მსოფლიოში ჰიდროენერგეტიკა კვლავ ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ენერგეტიკულ წყაროდ რჩება და რიგი ქვეყნები სწორედ მდინარეების რესურსზე აშენებენ ელექტროენერგიის დიდ ნაწილს. განსაკუთრებით თვალშისაცემია ის ქვეყნები, სადაც ჰესები არა უბრალოდ დამატებითი წყაროა, არამედ ენერგოსისტემის საფუძველი.
გლობალურ დონეზე ჰიდროენერგიის წარმოებაში მკაფიო ლიდერია ჩინეთი, რომელიც მსოფლიო ჰიდროელექტროენერგიის დაახლოებით მესამედს აწარმოებს. მას მოსდევს ბრაზილია, კანადა და აშშ — ქვეყნები, რომლებიც დიდ მდინარეთა ქსელსა და მასშტაბურ ინფრასტრუქტურაზე დაყრდნობით ინარჩუნებენ მაღალ წარმოებას.
ჰიდროენერგიის წარმოების მიხედვით ტოპ ქვეყნებში ასევე შედიან რუსეთი და ინდოეთი, ხოლო ევროპის კონტინენტზე განსაკუთრებით გამოირჩევა ნორვეგია, სადაც ენერგიის მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ წყლის რესურსიდან მოდის. ზოგიერთ ქვეყანაში, მაგალითად პარაგვაიში, ჰიდროენერგია პრაქტიკულად მთლიან ელექტროენერგიას ფარავს და ექსპორტის მნიშვნელოვან წყაროდაც გვევლინება.
მსოფლიოს ჰიდროენერგიის დაახლოებით 60% სწორედ რამდენიმე წამყვან ქვეყანაზე მოდის, რაც აჩვენებს, რომ ეს სექტორი გეოგრაფიულად კონცენტრირებულია იქ, სადაც დიდი მდინარეები და რელიეფური პირობები ხელსაყრელია.
ამასთან, ჰიდროენერგია მხოლოდ წარმოების მოცულობით არ იზომება. ბევრ სახელმწიფოში ის ენერგეტიკული დამოუკიდებლობის საფუძველიცაა. მაგალითად, ბრაზილიაში ელექტროენერგიის 70%-ზე მეტი ჰესებიდან მოდის, რაც ქვეყანას ნაკლებად დამოკიდებულს ხდის იმპორტირებულ საწვავზე.
მიუხედავად ამისა, სექტორს გამოწვევებიც აქვს. გლობალური მონაცემებით, ჰიდროენერგია დღესაც შეადგენს მსოფლიო ელექტროენერგიის დაახლოებით 15%-ს, თუმცა ახალი პროექტების განვითარება ბოლო წლებში შენელებულია — ძირითადად ეკოლოგიური და ფინანსური მიზეზების გამო.
საბოლოოდ, ქვეყნები, რომლებიც ჰესებზე ყველაზე მეტად არიან დამოკიდებული, ერთდროულად იღებენ როგორც სტრატეგიულ სარგებელს — იაფი და სტაბილური ენერგიის სახით, ასევე რისკებს — კლიმატურ ცვლილებებზე დამოკიდებულების გამო. ამიტომ თანამედროვე ენერგეტიკული პოლიტიკა ცდილობს ჰიდროენერგიის შერწყმას სხვა განახლებად წყაროებთან, რათა სისტემა უფრო მოქნილი და მდგრადი გახდეს.
ანალიზისთვის გამოყენებული წყაროები:
- https://www.theglobaleconomy.com/rankings/hydroelectricity_generation/
- https://visualizingenergy.org/what-countries-have-the-greatest-hydropower-capacity/
- https://www.geeksforgeeks.org/upsc/hydroelectric-power-producing-countries/
- https://www.hydropower.org/blog/30-countries-where-hydropower-is-the-backbone-of-the-energy-mix
- https://en.wikipedia.org/wiki/Hydroelectricity
- https://www.iea.org/energy-system/renewables/hydroelectricity
