16 აპრილს აბასთუმნის საჰაერო ცა თვითმფრინავებისთვის დაიკეტა.
გადაწყვეტილების მიხედვით, განისაზღვრა დაახლოებით 52-კილომეტრიანი სპეციალური ზონა, სადაც საჰაერო მოძრაობა შეიზღუდა.
აღნიშნულ ტერიტორიაზე რამდენიმე საერთაშორისო ავიატრასა გადიოდა, რომლებიც ევროპასა და აზიას შორის ფრენებისთვის გამოიყენებოდა.
საქართველოს საჰაერო სივრცის სტრუქტურისა და დიზაინის წესის დამტკიცების შესახებ დადგენილებაში ნათქვამია, რომ აკრძალვის დანიშნულება "ასტრონომიული დაკვირვებებისთვის ატმოსფეროს გამჭვირვალობის უზრუნველყოფაა", თუმცა, თბილისის საკრებულოს წევრი გიორგი გვენეტაძე ამ დასაბუთებას ეჭვქვეშ აყენებს.
როგორც გვენეტაძე „კომერსანტისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში ამბობს, ასტრონომიულ ობსერვატორიებში დაკვირვება ღია ცაზე მიმდინარეობს, დახურული მხოლოდ კი ის ტერიტორიაა, სადაც რადიოტალღური მოწყობილობები დგას.
ასეთ ცენტრებში, მაგალითად აშშ-ის Green Bank Observatory-ში ან ჩილეში მდებარე ESO-ს ობსერვატორიებში, საჰაერო სივრცე მკაცრად კონტროლდება, რადგან თვითმფრინავიდან გამოწვეული ხმაური კოსმოსის სიგნალების მიღებას ხელს უშლის.
საქართველოში კი, გვენეტაძის თქმით, მხოლოდ ოპტიკური ობსერვატორია ფუნქციონირებს, რომელიც მცირე დიამეტრის - დაახლოებით 70-სანტიმეტრიანი ტელესკოპით მუშაობს.
„ტურისტული მიზეზით 6 ათას ფუტზე მაღლა დახურული ზონა ევროპისა და ამერიკის მასშტაბით არსად არ არის. რაც შეეხება ობსერვატორიას, მოგეხსენებათ, მსოფლიოს მასშტაბით რამდენიმე ასეული ობსერვატორია არსებობს და ცა მხოლოდ თითო-ოროლაშია დახურული, ასეთ ობსერვატორიებში ჩვეულებრივი ტელესკოპების გარდა რადიოტალღური მოწყობილობებიც აყენია, რომლებიც უსმენენ და შეისწავლიან კოსმოსს, სწორედ ასეთ მოწყობილობებს უშლის ხელს თვითმფრინავით გამოწვეული ხმაური. ჩვენთან კი მხოლოდ ოპტიკური ობსერვატორიაა და ჩემი ინფორმაციით, სულ 70-სანტიმეტრიანი ლინზა გვაქვს, როცა წამყვან ქვეყნებში 8-10 მეტრიანი ლინზები აქვს ახალ ტელესკოპებს.
ასე რომ, სინამდვილეში, აბასთუმნის ცა რატომაც ჩაიკეტა ყველამ კარგად იცის“,- აღნიშნა გვენეტაძემ „კომერსანტის“ ეთერში.
აღსანიშნავია, რომ აბასთუმნის შეზღუდული ზონა სამხრეთით პირდაპირ თურქეთის საზღვართან სრულდება. გვენეტაძის თქმით, თუ საჰაერო ხომალდები ამ არეალს სამხრეთიდან შემოუვლიან, ისინი საქართველოს საჰაერო სივრცეს ფაქტობრივად გვერდს აუვლიან და მარშრუტი მთლიანად თურქეთისა და სომხეთის ტერიტორიაზე გადაინაცვლებს.
„მე როგორც მფრინავს შემიძლია ვთქვა, რომ მაგ ზონის დაკეტვას დიდი მნიშვნელობა არ აქვს. მაგალითისთვის, სტამბოლი-თბილისის რეისზე მაგ ზონის გვერდის ავლისას განსხვავება შეიძლება იყოს 5-10 წმ.
რაც შეეხება უსაფრთხოებას, რაც უფრო შევიწროვდება კორიდორი, მით უფრო ინტენსიური გახდება დატვირთვა და რაღაც დონით შეიძლება გართულდეს მიმოსვლა, მაგრამ ჩვენ ქვეყანაში იმდენად ცოტა ფრენა გვაქვს, რომ ეს პრობლემა არ მგონია უახლოეს მომავალში შეიქმნას.
ერთადერთი ისაა, რომ ეს შეზღუდული ზონა სამხრეთით პირდაპირ თურქეთის საზღვარზე მთავრდება; ე.ი თუ თვითმფრინავები ზონას გვერდს სამხრეთიდან აუვლიან, ისინი საქართველოს ტერიტორიას ავტომატურად გაცდებიან და მთელი მარშრუტი თურქეთის და სომხეთის ტერიტორიაზე გადავა.
ამ რეალობის გათვალისწინებით, საჰაერო ნავიგაციას შეიძლება გაუნახევრდეს კიდეც შემოსავლები, თუ მარშრუტები სამხრეთით გადაიწევს.
ეს გადაწყვეტილება კი ინდივიდუალურია, დამოკიდებულია იმაზე საქართველოს შემდეგ საით მიფრინავს თვითმფრინავი- უფრო სამხრეთით თუ უფრო ჩრდილოეთით.
ჩვენს ქვეყანაში ყოველ კილომეტრზე კერძო თვითმფრინავი კონკრეტულ თანხას იხდის, მისი საერთო მასისგან გამომდინარე. შესაბამისად, ევროპა-აზიის მარშრუტის თვითმფრინავები საკმაო რაოდენობის თანხას ტოვებენ ბიუჯეტში, 150 მილიონ ლარამდე ადის საჰაერო ნავიგაციის შემოსავალი წელიწადში“,- აღნიშნა თბილისის საკრებულოს წევრმა გიორგი გვენეტაძემ.
