დიდი ხნის წინ დაკარგული სუპერკონტინენტი გონდვანა მეცნიერებმა ხელახლა „ააწყვეს“ — ახალი კვლევის მიხედვით, ის იმაზე გაცილებით დიდი იყო, ვიდრე აქამდე ეგონათ.
- მეცნიერებისთვის ცნობილია, რომ უძველესი გონდვანა იმ ტერიტორიებს მოიცავდა, რომლებიც დღეს სამხრეთ ამერიკის, აფრიკის, არაბეთის, მადაგასკარის, ინდოეთის, ავსტრალიისა და ანტარქტიდის ნაწილებს ქმნის. თუმცა, ახალი კვლევის თანახმად, გონდვანას შემადგენლობაში გაცილებით მეტი ტერიტორია შედიოდა.
ჩინეთის გეოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის მკვლევრებმა დედამიწის ქერქის უძველეს ნაწილებში, ე.წ. პრეკამბრიულ ტერანებში, გონდვანას აქამდე უცნობი ფრაგმენტები აღმოაჩინეს. ეს ქანები კამბრიულ პერიოდამდე, ანუ დაახლოებით 541 მილიონი წლის წინ ჩამოყალიბდა.
მკვლევრების შეფასებით, აღმოჩენილი ფრაგმენტების გათვალისწინებით, გონდვანას დედამიწის მთელი ხმელეთის დაახლოებით 80% ეკავა.
გონდვანას სუპერკონტინენტად მიჩნევა აქამდე გარკვეულწილად სადავო იყო. მეცნიერები დედამიწის ისტორიაში რამდენიმე ფართოდ აღიარებულ სუპერკონტინენტს გამოყოფენ, მათ შორის კოლუმბიას, როდინიასა და პანგეას. ახალი კვლევის ავტორები კი მიიჩნევენ, რომ მათი აღმოჩენა გონდვანას სუპერკონტინენტის სტატუსს კიდევ უფრო ამყარებს.
რატომ არის ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანი?
გონდვანას ზომის ზუსტად დადგენა მხოლოდ დედამიწის გეოლოგიური ისტორიის აღდგენას არ ემსახურება. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ასეთი მასშტაბის ხმელეთის არსებობას შესაძლოა გავლენა ჰქონოდა იმ პერიოდის კლიმატსა და გარემოზე, როდესაც დედამიწაზე სიცოცხლე სწრაფად იცვლებოდა.
ეს პერიოდი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია კამბრიული აფეთქების გამო — დაახლოებით 541 მილიონი წლის წინ დაწყებული მოვლენების ერთობლიობისა, როდესაც ცოცხალი ორგანიზმების მრავალფეროვნება მკვეთრად გაიზარდა და ცხოველთა მრავალი ძირითადი ფორმა ჩამოყალიბდა.
