საქართველოში გაყინული თევზის საიმპორტო ფასი მკვეთრად გაიზარდა. ბოლო მონაცემებით, 1 კგ. პროდუქტის საშუალო საიმპორტო ღირებულება 30%-ით არის მომატებული, რაც პირდაპირ აისახება საცალო ქსელებზე.
იმ ფონზე, როდესაც ქვეყანა თევზის მოხმარების მხრივ იმპორტზე მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული, ფასების ზრდა ბაზარზე ახალ გამოწვევებს აჩენს.
იმპორტის დინამიკა და გაზრდილი ფასები
მიმდინარე წელს გაყინული თევზის იმპორტმა მნიშვნელოვანი ტრანსფორმაცია განიცადა. თუ გასული წლის პირველ 4 თვეში 1 კგ გაყინული თევზის საშუალო საიმპორტო ფასი შედარებით დაბალი იყო, წელს მაჩვენებელმა საგრძნობლად მოიმატა. ფასის ზრდა: საშუალო საიმპორტო ღირებულება 30%-ით გაიზარდა.
ბოლო ერთი წლის მონაცემებით, საქართველოს ბაზარზე გაყინული თევზის ძირითადი მომწოდებლები კვლავ ისლანდია, ნორვეგია და ესპანეთი არიან. ფასების მატება დიდწილად გლობალურ ბაზარზე არსებულ ტენდენციებსა და გაზრდილ ლოგისტიკურ ხარჯებს უკავშირდება.
ადგილობრივი თევზჭერა და წარმოება
იმპორტზე დამოკიდებულების ფონზე, განსაკუთრებით საინტერესოა ადგილობრივი რესურსი. საქართველოში თევზის წარმოება ორ ძირითად სეგმენტად იყოფა: აკვაკულტურა (ძირითადად კალმახი) და ზღვაზე თევზჭერა (ქაფშია).
ადგილობრივი წარმოების ყველაზე დიდი წილი მოდის კალმახზე. საქართველოში წლიურად საშუალოდ 2,500-დან 3,000 ტონამდე კალმახი იწარმოება.
შავ ზღვაში თევზჭერის კვოტა ძირითადად ქაფშიაზე მოდის, რომლის დიდი ნაწილიც არა სასურსათო მიზნებისთვის, არამედ თევზის ფქვილისა და ზეთის წარმოებისთვის (ექსპორტისთვის) გამოიყენება. წლიური კვოტა საშუალოდ 70,000 – 90,000 ტონის ფარგლებში მერყეობს.
ბაზრის მოცულობა და მოხმარების ტენდენცია
საქართველოს თევზისა და ზღვის პროდუქტების ბაზარი მზარდია, თუმცა თვითუზრუნველყოფის მაჩვენებელი კვლავ დაბალია.
სპეციალისტების შეფასებით, თევზის ბაზრის წლიური ბრუნვა საქართველოში 150-200 მილიონ ლარს აჭარბებს.
იმპორტზე დამოკიდებულება
ქვეყანაში მოხმარებული თევზის თითქმის 70-80% იმპორტირებულია. ადგილობრივი წარმოება ვერ ფარავს მოთხოვნას ისეთ სახეობებზე, როგორიცაა სკუმბრია, ხეკი, ორაგული და სხვა პოპულარული გაყინული პროდუქტები.
ექსპერტების პროგნოზით, თუ იმპორტზე ფასების ზრდის ტენდენცია შენარჩუნდება, ეს შესაძლოა სტიმული გახდეს ადგილობრივი აკვაკულტურის განვითარებისთვის. თუმცა, ინფრასტრუქტურული გამოწვევები და საკვების მაღალი ფასი ადგილობრივ ფერმერებს კონკურენციას ურთულებს. ამ ეტაპზე, ქართველი მომხმარებელი გაზრდილი ფასების პირობებშიც იმპორტირებული გაყინული თევზის ძირითად მომხმარებლად რჩება.
