აშშ-ის სამხედრო-სამრეწველო შესაძლებლობებზე ახალი კითხვა გაჩნდა მას შემდეგ, რაც The Wall Street Journal-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ირანთან მიმდინარე კონფლიქტში გამოყენებული რაკეტებისა და საჰაერო თავდაცვის სისტემების სრულად შევსებას ამერიკას შესაძლოა ექვს წლამდე დასჭირდეს. გამოცემა წერს, რომ საუბარია არა მხოლოდ რაოდენობრივ დანაკარგზე, არამედ მაღალი სიზუსტის, რთული ტექნოლოგიის მქონე საბრძოლო მარაგებზე, რომელთა წარმოება სწრაფ რეჟიმში ვერ იზრდება.
გავრცელებული ცნობებით, ვაშინგტონმა კონფლიქტის პერიოდში უკვე გამოიყენა 1 000-ზე მეტი Tomahawk-ის ტიპის ფრთოსანი რაკეტა და დაახლოებით 1 500-2 000 საჰაერო თავდაცვის ჩამჭრელი სისტემა, მათ შორის Patriot-ისა და THAAD-ის კატეგორიის შეიარაღება. ეს ნიშნავს, რომ იხარჯება ის რესურსი, რომელიც ჩვეულებრივ განიხილება როგორც ამერიკის გლობალური შეკავების არქიტექტურის ბირთვი — განსაკუთრებით აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონში.
ამ თემის მნიშვნელობა მხოლოდ ირანს არ უკავშირდება. დასავლურ სტრატეგიულ წრეებში სულ უფრო ხშირად ისმის კითხვა: თუ ერთდროულად ახლო აღმოსავლეთში დიდი მასშტაბის ოპერაცია მიმდინარეობს, რამდენად მზად იქნება აშშ სხვა კრიზისისთვის — მაგალითად, ტაივანის გარშემო ესკალაციის შემთხვევაში. სწორედ ამას უსვამს ხაზს WSJ-იც: მარაგების შემცირება შესაძლოა დროებით გავლენას ახდენდეს ჩინეთის შეკავების გეგმებზე.
პრობლემა მხოლოდ საბრძოლო მოქმედებები არ არის. ამერიკის სამხედრო მრეწველობას წლებია აწუხებს მიწოდების ჯაჭვების შეფერხება, კომპონენტების დეფიციტი, სპეციალიზებული კადრების ნაკლებობა და წარმოების ძვირი გაფართოება. აშშ-ის ინდო-წყნარი ოკეანის სარდლობის ხელმძღვანელმა, ადმირალმა სამუელ პაპარომ სენატში თქვა, რომ მსხვილ მწარმოებლებს მაღალი კლასის შეიარაღების წარმოების გაზრდას 1-2 წელი მაინც დასჭირდება და ეს „საკმარისად სწრაფი არ იქნება“.
ეს ყველაფერი აჩვენებს უფრო ფართო რეალობას: თანამედროვე ომები არა მხოლოდ ფრონტზე წყდება, არამედ ქარხნებში, ლოგისტიკურ ქსელებში და სამრეწველო ტემპში. უკრაინის ომმა უკვე აჩვენა, რომ დასავლეთის ქვეყნებს მაღალი ინტენსივობის ომისთვის საჭირო მარაგების სწრაფი შევსება უჭირთ. ირანის მიმართულებით მასშტაბურმა გამოყენებამ კი იგივე პრობლემა ამერიკისთვისაც გამოკვეთა.
პენტაგონი ოფიციალურად აცხადებს, რომ აშშ-ს აქვს საკმარისი შესაძლებლობა ნებისმიერი ოპერაციისთვის, თუმცა პარალელურად კონგრესს დამატებითი ასობით მილიარდი დოლარის დაფინანსებას სთხოვს კრიტიკული საბრძოლო მარაგების გასაზრდელად. ეს მიუთითებს, რომ ვაშინგტონი საფრთხეს რეალურად აღიქვამს და ცდილობს წინასწარ აღადგინოს დაკარგული სარეზერვო ძალა.
თუ ექვსწლიანი პროგნოზი რეალობასთან ახლოს აღმოჩნდა, ეს იქნება სიგნალი, რომ მსოფლიოში ყველაზე ძლიერი არმიაც კი შეზღუდულია, როცა საქმე ერთდროულად რამდენიმე გეოპოლიტიკურ ფრონტს ეხება. სამხედრო ანალიტიკოსების აზრით, მომდევნო წლები შეიძლება გახდეს პერიოდი, როდესაც ამერიკა ძალის დემონსტრირებაზე მეტად საბრძოლო მარაგების აღდგენასა და ინდუსტრიულ მოდერნიზაციაზე იქნება კონცენტრირებული.
წყაროები:
- https://1tv.ge/news/uol-strit-jornali-ashsh-s-shesadzloa-eqvsi-weli-daschirdes-iranshi-gamoyenebuli-raketebis-maragis-sruli-ganakhlebistvis/
- The Wall Street Journal – Iran war strains US ability to defend Taiwan in near term
- Anadolu Agency – Replacing missiles fired in Middle East could take up to 6 years
- WSJ Live Coverage – Defense contractors need at least a year to scale munitions production
- Kyiv Post – Taiwan defense concerns rise after US munitions depletion in Iran war
