ამერიკის გზებზე მომხდარი რეალური ავტოსაგზაო შემთხვევების ანალიზმა აჩვენა, რომ ავტომობილის ზომა, წონა და სიმძლავრე ავარიის შედეგებზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს. მცირე ზომის ავტომობილების მძღოლები მძიმე მანქანებთან შეჯახებისას უფრო დაუცველები არიან, დიდი პიკაპები კი განსაკუთრებით მაღალ საფრთხეს უქმნიან სხვა ავტომობილებში მყოფ ადამიანებს.

აშშ-ის გზატკეცილების უსაფრთხოების სადაზღვევო ინსტიტუტმა — IIHS-მა — 2023 წლის მოდელების მონაწილეობით მომხდარი ავარიები გააანალიზა. მკვლევრებმა შეისწავლეს როგორც კონკრეტულ ავტომობილებში მძღოლების დაღუპვის შემთხვევები, ისე იმ ადამიანების სიკვდილიანობა, რომლებიც ამ მოდელებთან შეჯახებისას სხვა მანქანებში იმყოფებოდნენ.

რომელი მანქანებია ყველაზე სახიფათო საკუთარი მძღოლებისთვის?

საკუთარი მძღოლების სიკვდილიანობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი ძირითადად მცირე ზომის ავტომობილებს, სედანებსა და მაღალი სიმძლავრის სპორტულ მოდელებს ჰქონდათ.

რეიტინგის სათავეში Kia Rio აღმოჩნდა — ყოველ მილიონ რეგისტრირებულ ავტომობილზე 170 დაღუპული მძღოლით. მას Nissan Versa მოჰყვა. მაღალი სიკვდილიანობის მქონე მოდელებს შორის ასევე დასახელდნენ:

  • Dodge Challenger;

  • Dodge Charger HEMI;

  • Chevrolet Camaro;

  • Chevrolet Corvette.

კვლევის ავტორები აღნიშნავენ, რომ ეს შედეგები ავტომატურად არ ნიშნავს, თითქოს აღნიშნული მანქანები ტექნიკურად ან კონსტრუქციულად არასაიმედოა. სტატისტიკაზე გავლენას ახდენს ავტომობილის ზომა, შეჯახების სიჩქარე და მძღოლის ქცევა.

მონაცემები მძღოლების ასაკისა და სქესის მიხედვით დაკორექტირდა, თუმცა კვლევა არ ითვალისწინებდა კონკრეტული ადამიანის მართვის სტილს ან ავარიის მომენტში განვითარებულ სიჩქარეს. სპორტული და მაღალი სიმძლავრის ავტომობილების შემთხვევაში კი მომატებული რისკი ხშირად სწორედ აგრესიულ ან სწრაფ მართვას უკავშირდება.

ავტომობილები, რომლებშიც მძღოლების სიკვდილიანობა არ დაფიქსირებულა

კვლევის პერიოდში 16 მოდელში მძღოლის დაღუპვის არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა. ამ ჯგუფში ძირითადად საშუალო და ლუქს კლასის ქროსოვერები, ასევე რამდენიმე ელექტრომობილი მოხვდა.

მათ შორის არიან:

  • Lexus RX;

  • BMW X3;

  • Mercedes-Benz GLE;

  • Rivian R1S;

  • Tesla Model Y;

  • Toyota Corolla Cross Hybrid.

კვლევის მიხედვით, დიდი ზომის ავტომობილისა და თანამედროვე უსაფრთხოების სისტემების კომბინაცია მგზავრების გადარჩენის შესაძლებლობას მნიშვნელოვნად ზრდის. თუმცა ნულოვანი მაჩვენებელი არ ნიშნავს, რომ კონკრეტული ავტომობილი ნებისმიერ ვითარებაში აბსოლუტურად უსაფრთხოა — შედეგზე გავლენას ახდენს გავლილი მანძილი, ავტომობილების რაოდენობა და ავარიების გარემოებებიც.

რომელი ავტომობილები უქმნიან ყველაზე დიდ საფრთხეს სხვებს?

სრულიად განსხვავებული შედეგი გამოვლინდა იმ რეიტინგში, რომელიც სხვა ავტომობილებში მყოფი მძღოლების სიკვდილიანობას ითვლის.

ამ შემთხვევაში ყველაზე მაღალი მაჩვენებლები მძიმე პიკაპებს ჰქონდათ. რეიტინგის პირველ ადგილზე Ram 3500 Crew Cab Long Bed 4WD გავიდა — ყოველ მილიონ რეგისტრირებულ ავტომობილზე სხვა მანქანებში მყოფი 204 დაღუპული მძღოლით.

სიის ზედა ნაწილში Ram-ისა და Chevrolet-ის სხვა მძიმე პიკაპებიც მოხვდნენ. დიდი მასისა და სიმაღლის გამო, ასეთი მანქანები შეჯახებისას ნაკლებად ზიანდებიან, თუმცა გაცილებით ძლიერ დარტყმას აყენებენ შედარებით მცირე ავტომობილებს.

კვლევის მთავარი დასკვნაა, რომ ავტომობილის უსაფრთხოება მხოლოდ სალონში მყოფთა დაცვით არ უნდა შეფასდეს. მანქანა შეიძლება საკუთარი მგზავრებისთვის უსაფრთხო იყოს, მაგრამ ამავდროულად გზის სხვა მონაწილეებისთვის გაცილებით დიდ საფრთხეს წარმოადგენდეს.

მცირე ავტომობილები მძიმე მანქანებთან შეჯახებისას კვლავ არათანაბარ მდგომარეობაში არიან, მაღალი სიმძლავრე კი შესაძლოა სარისკო მართვას უწყობდეს ხელს. ყველაზე მძიმე პიკაპების შემთხვევაში მთავარი საფრთხე ხშირად არა მათ სალონში, არამედ შეჯახებაში მონაწილე მეორე ავტომობილში იქმნება.