რითეილ ასოციაციაში აცხადებენ, რომ სავაჭრო ქსელების დიდი ნაწილი ე.წ. ქეშბექის გადასახადს პროდუქციაზე სხვადასხვა აქციების და ფასდაკლებებისთვის იყენებს.
საქმე ისაა, რომ კონკურენციის სააგენტოს მიერ FMCG ბაზრის მონიტორინგის რიგით მეორე შუალედურ ანგარიშში აღნიშნულია, რომ საცალო ფასზე ყველაზე მეტად მოქმედებს "ქეშბექი", რომელსაც დისტრიბუტორი იხდის მიწოდებული პროდუქციის ფასიდან. სააგენტო მიუთითებს იმაზეც, რომ ქეშბექის პროცენტული დიაპაზონი მნიშვნელოვნად არის გაზრდილი.
როგორც BMG-სთან ასოციაციის გამგეობის თავმჯდომარე აცხადებს, იმ ქსელებში სადაც “ქეშბექები” შედარებით მაღალია, პროდუქციაზე ფასნამატიც დაბალია. რითეილ ასოციაციაში ამბობენ, რომ ამის დასტურია ის გარემოებაც, რომ არაბრენდირებულ მაღაზიებში, სადაც მსგავსი გადასახადები არაა, ფასები ქსელურ მარკეტებთან შედარებით უფრო მაღალია.
“კონკურენციის სააგენტოს მიერ გამოქვეყნებულ დასკვნასთან დაკავშირებით აღსანიშნავია რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნიუანსი, რომელსაც ხაზი გაესვა ამ დასკვნაში. პირველი არის ის, რომ კონკურენციის სააგენტო პირდაპირ, არაორაზროვნად აღნიშნავს, რომ საქართველოში FMCG სწრაფად ბრუნვადი სამომხმარებლო პროდუქტების ბაზარზე მაღალი კონკურენციაა. კონკურენციის ფაქტორს მათი მხრიდან ხაზი გაესვა, რაც სწორია, იმიტომ რომ ყველა კომპანია, რომელიც დღეს ოპერირებს ამ ბაზარზე - ეს იქნება სუპერმარკეტების ქსელები თუ სხვა ტიპის მაღაზიები, ჯიხურები და ა.შ. - ყველა ერთმანეთთან არის ძალიან მაღალ კონკურენციაში. ეს მაღალი კონკურენცია საბოლოო ჯამში განაპირობებს იმას, რომ მაქსიმალურად ხდება ყველა ოპერატორი კომპანიის მხრიდან მომხმარებლისთვის მისაღები და მომხმარებელზე მორგებული შეთავაზებების დაგენერირება.
რაც შეეხება რეტრო-ბონუსებს, დასკვნაში ერთი საყურადღებო ნიუანსია - ის სუპერმარკეტების ქსელები, რომლებსაც აქვთ მაღალი რეტრო-ბონუსები, “ქეშბექები”, ისინი ნაკლებ ფასნამატს აკეთებენ პროდუქტზე. ეს ნიშნავს, რომ ქსელები რეტრო-ბონუსებს დიდწილად იყენებენ ფასების არმომატებისთვის - ფასდაკლებებში ხდება ამ ბონუსების ასახვა და ხშირად მომხმარებლისთვის სპეციალურ შეთავაზებებში. აქცია და ა.შ. დისტრიბუციებს 90%-ზე მეტ შემთხვევაში ყველა ქსელისთვის საინვოისო, მისაწოდებელი ფასი თითქმის ერთი და იგივე აქვთ. უბრალოდ, ვისაც მეტ რეტრო-ბონუსს აძლევენ, ის ქსელები უფრო მეტად ახერხებენ ფასების დაბლა დაწევას. მაგალითად, თუ დისტრიბუციამ მიაწოდა 10 ლარად პროდუქტი და რეტრო-ბონუსი მისცა 20%, ანუ 2 ლარი, ქსელს აქვს საშუალება პროდუქტი 9 ლარად ან 8.50-ად გაყიდოს, თავისი მოგების მარჟაც დაიტოვოს და ეს ბონუსი ფასის დაკლებაში მიმართოს. ამიტომ, ის არაქსელური უბნის მაღაზიები, რომლებსაც მომწოდებლები ბონუსს არ აძლევენ, გაცილებით ძვირად ყიდიან პროდუქციას, ვიდრე ქსელური მარკეტები”, - განაცხადა გიორგი ხაბაშვილმა.
