აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარემ, ჯონ რობერტსმა, დროებითი განკარგულება გამოსცა, რომელიც თეთრ სახლში ახალი საბანკეტო დარბაზის მშენებლობის გაგრძელების საშუალებას იძლევა. გადაწყვეტილება 21 აგვისტოს მიიღეს და ის ძალაში იქნება მანამდე, ვიდრე უზენაესი სასამართლო ტრამპის ადმინისტრაციის მოთხოვნას სრულად განიხილავს. შესაბამისად, ეს ჯერ საქმის არსებით ნაწილზე უზენაესი სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილება არ არის.
დონალდ ტრამპის ადმინისტრაცია დაახლოებით $400 მილიონად შეფასებული პროექტის განხორციელებას თეთრი სახლის ყოფილი აღმოსავლეთი ფლიგელის ტერიტორიაზე გეგმავს. პროექტი დაახლოებით 90 000 კვადრატული ფუტის ფართობის კომპლექსს მოიცავს. AP-ის ინფორმაციით, ამ დროისთვის მშენებლობის დაახლოებით 65% უკვე დასრულებულია.
სამართლებრივი დავა მას შემდეგ დაიწყო, რაც ისტორიული მემკვიდრეობის დაცვის ორგანიზაცია National Trust for Historic Preservation-მა პროექტი სასამართლოში გაასაჩივრა. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ასეთი მასშტაბის ცვლილებისთვის კონგრესის თანხმობა იყო საჭირო და მიწისზედა სამუშაოების შეჩერება მოითხოვა. ადმინისტრაციამ გადაწყვეტილება უზენაეს სასამართლოში გაასაჩივრა და პროექტის ეროვნული უსაფრთხოებისთვის მნიშვნელობაზე მიუთითა.
პროექტის თავდაპირველი ღირებულება 2025 წელს $200 მილიონად იყო შეფასებული. მოგვიანებით მოცულობისა და დიზაინის ცვლილებების შემდეგ შეფასება დაახლოებით $400 მილიონამდე გაიზარდა. ტრამპის განცხადებით, ძირითადი სამშენებლო სამუშაოები კერძო შემოწირულობებით ფინანსდება. Reuters-ის ცნობით, დონორებს შორის არიან Amazon, Apple, Microsoft, Google, Meta, Coinbase, Lockheed Martin და რამდენიმე მსხვილი კერძო ინვესტორი და ფონდი. შემოწირულობების ადმინისტრირებაში მონაწილეობს არაკომერციული ორგანიზაცია Trust for the National Mall.
თუმცა პროექტის დაფინანსების საკითხი მხოლოდ კერძო სახსრებით არ შემოიფარგლება. AP-ის ინფორმაციით, 2026 წლის ივნისში აშშ-ის ბიუჯეტიდან $350 მილიონზე მეტი თანხა გადამისამართდა თეთრი სახლის უსაფრთხოების ინფრასტრუქტურისთვის. დემოკრატი კანონმდებლები აცხადებდნენ, რომ ამ თანხის ნაწილი შესაძლოა საბანკეტო დარბაზის პროექტთან დაკავშირებულ უსაფრთხოების სამუშაოებს მოხმარდეს. თეთრი სახლი კი ამტკიცებს, რომ $400-მილიონიანი თავად დარბაზის მშენებლობა კერძო დონორებით ფინანსდება და სახელმწიფო თანხები უსაფრთხოების ცალკეულ ინფრასტრუქტურულ კომპონენტებს ხმარდება. ზუსტად რა მოცულობის სახელმწიფო თანხა უკავშირდება უშუალოდ ამ პროექტს, საჯაროდ დეტალიზებული არ არის.
თავდაპირველი თეთრი სახლის გეგმით, დარბაზი 650 სტუმარზე იყო გათვლილი, თუმცა პროექტის მასშტაბი შემდგომში გაიზარდა. მშენებლობის დასრულება ტრამპის საპრეზიდენტო ვადის დასრულებამდე იგეგმება.
წყაროები:
https://apnews.com/article/b3eaee672028e584d0c520180c663e2c
https://apnews.com/article/b832fcd816da7aa30c00e95998099fc6
