არქეოლოგებმა პომპეიში აღმოაჩინეს ნიშნები, რომლებიც შესაძლოა ადასტურებდეს, რომ ქალაქის ალყის დროს, ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 89 წელს, რომაელებმა ერთგვარი „ანტიკური ტყვიამფრქვევი“ გამოიყენეს. მეცნიერები საუბრობენ მოწყობილობაზე სახელად polybolos — მრავალჯერადი სროლის მექანიკურ საბრძოლო მანქანაზე, რომელსაც ზოგი სპეციალისტი თანამედროვე ავტომატური იარაღის შორეულ წინამორბედადაც მოიხსენიებს.
კვლევის ავტორებმა პომპეის ჩრდილოეთ კედლებზე აღმოაჩინეს მცირე ზომის, ერთმანეთთან ახლოს განლაგებული ოთხკუთხა დაზიანებები, რომლებიც ჩვეულებრივი კატაპულტების ან ხელით ნასროლი იარაღის კვალს არ ჰგავს. იტალიის კამპანიის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა 3D-სკანირების, ფოტოგრამეტრიისა და ციფრული მოდელირების საშუალებით დაასკვნეს, რომ ეს კვალი, სავარაუდოდ, სწორედ polybolos-ის მიერ ნასროლ მეტალის წვერებიან ჭურვებს ეკუთვნის.
ისტორიული წყაროების მიხედვით, polybolos ძველ ბერძენ ინჟინერს, დიონისე ალექსანდრიელს მიეწერება. მოწყობილობა სპეციალური ჯაჭვური და მექანიკური სისტემით მუშაობდა, რაც მას სწრაფი და განმეორებითი სროლის შესაძლებლობას აძლევდა. განსხვავებით ტრადიციული ბალისტებისა, რომლებსაც ყოველი გასროლის შემდეგ ხელახალი დატენვა სჭირდებოდა, polybolos თითქმის ავტომატურად ისროდა, სანამ ჭურვების მარაგი ამოიწურებოდა.
მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ მსგავსი ტექნოლოგიის გამოყენება რომის არმიას პომპეის ალყის დროს სერიოზულ უპირატესობას აძლევდა. სპეციალისტების შეფასებით, აღმოჩენა მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ არქეოლოგიისთვის, არამედ სამხედრო ტექნოლოგიების ისტორიისთვისაც, რადგან ის აჩვენებს, რომ სწრაფსროლითი მექანიზმების იდეა თანამედროვე ეპოქამდე თითქმის ორი ათასწლეულით ადრე არსებობდა.
