მსოფლიოში მილიონობით ადამიანისთვის, ვისაც ტინიტუსი აწუხებს, სიჩუმე არასდროს დგება. ეს მდგომარეობა, რომელიც, სავარაუდოდ, მსოფლიოს მოსახლეობის 15 პროცენტს აწუხებს, იწვევს მუდმივი ზარის რეკვის და სხვა ფანტომური ხმების შეგრძნებას.
ჩვენ არასდროს გვქონია ზუსტი ცოდნა იმის შესახებ, თუ რა იწვევს ტინიტუსს; ასევე, არასდროს გვქონია მისთვის სანდო, ობიექტური ბიომარკერი ან ტესტი.
აქამდე ექიმებს ამ მდგომარეობის დიაგნოსტირება მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეეძლოთ, თუ თავად ეტყოდით, რომ ისეთ ხმებს გესმოდათ, რომლებიც სინამდვილეში არ არსებობდა.
თუმცა, შესაძლოა, ეს შეიცვალოს.
ჟურნალში „Otolaryngology – Head and Neck Surgery“ გამოქვეყნებულ ახალ კვლევაში მეცნიერები წარმოადგენენ იმას, რაც, შესაძლოა, ტინიტუსის (ყურების შუილი) ბიომარკერის კანდიდატის სასარგებლოდ არსებულ ყველაზე მყარ მტკიცებულებას წარმოადგენდეს.
„ახლა უკვე გვაქვს კონცეფციის დამადასტურებელი მტკიცებულება იმისა, რომ ყურში არსებულმა ცილამ შესაძლოა გადამწყვეტი როლი შეასრულოს ტინიტუსის (ყურში ხმაურის) განვითარებასა და მართვაში“, — აცხადებს ოტორინოლარინგოლოგი კუროშ პარჰამი კონექტიკუტის უნივერსიტეტიდან.
82 ზრდასრულ ადამიანზე ჩატარებულ ექსპერიმენტში — რომელთაგან ნახევარს ტინიტუსი (ყურებში შუილი) აღენიშნებოდა — სისხლის ანალიზებმა აჩვენა, რომ ამ მდგომარეობას, სავარაუდოდ, უკავშირდება ცილა, სახელწოდებით „პრესტინი“.
კვლევამ, რომელიც იმავე გუნდის წევრების მიერ ადრე ჩატარებულ სამუშაოს ეფუძნება, აჩვენა, რომ ტინიტუსის (ყურებში შუილის) მქონე ადამიანების სისხლში პრესტინის კონცენტრაცია დაახლოებით 50 პროცენტით უფრო მაღალი იყო, ვიდრე იმ მონაწილეებში, რომლებსაც ეს მდგომარეობა არ აღენიშნებოდათ.
პრესტინი არის მოტორული ცილა, რომელიც გვხვდება შიდა ყურის კოხლეის ამომფენი გარეთა თმის უჯრედების მემბრანებში. ის ხელს უწყობს ბგერების გაძლიერებას და სასიცოცხლო როლს ასრულებს სმენის სიმახვილეში.
თუმცა, წინა კვლევებმა პრესტინი სმენის დაზიანებასთან დააკავშირა, რაც ზრდის იმის შესაძლებლობას, რომ ამ ცილის ცვლილებებმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს შიდა ყურის ჯანსაღ ფუნქციონირებაზე, რაც პოტენციურად ხელს შეუწყობს ტინიტუსის მქონე ადამიანების მიერ განცდილ ფანტომურ ხმებს.
კვლევებმა აჩვენა, რომ პრესტინის დონეზე გავლენას ახდენს ხმაურის ზემოქმედება, ასაკი და სმენის დაქვეითება; სმენის დაზიანების ექსპერიმენტული მოდელები კი ცხადყოფს, რომ ტრავმის შედეგად პრესტინის დონე იცვლება, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ეს ცილა შესაძლოა კოხლეარული დაზიანების ბიომარკერი იყოს.
„ახლა პრესტინის გაზომვა გვაძლევს კლინიკურ მინიშნებას იმის შესახებ, თუ რამდენად მძიმეა ტინიტუსი“, — ამბობს პარჰამი.
უკვე რამდენიმე წელია ცნობილია, რომ ასპირინის ჭარბი დოზა, კოხლეარული ფუნქციების დარღვევის გზით, შესაძლოა სმენის პრობლემების მიზეზი გახდეს; ამ პროცესში ერთ-ერთი ცილა, რომელიც ზიანდება, არის პრესტინი.
ამჟამად უფრო მეტი მტკიცებულება გვაქვს იმისა, რომ ეს უკავშირდება ტინიტუსს, თუმცა ჯერ კიდევ ბევრი რამ არის, რაც არ ვიცით.
ეს მხოლოდ მცირე მასშტაბის სადამკვირვებლო კვლევა იყო და მიღებული შედეგები ამ ეტაპზე არ ადასტურებს, რომ პრესტინის მაღალი დონე ტინიტუსს იწვევს. მხოლოდ ის ვიცით, რომ ისინი ამ მდგომარეობას რაღაცნაირად უკავშირდებიან, თუმცა, როგორც მკვლევრები აღიარებენ, სავარაუდოა, რომ ტინიტუსის განვითარებაში სხვა ფაქტორებსაც შეიძლება მიუძღოდეთ წვლილი.
აღსანიშნავია ისიც, რომ, მიუხედავად იმისა, რომ კვლევამ აჩვენა კავშირი პრესტინის მაღალ დონესა და ტინიტუსს (ყურებში შუილს) შორის, დიაგნოსტიკური სიზუსტის ცალკეულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ეს ბიომარკერი ჯერჯერობით ვერ იქნება გამოყენებული ტინიტუსის დიაგნოსტირების სანდო საშუალებად — ყოველ შემთხვევაში, აქ შესწავლილი მონაწილეების ჯგუფზე დაყრდნობით.
როგორც მკვლევრები აღნიშნავენ, შესაძლოა, ეს იმით აიხსნებოდეს, რომ ზოგიერთ მონაწილეს აღენიშნებოდა არა-კოხლეარული (არასაყურეო) ტინიტუსის ისეთი ფორმა, რომელიც გამოწვეული იყო არა პრესტინის დარღვევებით, არამედ სხვა მიზეზებით.
მომავალმა კვლევებმა შესაძლოა ამ საკითხს ნათელი მოჰფინოს. ამ ეტაპზე გვაქვს მყარი მინიშნება იმისა, რომ ამ მდგომარეობაში პრესტინი მონაწილეობს; ეს კი ისეთი კვლევითი მიმართულებაა, რომელიც შესაძლოა დაგვეხმაროს კლინიკურ პრაქტიკაში გამოსაყენებელი დიაგნოსტიკური სისტემის შექმნაში, ხოლო მომავალში — შესაძლოა, ტინიტუსის მკურნალობაშიც.
„ჩვენი ნაშრომი მიუთითებს, რომ არსებობს პერსპექტივა, პრესტინი ტინიტუსის ბიომარკერად იქნას გამოყენებული, — ამბობს პარჰამი. — ეს პირველი ნაბიჯია ისეთი მედიკამენტების შექმნისკენ, რომლებიც ტინიტუსის მართვაში დაგვეხმარება“.
კვლევის შედეგები გამოქვეყნდა გამოცემაში „Otolaryngology – Head and Neck Surgery“.
