საქართველოში საწვავზე დაწესებული ერთიანი აქციზის პოლიტიკა სულ უფრო მეტად ხდება ეკონომიკური დისკუსიის საგანი, განსაკუთრებით სოფლის მეურნეობის სექტორის მხრიდან. „ხილისა და ბოსტნეულის ექსპორტიორთა ასოციაციის“ თავმჯდომარე ვახტანგ ბეჟიტაშვილი აცხადებს, რომ არსებული სისტემა არ ასახავს რეალურ ეკონომიკურ განსხვავებებს და ფერმერებს არათანაბარ მდგომარეობაში აყენებს.
მისი შეფასებით, დაუშვებელია, რომ ერთსა და იმავე გადასახადს იხდიდეს ფერმერი, რომელიც საწვავს იყენებს წარმოებისთვის, და მაღალი შემოსავლის მქონე მომხმარებელი, რომელიც საწვავს ფუფუნების ავტომობილში მოიხმარს. მაგალითად, ის პირდაპირ მიუთითებს კახა კალაძე-ს „Ferrari“-ზე, როგორც სიმბოლურ მაგალითზე, რათა ხაზგასმით აჩვენოს სოციალური და ეკონომიკური სხვაობა მომხმარებლებს შორის.
ბეჟიტაშვილის თქმით, სოფლის მეურნეობის სექტორში საწვავი წარმოადგენს არა კომფორტის ელემენტს, არამედ აუცილებელ რესურსს, რომლის ფასიც პირდაპირ განსაზღვრავს პროდუქციის თვითღირებულებას. სწორედ ამიტომ, მისი შეფასებით, სახელმწიფომ უნდა გადახედოს აქციზის პოლიტიკას და განასხვაოს საწვავის მოხმარება წარმოებისა და არაწარმოებითი მიზნებისთვის.
პრობლემა განსაკუთრებით მწვავედ ჩანს რეგიონულ კონკურენციაში. ექსპერტის შეფასებით, მეზობელ აზერბაიჯანი-ში საწვავის ფასი მნიშვნელოვნად დაბალია, რაც ადგილობრივ ფერმერებს საშუალებას აძლევს პროდუქცია უფრო იაფად აწარმოონ და ბაზარზე კონკურენტული უპირატესობა მოიპოვონ. საქართველოში კი მაღალი საწვავის ხარჯი საბოლოოდ ზრდის პროდუქტის ფასს და ამცირებს კონკურენტუნარიანობას.
ანალიტიკოსები და ეკონომიკის ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ საკითხი მხოლოდ ერთი გადასახადის ცვლილებას არ ეხება. მათი შეფასებით, ეს არის უფრო ფართო პრობლემა, რომელიც უკავშირდება სოფლის მეურნეობის მხარდაჭერის პოლიტიკას, საგადასახადო სამართლიანობას და ეკონომიკური სტრუქტურის ბალანსს. ერთიანი აქციზი მარტივი ადმინისტრირების ინსტრუმენტია, თუმცა იგი ვერ ასახავს სხვადასხვა სექტორის რეალურ საჭიროებებს.
სპეციალისტების შეფასებით, თუ სახელმწიფო არ გაატარებს დიფერენცირებულ პოლიტიკას — მაგალითად, არ შემოიღებს შეღავათიან რეჟიმს სოფლის მეურნეობისთვის — ქართული აგროპროდუქცია შეიძლება კიდევ უფრო დაკარგოს კონკურენტუნარიანობა როგორც შიდა, ისე საგარეო ბაზრებზე.
ამ კონტექსტში, საწვავის აქციზის საკითხი უკვე ეკონომიკური პოლიტიკის ერთ-ერთ საკვანძო თემად ყალიბდება, სადაც უნდა განისაზღვროს ბალანსი ბიუჯეტის შემოსავლებსა და წარმოების სტიმულირებას შორის.
წყარო:
