Human Rights Watch აშშ-ის კონგრესს მოუწოდებს, დაბლოკოს თურქეთიდან უკრაინაში კასეტური საბრძოლო მასალის შესაძლო რეექსპორტი. ორგანიზაციის განცხადებით, საუბარია ათწლეულების განმავლობაში თურქეთის მარაგებში შენახულ ამერიკული წარმოშობის შეიარაღებაზე, რომლის გამოყენებაც მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის დამატებით საფრთხეს ქმნის.
HRW-ის ინფორმაციით, თურქეთის მიერ შეთავაზებული გარიგების ღირებულება 256 მილიონ დოლარს შეადგენს. პაკეტში შედის 12 M270 სარაკეტო სისტემა, 70 M39 ATACMS-ის რაკეტა, 2 524 ერთეული M26 რაკეტა და 47 000 ერთეული M509A1-ის 203-მილიმეტრიანი საარტილერიო ჭურვი. ამ სამი ტიპის კასეტური საბრძოლო მასალა ჯამში 10 მილიონზე მეტ სუბსაბრძოლო ელემენტს შეიცავს.
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა კონგრესს გარიგების შესახებ 6 აგვისტოს აცნობა და აღნიშნა, რომ ვაშინგტონი მზად არის გადაცემის ავტორიზებისთვის. ოფიციალური განმარტებით, თურქეთს ძველი შეიარაღების მარაგების შემცირება და რესურსების შეიარაღებული ძალების მოდერნიზაციისთვის გამოყენება სურს, ხოლო უკრაინა ამ სისტემების შეძენას თავდაცვითი და შეტევითი ცეცხლის შესაძლებლობების გასაძლიერებლად გეგმავს.
Human Rights Watch განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს შეიარაღების ასაკზე. ორგანიზაციის ცნობით, პაკეტში შემავალი საარტილერიო ჭურვები აშშ-ის სამხედრო შეიარაღებიდან ჯერ კიდევ 1994 წელს ამოიღეს. HRW შიშობს, რომ მოძველებული საბრძოლო მასალის გამოყენებისას იზრდება აუფეთქებელი სუბსაბრძოლო ელემენტების დარჩენის რისკი, რაც კონფლიქტის დასრულების შემდეგაც საფრთხეს უქმნის მოსახლეობას.
აშშ კასეტური საბრძოლო მასალის აკრძალვის კონვენციის მონაწილე არ არის, თუმცა 2009 წლიდან თავდაცვის ბიუჯეტში მათი ექსპორტის შემზღუდავი ნორმები მოქმედებს. HRW-ის ინფორმაციით, ამ ეტაპზე საჯაროდ ცნობილი არ არის, გამოიყენა თუ არა ტრამპის ადმინისტრაციამ სამართლებრივი მექანიზმი ამ შეზღუდვის გვერდის ასავლელად. კონგრესს შესაძლო ტრანსფერის დაბლოკვა ერთობლივი უარყოფის რეზოლუციის მიღებით შეუძლია.
წყაროები:
https://www.hrw.org/news/2026/08/11/turkiye-seeks-to-transfer-us-cluster-munitions-to-ukraine
https://www.kyivpost.com/post/81996
https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/08/08/8047917/
