოდ დამატებითი თანხის გამოყოფით არ შემოიფარგლებოდა. ინიციატივა ითვალისწინებდა უკრაინის დაზიანებული ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის, საავადმყოფოებისა და სატრანსპორტო ქსელების აღდგენას, უკრაინული თავდაცვითი დრონების წარმოების გაფართოებას, გერმანიაში „პეტრიოტის“ PAC-2 ტიპის დამატებითი რაკეტების წარმოების შეკვეთას და შორ მანძილზე მოქმედი შესაძლებლობების გაძლიერებას. წინადადება ასევე მოითხოვდა უკრაინისთვის „ტაურუსის“ ტიპის ფრთოსანი რაკეტების გადაცემას. ინიციატივაში კონკრეტული დამატებითი საბიუჯეტო თანხა მითითებული არ ყოფილა, ამიტომ კენჭისყრის შედეგად „დაზოგილი“ თანხის დათვლა შეუძლებელია.

ეკონომიკური მასშტაბის უკეთ წარმოსაჩენად, 2026 წლის უკრაინული სამხედრო დახმარების €11.5 მილიარდი გერმანიის €524.5-მილიარდიანი ძირითადი ფედერალური ბიუჯეტის დაახლოებით 2.2%-ს შეადგენს. გერმანიის დაახლოებით 83.5-მილიონიან მოსახლეობაზე პირობითად გადანაწილების შემთხვევაში ეს ერთ მცხოვრებზე დაახლოებით €138-ია, თუმცა ეს მხოლოდ სტატისტიკური თანაფარდობაა და არა მოქალაქეებისთვის დაწესებული ცალკე გადასახადი.

გერმანიის ფინანსური ვალდებულებები მომდევნო წელსაც მაღალი დარჩება. მთავრობის მიერ დამტკიცებული, მაგრამ ბუნდესტაგის მიერ ჯერ საბოლოოდ მიუღებელი 2027 წლის ბიუჯეტის პროექტი უკრაინისთვის €11.6 მილიარდს ითვალისწინებს. ეს თანხა €555.4-მილიარდიანი ძირითადი ბიუჯეტის დაახლოებით 2.1%-ია. პროექტის განხილვა პარლამენტში სექტემბერში უნდა დაიწყოს და საბოლოო გადაწყვეტილება წლის ბოლომდეა მოსალოდნელი. შესაბამისად, მასალის გამოქვეყნებისას აუცილებელია აღინიშნოს, რომ €11.6 მილიარდი ჯერ პროექტია და არა საბოლოოდ დამტკიცებული ასიგნება.

გერმანიის მთავრობის მონაცემებით, 2022 წლიდან 2026 წლის 24 თებერვლამდე ქვეყანას უკრაინისთვის €55.5 მილიარდის სამხედრო დახმარება ჰქონდა გამოყოფილი ან მომავალი წლებისთვის გათვალისწინებული. სამოქალაქო, ფინანსური, ენერგეტიკული და ჰუმანიტარული მხარდაჭერის მოცულობა დამატებით €41 მილიარდს აღწევდა. მათ შორის ჰუმანიტარულ დახმარებაზე €1.57 მილიარდზე მეტი, უკრაინის ენერგეტიკული სექტორის მხარდაჭერაზე კი €1.2 მილიარდზე მეტი მოდიოდა.

ბუნდესტაგის გადაწყვეტილება ამიტომ უფრო პოლიტიკური ზღვრის გავლებაა, ვიდრე გერმანიის უკრაინული პოლიტიკის ფინანსური შემობრუნება. მმართველმა კოალიციამ არ დაუჭირა მხარი ოპოზიციის მიერ შეთავაზებულ გაფართოებულ პაკეტს, თუმცა მთავრობა მოქმედ ბიუჯეტში მრავალმილიარდიან დახმარებას ინარჩუნებს და 2027 წლისთვისაც თითქმის იდენტურ თანხას გეგმავს.

ფისკალური ზეწოლა გერმანიისთვის მაინც იზრდება. 2027 წლის ბიუჯეტის პროექტი €203.6 მილიარდის მთლიან ახალ სესხებს ითვალისწინებს, ხოლო 2027-2030 წლებში დაგეგმილი ახალი ვალის მოცულობა €838.2 მილიარდს აღწევს. Reuters-ის მიხედვით, მაღალი დავალიანების გამო ფედერალური მთავრობის საპროცენტო ხარჯები 2027 წლის €41.9 მილიარდიდან 2030 წელს €80.7 მილიარდამდე შეიძლება გაიზარდოს. გერმანიის მრეწველობის ფედერაციის, BDI-ის ხელმძღვანელის, ტანია გიონერის შეფასებით, ათწლეულის ბოლოს საპროცენტო გადასახდელებზე საგადასახადო შემოსავლების თითქმის ყოველი მეხუთე ევრო შეიძლება დაიხარჯოს.

ამავე დროს, დახმარების ეკონომიკური ეფექტი მხოლოდ ხარჯად არ უნდა შეფასდეს. გერმანიაში წარმოებული სამხედრო ტექნიკის, საჰაერო თავდაცვის საშუალებებისა და აღჭურვილობის შეკვეთები ადგილობრივ საწარმოებს, დასაქმებასა და საწარმოო შესაძლებლობების გაფართოებასაც უკავშირდება. თუმცა ხელმისაწვდომ ოფიციალურ მონაცემებში უკრაინის დახმარების კონკრეტული მშპ-ის მულტიპლიკატორი არ არის დათვლილი, ამიტომ ზუსტი მტკიცება, რამდენ ეკონომიკურ ზრდას წარმოქმნის ყოველი დახარჯული ევრო, სპეკულაციური იქნებოდა. უფრო მკაფიოა ფისკალური შედეგი: დახმარება ზრდის უსაფრთხოების ხარჯებს და გარკვეულ სექტორებში მოთხოვნას, მაგრამ ვალის მომსახურებისა და სხვა საბიუჯეტო მიმართულებებიდან რესურსების გადანაწილების ფასად.

საბოლოოდ, 510 დეპუტატის უარყოფითი ხმა არ ნიშნავს, რომ ბერლინი უკრაინის დაფინანსებას წყვეტს. გადაწყვეტილება აჩვენებს, რომ მმართველი უმრავლესობა მოქმედი, დაახლოებით €11.5-მილიარდიანი ჩარჩოს შენარჩუნებას ამ ეტაპზე საკმარისად მიიჩნევს და არ არის მზად, ოპოზიციის მოთხოვნით დახმარებას წინასწარ განსაზღვრული ზედა ზღვრის გარეშე კიდევ უფრო გაზარდოს. ფინანსური თვალსაზრისით მთავარი საკითხი არა ერთი უარყოფილი რეზოლუცია, არამედ ის არის, რამდენად შეძლებს გერმანია ხანგრძლივად დააფინანსოს ერთდროულად უკრაინის მხარდაჭერა, საკუთარი თავდაცვის გაძლიერება, ინფრასტრუქტურული ინვესტიციები და სოციალური ვალდებულებები, მაშინ როდესაც სახელმწიფო ვალი და საპროცენტო ხარჯები სწრაფად იზრდება.

წყაროები: