სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებს შორის თავდაცვისა და ეროვნული უსაფრთხოების მიმართულებით ყველაზე დიდი დანახარჯი აზერბაიჯანს აქვს. ქვეყნის 2026 წლის ბიუჯეტის მიხედვით, ამ სექტორების დაფინანსება 3.8%-ით გაიზარდა და დაახლოებით $5.1 მილიარდს მიაღწია.
აზერბაიჯანის თავდაცვითი ხარჯების ზრდას თან ახლავს მასშტაბური სამხედრო შესყიდვები. ბოლო წლების ერთ-ერთ ყველაზე მსხვილ კონტრაქტად სახელდება პაკისტანთან გაფორმებული $4.6 მილიარდის ღირებულების შეთანხმება, რომელიც 40 ერთეული JF-17 Block III ტიპის მრავალფუნქციური გამანადგურებლის შეძენას ითვალისწინებს.
ქვეყანა ასევე აგრძელებს თურქული წარმოების უპილოტო საფრენი აპარატების, ისრაელისგან კი დრონებისა და საჰაერო თავდაცვის სისტემების შეძენას.
ამასთან, 2026 წელს სომხეთის თავდაცვის ხარჯები 15%-ით შემცირდა და დაახლოებით $1.5 მილიარდი შეადგინა. თავდაცვის ბიუჯეტის შემცირება, მათ შორის, აზერბაიჯანთან მიმდინარე სამშვიდობო პროცესის პროგრესს უკავშირდება.
მიუხედავად ამისა, ბოლო წლებში სომხეთმა შეიარაღების შესყიდვების მიმართულებით მნიშვნელოვანი კონტრაქტები გააფორმა. ინდოეთთან გაფორმებული შეთანხმებების საერთო ღირებულებამ დაახლოებით $2 მილიარდი შეადგინა. აღნიშნული შესყიდვები მოიცავს Pinaka-ს მრავალფუნქციურ სარაკეტო სისტემებს, Akash-ის საჰაერო თავდაცვის კომპლექსებსა და 155-მილიმეტრიან საარტილერიო სისტემებს.
სომხეთი სამხედრო შესაძლებლობების გაძლიერებას საფრანგეთთან თანამშრომლობითაც ცდილობს. ქვეყანამ საფრანგეთისგან Bastion-ის ტიპის ჯავშანტექნიკა, GM200-ის რადარები და Caesar-ის თვითმავალი საარტილერიო სისტემები შეიძინა.
რაც შეეხება საქართველოს, 2026 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტში თავდაცვის სამინისტროსთვის 1.9 მილიარდი ლარია გათვალისწინებული. წინა წელთან შედარებით უწყების დაფინანსება 160 მილიონი ლარით არის გაზრდილი. დამატებითი რესურსი, მათ შორის, სამხედრო მოსამსახურეების ხელფასების 10%-იან ზრდასა და ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებას მოხმარდება.
შესაბამისად, თავდაცვის ხარჯების მოცულობით რეგიონში აზერბაიჯანი მნიშვნელოვნად უსწრებს როგორც საქართველოს, ისე სომხეთს, თუმცა სამივე ქვეყანა ბოლო წლებში სამხედრო შესაძლებლობების განვითარებისა და შეიარაღების განახლების მიმართულებით სხვადასხვა მასშტაბის პროგრამებს ახორციელებს.
