ტურისტული ნაკადების რეკორდული ზრდის ფონზე ვენამ განთავსების ადგილებზე დაწესებული ადგილობრივი გადასახადი გაზარდა. 2026 წლის 1 ივლისიდან განაკვეთი საცხოვრებლის დღგ-ისა და საუზმის ღირებულების გარეშე ფასის 5%-მდე გაიზარდა, 2027 წლის 1 ივლისიდან კი 8% გახდება. მანამდე გადასახადის ნომინალური განაკვეთი 3.2% იყო, თუმცა სპეციალური გამოქვითვების გამო სასტუმროს საბოლოო ფასზე მისი ეფექტური წილი დაახლოებით 2.52%-ს შეადგენდა. ახალი წესით, 10%-იანი დღგ-ის პირობებში, ეფექტური გადასახადი 2026 წლის ივლისიდან დაახლოებით 4.35%-ია, ხოლო 2027 წლის ივლისიდან 6.78% გახდება.

ცვლილების ფინანსური მიზანი მკაფიოა. ვენის მთავრობის ოფიციალური შეფასებით, გადასახადის ზრდა ქალაქს 2026 წელს დამატებით დაახლოებით €15.5 მილიონს, 2027 წელს €52.7 მილიონს, ხოლო 2028 წლიდან ყოველწლიურად დაახლოებით €74.3 მილიონს მოუტანს. 2026 წელს შედარებით მცირე ეფექტი იმით არის განპირობებული, რომ ახალი განაკვეთი მხოლოდ ივლისიდან მოქმედებს. ქალაქის გათვლით, გადასახადის ნომინალური განაკვეთი თავდაპირველად დაახლოებით 56%-ით, 2027 წლიდან კი ძველ მაჩვენებელთან შედარებით 150%-ით იზრდება.

ტურისტისთვის ცვლილება ნომინალურ პროცენტზე ნაკლებად მკვეთრად აისახება. მაგალითად, თუ სასტუმროს ნომრის ღირებულება საუზმის გარეშე €100-ს შეადგენს და მასში 10%-იანი დღგ შედის, ადგილობრივი გადასახადი ძველი წესით დაახლოებით €2.52 იყო, ახლა €4.35 გახდა, 2027 წლის ივლისიდან კი დაახლოებით €6.78 იქნება. შესაბამისად, სამღამიანი ვიზიტის შემთხვევაში დამატებითი ხარჯი ძველ წესთან შედარებით ახლა დაახლოებით €5.47-ს, ხოლო 2027 წლიდან €12.77-ს მიაღწევს. ეს გამოთვლა მხოლოდ გადასახადის პირდაპირ ეფექტს აჩვენებს და არ ითვალისწინებს სასტუმროს საბაზისო ფასის შესაძლო ცვლილებას.

გადასახადის ზრდა ვენის ტურიზმისთვის რეკორდულ პერიოდს დაემთხვა. 2025 წელს ქალაქში 20.065 მილიონი ღამისთევა დაფიქსირდა, რაც წინა წელთან შედარებით 6%-ით მეტია და ისტორიული მაქსიმუმია. ღამისთევების დაახლოებით 83% უცხოელ ვიზიტორებზე მოდიოდა. კომერციული განთავსების ობიექტების წმინდა შემოსავალმა €1.46 მილიარდს მიაღწია, რაც 2024 წლის მაჩვენებელს 6%-ით, ხოლო 2019 წლის დონეს 43%-ით აღემატება. ვენის ტურიზმის მიერ გამოქვეყნებული ეკონომიკური შეფასებით, ტურიზმის პირდაპირი და არაპირდაპირი წლიური ეფექტი ქალაქის ეკონომიკაში დაახლოებით €4.6 მილიარდს, ვენის მთლიანი რეგიონული პროდუქტის დაახლოებით 4.9%-ს შეადგენს.

განსაკუთრებით მაღალი ეკონომიკური ღირებულება საქმიან და საკონგრესო ტურიზმს აქვს. 2025 წელს ვენაში გამართულმა 7,196 კონგრესმა და კორპორაციულმა ღონისძიებამ 2.55 მილიონამდე ღამისთევა შექმნა. ვენის ტურიზმისა და ავსტრიის ეკონომიკური კვლევების ინსტიტუტის შეფასებით, ამ სეგმენტმა ავსტრიის მშპ-ში €1.7 მილიარდის წვლილი შეიტანა, 19,300 სრულწლიანი სამუშაო ადგილი უზრუნველყო და ქვეყნის მასშტაბით €348 მილიონი საგადასახადო შემოსავალი შექმნა, საიდანაც €39 მილიონი უშუალოდ ვენას ერგო.

ქალაქის ადმინისტრაცია გადასახადის ზრდას ინფრასტრუქტურის, მუნიციპალური სერვისებისა და ტურისტული დატვირთვით გამოწვეული ხარჯების მატებით ხსნის. გადაწყვეტილება ვენის ფართო საბიუჯეტო კონსოლიდაციის ნაწილიცაა. ქალაქი 2026 წელს დაახლოებით €2-მილიარდიანი საბიუჯეტო კორექტირების განხორციელებას და დეფიციტის დაახლოებით €2.63 მილიარდამდე შემცირებას გეგმავს. ხელისუფლების განცხადებით, ენერგიის, მშენებლობის, ადმინისტრაციისა და პერსონალის გაძვირების პირობებში მომსახურებების სრულად საერთო გადასახადებიდან დაფინანსება სულ უფრო რთული ხდება.

სასტუმრო ინდუსტრია გადაწყვეტილებას უფრო კრიტიკულად აფასებს. ვენის სავაჭრო პალატის პრეზიდენტმა ვალტერ რუკმა განაცხადა, რომ ტურისტული გადასახადი, პირველ რიგში, ტურიზმის განვითარებას უნდა მოხმარდეს და არა ქალაქის ზოგადი საბიუჯეტო დეფიციტის შევსებას. მისი მონაცემებით, გადასახადიდან მიღებული შემოსავალი ჯერ კიდევ 2024 წელს დაახლოებით €42 მილიონი იყო, მაშინ როდესაც ვენის ტურისტული საბჭოს 2025 წლის ბიუჯეტი €33.4 მილიონს შეადგენდა. ავსტრიის სასტუმროების ასოციაცია ასევე მიუთითებს ადმინისტრაციულ ტვირთზე, წინასწარ გაყიდულ ნომრებზე და საერთაშორისო დაჯავშნის პლატფორმებთან ანგარიშსწორების სირთულეებზე.

ეკონომიკური თვალსაზრისით, გადასახადის ზრდა ვენას შედარებით სტაბილურ შემოსავალს აძლევს, რადგან ტვირთის დიდი ნაწილი უცხოელ მომხმარებლებზე გადადის და არა ადგილობრივ მოსახლეობაზე. ამავე დროს, მაღალი კლასის, საკონგრესო და საქმიანი ტურიზმის შემთხვევაში რამდენიმე ევროს დამატებით გადასახადს მოთხოვნაზე, სავარაუდოდ, შეზღუდული გავლენა ექნება. ფასის მიმართ უფრო მგრძნობიარე ოჯახური და დაბალბიუჯეტიანი მოგზაურებისთვის კი 2027 წლის ზრდა მეტად შესამჩნევი იქნება.

საბოლოოდ, ვენის გადაწყვეტილება ტურიზმის შეზღუდვის პირდაპირ ზომად ნაკლებად უნდა შეფასდეს. ქალაქი რეკორდული ვიზიტორთა ნაკადის ნაწილის მუნიციპალურ შემოსავლად გარდაქმნას ცდილობს, რათა ტურიზმის მიერ შექმნილი დამატებითი დატვირთვის დაფინანსება მხოლოდ ადგილობრივ გადასახადის გადამხდელებს არ დააწვეს. მთავარი რისკი ის არის, რომ გადასახადის მატებას სასტუმროების ფასების, ხელფასების, ენერგიისა და სხვა საოპერაციო ხარჯების ზრდაც დაემთხვეს. ასეთ შემთხვევაში ვენაში დასვენების საბოლოო ღირებულება უფრო სწრაფად გაიზრდება, ვიდრე მხოლოდ ახალი ტურისტული გადასახადის მიხედვით ჩანს.

წყაროები: