ჩინეთის შიდა ეკონომიკის შენელების მიუხედავად, ქვეყნის ექსპორტი სწრაფ ზრდას აგრძელებს, რაც აშშ-სთან სავაჭრო დაპირისპირების ახალ მიმართულებას აძლიერებს.
ჩინეთის საბაჟოს მონაცემებით, ივლისში ექსპორტის ღირებულება წლიურად 23.9%-ით გაიზარდა და დაახლოებით 397.9 მილიარდ დოლარს მიაღწია. იმპორტი 27.5%-ით გაიზარდა, ხოლო ქვეყნის სავაჭრო პროფიციტმა ერთ თვეში 112.5 მილიარდი დოლარი შეადგინა. იანვარ-ივლისში ჩინეთის სავაჭრო პროფიციტი დაახლოებით 687.4 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა.
ექსპორტის ზრდას განსაკუთრებით ხელს უწყობს ტექნოლოგიურ პროდუქციაზე მაღალი მოთხოვნა. Financial Times-ის ინფორმაციით, ჩინეთის მაღალტექნოლოგიური პროდუქციის ექსპორტი წლის პირველი შვიდი თვის განმავლობაში დაახლოებით 41%-ით გაიზარდა. მხოლოდ ივლისში ინტეგრირებული სქემების ექსპორტის ღირებულებამ რეკორდულ 38.7 მილიარდ დოლარს მიაღწია.
ამავე დროს, ჩინეთის შიდა ეკონომიკაში სისუსტის ნიშნები რჩება. მეორე კვარტალში მთლიანი შიდა პროდუქტის წლიური ზრდა 4.3%-მდე შენელდა. სუსტია სამომხმარებლო მოთხოვნა და ინვესტიციებიც. Reuters-ის შეფასებით, სწორედ შიდა მოთხოვნის სისუსტე უბიძგებს ჩინურ კომპანიებს, ზრდისთვის უცხოურ ბაზრებს უფრო აქტიურად დაეყრდნონ.
აშშ-სთან სავაჭრო ურთიერთობებში სურათი უფრო რთულია. ივლისში ჩინეთის ექსპორტი აშშ-ში წლიურად 17%-ით გაიზარდა, თუმცა წლის პირველი შვიდი თვის ჭრილში ზრდა მხოლოდ 2.6% იყო. ეს მიუთითებს, რომ ჩინეთის გლობალური ექსპორტის ბუმი მხოლოდ ამერიკულ ბაზარზე მოთხოვნით არ არის განპირობებული. მნიშვნელოვანი ზრდა მოდის ევროპაზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და სხვა ბაზრებზე.
ამ ფონზე ვაშინგტონი განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს ჩინური პროდუქციის მესამე ქვეყნების გავლით აშშ-ში შეტანას. თეთრი სახლის 14 აგვისტოს ანგარიშში ნათქვამია, რომ 40-ზე მეტი ქვეყანა შეიძლება გამოყენებული იყოს ე.წ. ტრანსშიპმენტისთვის, როდესაც ჩინეთთან დაკავშირებული საქონელი სხვა ქვეყანაში მცირე გადამუშავების ან შეფუთვის შემდეგ განსხვავებული წარმოშობით შედის ამერიკულ ბაზარზე.
თეთრი სახლის შეფასებით, ასეთი პრაქტიკის გამო აშშ ყოველწლიურად დაახლოებით 19-26 მილიარდ დოლარს კარგავს საბაჟო შემოსავლების სახით. ადმინისტრაცია გეგმავს საქონლის წარმოშობის კონტროლის გამკაცრებას და მონაცემების ანალიზისთვის ხელოვნური ინტელექტის უფრო აქტიურად გამოყენებას.
ჩინეთის მზარდ საექსპორტო შესაძლებლობებს დასავლეთში სულ უფრო ხშირად „China Shock 2.0“-ის სახელით განიხილავენ. განსხვავებით 2000-იანი წლების პირველი ტალღისგან, როდესაც ჩინეთის უპირატესობა ძირითადად იაფ სამომხმარებლო და ინდუსტრიულ პროდუქციას უკავშირდებოდა, ახალი ეტაპის მნიშვნელოვანი ნაწილი ელექტრომობილებზე, ბატარეებზე, ნახევარგამტარებზე და სხვა მაღალტექნოლოგიურ პროდუქტებზე მოდის.
აშშ-ისთვის საკითხი უკვე მხოლოდ ჩინეთთან ორმხრივ სავაჭრო დეფიციტს აღარ ეხება. ვაშინგტონის ახალი მიდგომა აჩვენებს, რომ კონკურენცია თანდათან გლობალური მიწოდების ჯაჭვების, პროდუქციის წარმოშობისა და მესამე ქვეყნებში ჩინური წარმოების გაფართოების კონტროლზეც გადადის.
წყაროები:
Reuters, ჩინეთის ივლისის საგარეო ვაჭრობა:
https://www.reuters.com/world/asia-pacific/chinas-july-exports-climb-239-yy-imports-up-275-2026-08-07/
Reuters, „China Shock 2.0“:
https://www.reuters.com/commentary/reuters-open-interest/china-shock-20-reshuffles-winners-losers-manishi-raychaudhuri-2026-08-09/
Reuters, აშშ-ის შეფასება ტრანსშიპმენტზე:
https://www.reuters.com/business/autos-transportation/white-house-says-transshipped-goods-cost-19-billion-26-billion-lost-tariffs-2026-08-14/
Financial Times, ჩინეთის ივლისის ექსპორტი:
https://www.ft.com/content/c5bdfb1e-6dd5-423a-b89d-b37fc687e4e3
Associated Press, ჩინეთის საგარეო ვაჭრობა:
https://apnews.com/article/8bd433d388d143ba2d37a10aefdc5629
ჩინეთის საბაჟოს გენერალური ადმინისტრაცია:
https://english.customs.gov.cn/Statistics/Statistics?ColumnId=1
თეთრი სახლი, The Great Transshipment Scam:
https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2026/08/The-Great-Transshipment-Scam.pdf
