ავეჯის ონლაინ მაღაზიას სავაჭრო დარბაზი არ აქვს — ე.ი. გამყიდველიც არ ჰყავს. ამ მოდელში ყველაზე რთული აღმოჩნდა არა ვიტრინა, არამედ კონსულტაცია. გიყვებით, რა გამოვიდა, როცა ის ხელოვნურ ინტელექტს მივანდეთ.
ვახტანგ გვაზავა, exposhop.ge-ის დამფუძნებელი:
როცა ტელეფონს ყიდულობ, კონსულტანტი თითქმის არ გჭირდება — არის მახასიათებლები და შეფასებები. როცა საწოლს, მატრასს ან შესასვლელ კარს ყიდულობ, სულ სხვა საქმეა: ჩნდება ათეულობით კითხვა ზომებზე, მასალებზე, თავსებადობაზე, დატვირთვაზე, ვადებზე. ჩვეულებრივ მაღაზიაში ამ შეკითხვებს დარბაზში მყოფი გამყიდველი პასუხობს. სწორედ ის და არა ლამაზი ვიტრინა აქარწყლებს ეჭვებს და მიჰყავს მყიდველი გადაწყვეტილებამდე.
ჩვენი მაღაზია მთლიანად ონლაინ მუშაობს, ფიზიკური შოურუმის გარეშე. ეს ნიშნავს, რომ გამყიდველი, სტანდარტული გაგებით, საერთოდ არ გვყავს. როცა ამ მოდელს ვაშენებდით, ცხადი გახდა: ავეჯით ონლაინ ვაჭრობის მთავარი სირთულე საიტის შექმნა კი არ არის, არამედ სწორედ იმ კონსულტანტის აღდგენა, რომელსაც მყიდველი დარბაზში ხვდებოდა.
ეს როლი ხელოვნურ ინტელექტს მივანდეთ. ჩვენს მაღაზიაში — exposhop.ge, რომელიც, ჩემი ინფორმაციით, საქართველოში ერთადერთია ფიზიკური შოურუმის გარეშე — კონსულტანტის ფუნქცია ხელოვნურმა ინტელექტმა იკისრა.
შედეგი უფრო თვალსაჩინო აღმოჩნდა, ვიდრე ველოდი. თავიდანვე დავაზუსტებ: გასულია სულ 30–45 დღე, ვადა მოკლეა და ზუსტი დასკვნების გაკეთება ნაადრევია, მაგრამ მიმართულება ცალსახაა — ჩვენთან პირდაპირი მიმართვების რაოდენობა დაახლოებით სამ-ოთხჯერ შემცირდა. მყიდველები სულ უფრო ხშირად აფორმებენ შეკვეთას ცოცხალი კონსულტანტის მონაწილეობის გარეშე. ხოლო ის კითხვები, რომლებიც მაინც აღწევს ადამიანამდე, შესამჩნევად უფრო კონკრეტული და მომზადებული გახდა: ადამიანები მოდიან უკვე ძირითად საკითხებში გარკვეულები და კონკრეტული კითხვებით.
ჩემი დასკვნა მარტივია: ხელოვნურმა ინტელექტმა საკუთარ თავზე აიღო კონსულტაციის რუტინული ნაწილი — სწორედ ის კითხვები, რომლებსაც დარბაზში გამყიდველი უპასუხებდა და ადამიანებს მხოლოდ რთული, სასაზღვრო შემთხვევები დაუტოვა.
ახლა ხარისხზე, ხმამაღალი ფრაზების გარეშე. ვაღიარებ იმას, რასაც მაღაზიის მფლობელი იშვიათად აღიარებს: ბოტმა ხშირად პროდუქტზე იმაზე მეტი დეტალი იცის, ვიდრე მე თვითონ. ის მეხსიერებაში ინახავს მთელ კატალოგს — ასობით პოზიციას ათეულობით კატეგორიაში — იმ სიზუსტითა და მუდმივობით, რომელსაც ცოცხალი მეხსიერება ვერ იძლევა. ის არ იღლება, დღის ბოლოს არ ირევა, არ უბიძგებს მომხმარებელს ყიდვისკენ პროცენტის გულისთვის და ღამის ორ საათზე ისევ გარკვევით პასუხობს, როგორც შუადღისას. ეს არ არის „ნებისმიერ გამყიდველზე უკეთესი“ — ეს იმაზეა, რომ კონსულტანტის სამუშაოს ნაწილს მანქანა მართლაც უფრო საიმედოდ ასრულებს.
მაგრამ არაკეთილსინდისიერი იქნებოდა აქ გაჩერება. ხელოვნური ინტელექტი ყველაფერს არ ფარავს. სუბიექტური გემოვნება, არასტანდარტული კონფიგურაციები, ის ადამიანური დარწმუნებულობა, რომელიც ზოგ მყიდველს დიდი ხარჯის წინ სჭირდება — აქ კვლავ ადამიანია საჭირო. საქმე იმაში არ არის, რომ ხელოვნურმა ინტელექტმა ადამიანები დაამარცხა. საქმე იმაშია, რომ მან აიღო ის ნაწილი, რომელსაც უკეთ აკეთებს და ადამიანები გაათავისუფლა იმისთვის, რაშიც ისინი უფრო ძლიერები არიან.
ისეთი ბაზრისთვის, როგორიც ქართულია, ეს უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ჩანს. ქვეყნის მასშტაბით შოურუმების ქსელის განვითარება ყველას არ შეუძლია, ხოლო ხარისხიანი კონსულტაცია, რომელიც თანაბრად ხელმისაწვდომია თბილისშიც, ბათუმშიც და პატარა ქალაქშიც — რთულია. ხელოვნური ინტელექტი ათანაბრებს ხელმისაწვდომობას: რეგიონის მყიდველი იმავე დონის დახმარებას იღებს, რასაც დედაქალაქის, ერთი კვადრატული მეტრი სავაჭრო ფართობის გარეშე.
არ მგონია, რომ ავეჯის საცალო ვაჭრობაში გამყიდველები გაქრნენ, მაგრამ მათი როლი იცვლება: ტიპურ კითხვებზე პასუხის გამცემებიდან ისინი იქცევიან ისეთებად, ვინც რთულსა და იშვიათს წყვეტს. რუტინას მანქანა იღებს და ჩვენი გამოცდილებით თუ ვიმსჯელებთ, თავდაჯერებულად იღებს.
შოურუმის მთავარი ღირებულება არასოდეს ყოფილა თავად დარბაზში. ის ექსპერტში იყო, რომელიც იქ იდგა. დღეს ამ ექსპერტის კოდში აწყობა შესაძლებელია და როგორც გაირკვა, ბევრ რამეში ის უფრო კომპეტენტურიც კი გამოდის.
ავტორის შესახებ: ვახტანგ გვაზავა — exposhop.ge-ის დამფუძნებელი; ეს არის საქართველოში ერთ-ერთი პირველი მთლიანად ონლაინ მაღაზია, რომელიც ყიდის ავეჯს, საწოლებს, მატრასებსა და კარებს.
