სპარსეთის ყურის წამყვანმა სახელმწიფოებმა — United Arab Emirates-ის დედაქალაქმა აბუ-დაბიმ, Qatar-მა და Kuwait-მა აპრილში დაახლოებით 10 მილიარდი დოლარი კერძო ობლიგაციების გზით მოიზიდეს, რაც რეგიონში ომისა და ბაზრების არასტაბილურობის ფონზე ფინანსური დაცვის ნაბიჯად განიხილება. გარიგებები საჯარო ბაზრების ნაცვლად დახურულ ფორმატში განხორციელდა, რათა ქვეყნებს მაღალი საპროცენტო განაკვეთები და ბაზრის ნერვიულობა აერიდებინათ.
მთავარი მოცულობა აბუ-დაბიზე მოდის — მან დაახლოებით 4.5 მილიარდი დოლარი მოიზიდა. შემდეგ მოდის კატარი დაახლოებით 3 მილიარდით, ხოლო ქუვეითი — 2 მილიარდი დოლარით. ანალიტიკოსების შეფასებით, ეს ნიშნავს, რომ რეგიონი ნავთობის შემოსავლებზე მიუხედავად, მოკლევადიანი ლიკვიდობის გაძლიერებას ცდილობს.
ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ სპარსეთის ყურის ქვეყნები წარსულში ხშირად ღია ბაზრებზე წარმატებით ყიდდნენ ვალს, თუმცა ახლა კერძო განთავსებაზე გადასვლა მეტყველებს, რომ ინვესტორები რეგიონულ რისკებს უფრო ფრთხილად აფასებენ. მიზეზებს შორის სახელდება ირანთან დაძაბულობა, ჰორმუზის სრუტის ირგვლივ შეფერხებები და ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის უსაფრთხოების საკითხები.
საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზით, ახლო აღმოსავლეთის ეკონომიკური ზრდა წელს მნიშვნელოვნად შენელდება, თუმცა მომავალ წლებში აღდგენა მოსალოდნელია. ასეთ ფონზე სწრაფი ფინანსური რესურსის მოზიდვა რეგიონული ეკონომიკებისთვის სტრატეგიულ მნიშვნელობას იძენს.
ფინანსური ბაზრებისთვის ეს სიგნალია, რომ ენერგორესურსებით მდიდარი ქვეყნები ახლა მხოლოდ ნავთობის ფასს აღარ ეყრდნობიან — ისინი რისკიან გარემოში კაპიტალის მოქნილ მართვაზე გადადიან.
სპარსეთის ყურის ქვეყნებისგან ეს ნაბიჯი მიანიშნებს, რომ რეგიონში არსებული ომის, გეოპოლიტიკური დაძაბულობისა და ბაზრების გაურკვევლობის ფონზე ფრთხილ ფინანსურ სტრატეგიას მიანიჭეს უპირატესობა. კერძო განთავსებით თანხის მოზიდვა მათ საშუალებას აძლევს სწრაფად მიიღონ დამატებითი რესურსი, აირიდონ საჯარო ბაზარზე მაღალი საპროცენტო ხარჯები და შექმნან ფინანსური ბუფერი შესაძლო რისკებისთვის. მარტივად რომ ვთქვათ, ეს უფრო პრევენციული და თავდაცვითი ეკონომიკური ნაბიჯია, ვიდრე კრიზისის ნიშანი.
წყაროები:
Financial Times – Gulf states turn to private deals in $10bn wartime borrowing spree
Reuters – IMF slashes growth forecast for Middle East
Reuters – Gulf economies rebound but risks remain
Reuters – Iran war caused major oil output losses
