საქართველოში ტურისტული გიდების, ტუროპერატორების, ტურისტული სააგენტოებისა და ტურაგენტების სავალდებულო რეგისტრაცია ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის სპეციალურ ბაზაში იწყება. ცვლილება „ტურიზმის შესახებ“ კანონში შევიდა და მისი მიზანი ტურისტული მომსახურების აღრიცხვა, ხარისხის კონტროლი და განსაკუთრებით რისკის შემცველი მომსახურებების რეგულირებაა. ახალი წესებით, რეგისტრაციის გარეშე ტურისტული საქმიანობა 500 ლარით დაჯარიმდება, განმეორების შემთხვევაში კი ჯარიმა 1 000 ლარი იქნება. რისკის შემცველი ტურისტული მომსახურების სერტიფიკატის გარეშე გაწევა 3 000 ლარით, განმეორებით კი 6 000 ლარით დაჯარიმდება.
ცვლილება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ტურიზმისთვის, რადგან სექტორი საქართველოს ეკონომიკის ერთ-ერთი მთავარი შემოსავლის წყაროა. ეკონომიკის სამინისტროს მონაცემებით, 2025 წელს საქართველომ საერთაშორისო მოგზაურობიდან რეკორდული, 4.69 მილიარდი დოლარის შემოსავალი მიიღო, რაც წინა წელთან შედარებით 6 პროცენტით მეტია. ასეთ პირობებში სახელმწიფოსთვის ტურისტული მომსახურების ხარისხი უკვე არა მხოლოდ იმიჯის, არამედ ეკონომიკური კონკურენტუნარიანობის საკითხია.
რეგულაციის მომხრეები ამბობენ, რომ ტურიზმის ბაზარზე წლების განმავლობაში არსებობდა ქაოსი, სადაც ხშირად გაურკვეველი იყო, ვინ ატარებდა ტურებს, რა კვალიფიკაცია ჰქონდა გიდს და ვინ იღებდა პასუხისმგებლობას უსაფრთხოებაზე. Diverse Travel-ის დამფუძნებელი ნიკა კვარაცხელია მიიჩნევს, რომ ცვლილება დაგვიანებულიც კია, რადგან ტურისტულ კომპანიებს უბიძგებს, კვალიფიციური და ლიცენზირებული გიდები დაიქირაონ, განსაკუთრებით სამთო, სათხილამურო, სალაშქრო და ჯომარდობის ტურებში.
უფრო ფრთხილი შეფასება აქვთ იმ სპეციალისტებს, რომლებიც რეგულაციას პრინციპულად საჭიროდ მიიჩნევენ, მაგრამ აღსრულების მოდელში რისკებს ხედავენ. ტურიზმის სფეროს სპეციალისტი ვანო ვაშაყმაძე ამბობს, რომ მაღალი რისკის ტურების რეგულირება აუცილებელია, თუმცა სერტიფიცირების პროცესში გადამწყვეტი როლი არა მხოლოდ სახელმწიფო უწყებას, არამედ პროფესიულ გამოცდილებაზე დაფუძნებულ ორგანიზაციებს უნდა ჰქონდეთ. მისი შეფასებით, კანონის ამოქმედება მექანიზმის გარეშე საშიშია, რადგან ცუდად აწყობილმა სისტემამ შეიძლება ბაზარი დააზიანოს.
ბიზნესისთვის მთავარი კითხვა ხარჯია. სერტიფიცირება, დაზღვევა, რეგისტრაცია და შესაბამისი კადრების მოძიება ტუროპერატორებისთვის დამატებით ადმინისტრაციულ და ფინანსურ ტვირთს შექმნის. ეს განსაკუთრებით შეეხება მცირე კომპანიებსა და დამოუკიდებელ გიდებს, რომლებსაც დიდი რესურსი არ აქვთ. მეორე მხრივ, თუ სისტემა სწორად იმუშავებს, ბაზრიდან ეტაპობრივად გავა დაბალი ხარისხის მომსახურება, ხოლო სერტიფიცირებულ გიდებსა და პროფესიონალურ კომპანიებს უფრო მაღალი ფასის მოთხოვნის შესაძლებლობა ექნებათ.
დაბალანსებული შეფასებით, ეს რეფორმა შეიძლება იყოს როგორც ხარისხის ამაღლების ინსტრუმენტი, ისე ახალი ბარიერი სექტორის მცირე მოთამაშეებისთვის. შედეგი დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენად გამჭვირვალე იქნება რეგისტრაცია, რამდენად ხელმისაწვდომი გახდება სერტიფიცირება რეგიონებში და არ გადაიქცევა თუ არა რეგულაცია მხოლოდ ჯარიმების მექანიზმად. თუ სახელმწიფო პროფესიულ ასოციაციებთან, სადაზღვევო სექტორთან და ბიზნესთან ერთად იმუშავებს, ცვლილება ტურიზმის ბაზარს გააჯანსაღებს. თუ პროცესი ბიუროკრატიულად და დაჩქარებულად წარიმართება, არსებობს რისკი, რომ ტურისტული მომსახურება გაძვირდეს, მცირე გიდების ნაწილი ბაზრიდან გავიდეს და მომსახურების დეფიციტი შეიქმნას.
წყაროები:
https://batumelebi.netgazeti.ge/slideshow/618807/
https://www.economy.ge/?date=2026-1-21&lang=ge&page=news
https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6508445
