მსოფლიო ეკონომიკაში ინფლაციის დაბრუნების რისკი ისევ გაჩნდა. საერთაშორისო სავალუტო ფონდის აპრილის პროგნოზით, ახლო აღმოსავლეთში ომისა და ენერგომატარებლების გაძვირების ფონზე, გლობალური ინფლაცია 2026 წელს 4.4%-მდე იზრდება, ხოლო გლობალური ეკონომიკური ზრდა 3.1%-მდე ნელდება. IMF-ის შეფასებით, ენერგორესურსების ფასების 19%-იანი ზრდაც კი საკმარისია, რომ დეზინფლაციის პროცესი დროებით შეაფერხოს.

ევროპაშიც იგივე სურათია: გერმანიამ 2026 წლის ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი გაანახევრა და ინფლაციის მოლოდინი გაზარდა, მიზეზად კი ენერგიის მაღალი ფასი და გეოპოლიტიკური რისკები დასახელდა.

საქართველოში ინფლაციის რისკი განსაკუთრებით იმპორტზე და ენერგომატარებლებზე დამოკიდებულების გამო იზრდება. საქსტატის მონაცემებით, 2026 წლის მარტში წლიური ინფლაცია 4.3% იყო, ხოლო იმპორტის ფასების ინდექსი წინა თვესთან შედარებით 2.9%-ით, წინა წელთან შედარებით კი 3.7%-ით გაიზარდა.

ეროვნულმა ბანკმა 25 მარტის გადაწყვეტილებაში რეფინანსირების განაკვეთი 8%-ზე დატოვა და აღნიშნა, რომ ინფლაცია ჯერ კიდევ მიზნობრივ მაჩვენებელზე მაღლაა. სებ-ისთვის მთავარი რისკია, რომ დროებითი ფასების ზრდა გრძელვადიან ინფლაციურ მოლოდინებში არ გადაიზარდოს.

IMF-ის საქართველოს შეფასებაშიც წერია, რომ მარტში 4.3%-იანი ინფლაცია ძირითადად იმპორტირებული სურსათისა და ნავთობის გაძვირებას უკავშირდება, ნაწილობრივ კი ახლო აღმოსავლეთში ომის ეფექტს.

სპეციალისტების შეფასებები:

ლაშა ქავთარაძე, საინვესტიციო ბანკ Galt & Taggart-ის უფროსმა ეკონომისტმა, განაცხადა, რომ მათ 2026 წლის საშუალო წლიური ინფლაციის პროგნოზი 3%-დან 4.2%-მდე გაზარდეს. მისი თქმით, თუ ნავთობის ფასი 100 დოლარზე მაღლა დიდხანს დარჩება, ინფლაცია პროგნოზირებულ ნიშნულსაც გადააჭარბებს.

ქავთარაძის შეფასებით, ახლო აღმოსავლეთში არსებული ვითარების ფონზე საქართველოში იმპორტირებული ინფლაციის დაჩქარებაა მოსალოდნელი.

გიორგი ხიშტოვანი, ეკონომიკის დოქტორი, PMC კვლევითი ცენტრის დირექტორი და ეკონომიკური პოლიტიკის ანალიტიკოსი, ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ ფასების ზრდა ყველაზე მეტად სოციალურად მოწყვლად ჯგუფებს ურტყამს, რადგან საქართველოში განსაკუთრებით მტკივნეულია სურსათისა და ჯანდაცვის გაძვირება.

ოთარ ნადარაია, TBC Capital-ის მთავარი ეკონომისტი, აღნიშნავს, რომ საწვავის ფასების ზრდა და იმპორტირებული ინფლაცია 2026 წლის განმავლობაში დამატებით წნეხს შექმნის. TBC Capital-ის ბოლო შეფასებით, წლიური ინფლაცია წლის ბოლოსთვის შესაძლოა 5.6%-მდე ავიდეს, თუ გლობალური ფასები სწრაფად არ შემცირდება.

რაც შეეხება პროგნოზს, თუ ენერგომატარებლების ფასები დასტაბილურდება და ლარის კურსი მკვეთრად არ შეიცვლება, სპეციალისტების გათვლით, ინფლაცია შესაძლოა ეტაპობრივად შემცირდეს. მაგრამ ნავთობის, იმპორტირებული სურსათის ან ელექტროენერგიის გაძვირების გაგრძელების შემთხვევაში, ფასების ზრდა ბიზნესის ხარჯებში გადავა, შემდეგ კი საბოლოო მომხმარებლის ფასებში აისახება. ასეთ სცენარში ეროვნული ბანკი მონეტარული პოლიტიკის შერბილებას ვერ იჩქარებს.

დასკვნის სახით, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ  საქართველოსთვის ინფლაციის დაბრუნების საფრთხე მხოლოდ სტატისტიკური მაჩვენებელი არ არის. ეს არის ერთდროულად ბიზნესის ხარჯების, მოსახლეობის მსყიდველუნარიანობისა და სოციალური სტაბილურობის საკითხი. ყველაზე მოწყვლადი რჩება მცირე ბიზნესი და დაბალშემოსავლიანი ოჯახები, რადგან ენერგიისა და იმპორტის გაძვირება მათ ბიუჯეტში ყველაზე სწრაფად ჩანს.

გამოყენებული წყაროები: