ამერიკულმა Ford-მა და ჩინურმა Geely-მ ესპანეთში ერთობლივი საწარმოს შექმნის შეთანხმება გააფორმეს. ახალი კომპანია ვალენსიაში, Ford-ის ალმუსაფესის ქარხანაში იმუშავებს და ევროპული ბაზრისთვის Ford-ისა და Geely-ს ავტომობილებს გამოუშვებს.
ერთობლივი საწარმოს 66 პროცენტი Ford-ს, 34 პროცენტი კი Geely-ს ეკუთვნის. გარიგების დასრულება მარეგულირებელი ორგანოების თანხმობას საჭიროებს. წარმოების გაფართოება ეტაპობრივად განხორციელდება, ხოლო ახალი მოდელების გამოშვება 2028 წლიდან იგეგმება.
შეთანხმების მიხედვით, ესპანეთში Geely-ს ორი სრულად ელექტრო SUV დამზადდება. ერთ-ერთი მათგანი ევროპაში უკვე წარმოდგენილი Geely EX5 იქნება, მეორე მოდელის დეტალები კი ჯერ არ გასაჯაროებულა. კომპანიები ერთობლივად შექმნიან ახალ კროსოვერსაც, რომელიც სხვადასხვა ტიპის ძრავით, მათ შორის ელექტრული და ჰიბრიდული სისტემებით გამოვა. Ford ამავე ქარხანაში Kuga-ს წარმოებას გააგრძელებს და 2028 წელს ევროპული ბაზრისთვის ახალ Bronco-საც დაამატებს.
Ford-ის განცხადებით, პარტნიორობის მიზანია ქარხნის საწარმოო დატვირთვის გაზრდა და თითოეული ავტომობილის წარმოების ხარჯის შემცირება. ვალენსიის საწარმოს წლიურად დაახლოებით 500 000 ავტომობილის წარმოება შეუძლია, თუმცა ბოლო პერიოდში ის სრული სიმძლავრის დაახლოებით მეოთხედით მუშაობდა. ახალ პროექტში ქარხნის მოქმედი თანამშრომლები გადავლენ, ხოლო წარმოების ზრდასთან ერთად სამუშაო ადგილების დამატებაც იგეგმება.
პროექტის საინვესტიციო ღირებულება და კომპანიების მიერ გასაწევი კაპიტალური დანახარჯები ჯერ არ გამოქვეყნებულა. ასევე არ გასაჯაროებულა, მიიღებს თუ არა უშუალოდ Ford-Geely-ს ერთობლივი საწარმო ესპანეთის მთავრობისგან ახალ ფინანსურ სუბსიდიას. ამიტომ კონკრეტული ბიუჯეტის ან სახელმწიფო დაფინანსების დასახელება ამ ეტაპზე საფუძველს მოკლებულია.
ესპანეთის პრემიერ-მინისტრმა პედრო სანჩესმა შეთანხმებას ქვეყნისთვის სტრატეგიული მნიშვნელობის პროექტი უწოდა. მისი შეფასებით, პარტნიორობა ადასტურებს, რომ ესპანეთს მსხვილი ინვესტიციების მოზიდვა და ელექტრომობილობაზე გადასვლის პროცესში მნიშვნელოვანი როლის შესრულება შეუძლია. მთავრობა პროექტისგან უფრო სტაბილურ და მაღალკვალიფიციურ დასაქმებას ელოდება.
Geely-სთვის ეს პირველი მნიშვნელოვანი საწარმოო ბაზა იქნება ევროპაში. ადგილობრივი წარმოება კომპანიას საშუალებას მისცემს, შეამციროს ტრანსპორტირების ხარჯები, უფრო სწრაფად მოერგოს ევროპულ მოთხოვნებს და თავიდან აიცილოს ჩინეთში წარმოებული ელექტრომობილებისთვის დაწესებული დამატებითი საბაჟო გადასახადების ნაწილი.
ევროკავშირმა ჩინეთიდან იმპორტირებულ ელექტრომობილებზე საბოლოო ანტისუბსიდიური ტარიფები 2024 წლის ოქტომბერში აამოქმედა. Geely-ს ჯგუფისთვის დამატებითი გადასახადი 18.8 პროცენტით განისაზღვრა და ის ევროკავშირის სტანდარტულ 10 პროცენტიან საიმპორტო ტარიფს ემატება. ეს გადასახადი მხოლოდ ჩინეთიდან შემოტანილ ელექტრომობილებზე ვრცელდება და არა ევროკავშირის ტერიტორიაზე წარმოებულ მანქანებზე.
ამიტომ ევროპული წარმოება ჩინური კომპანიებისთვის მხოლოდ ლოგისტიკური გადაწყვეტილება აღარ არის. ის ევროკავშირის სატარიფო და სამრეწველო პოლიტიკაზე სტრატეგიული პასუხიც გახდა. Geely-ს შემთხვევაში დამატებითი უპირატესობა უკვე გამართული ქარხნის გამოყენებაა, რადგან ახალი საწარმოს ნულიდან აშენებას მეტი დრო და კაპიტალი დასჭირდებოდა.
ესპანეთი ჩინური ავტოინდუსტრიის ახალ პლატფორმად იქცევა
Ford-Geely-ს შეთანხმება ცალკეული შემთხვევა არ არის. ჩინური Chery ესპანურ Ebro-სთან ერთად ბარსელონაში, Nissan-ის ყოფილ ქარხანაში ავტომობილების წარმოებას იწყებს. პროექტის მიზანია 2029 წლისთვის წლიური წარმადობა 150 000 ავტომობილამდე გაიზარდოს.
ჩინური Leapmotor-იც Stellantis-ის საწარმოო ინფრასტრუქტურის გამოყენებას გეგმავს. პარალელურად, Stellantis-ი და ჩინური CATL სარაგოსაში 4.1 მილიარდი ევროს ღირებულების ბატარეების ქარხანას აშენებენ. საწარმო ლითიუმის, რკინისა და ფოსფატის ტექნოლოგიის ბატარეებს გამოუშვებს და მისი ამოქმედება ეტაპობრივად არის დაგეგმილი.
ესპანეთის მიმზიდველობას რამდენიმე ფაქტორი განსაზღვრავს. ქვეყანა ევროპის ერთ-ერთი უმსხვილესი ავტომწარმოებელია, აქვს განვითარებული მომწოდებლების ქსელი, შედარებით დაბალი შრომითი და ენერგეტიკული ხარჯები, განახლებადი ენერგიის დიდი რესურსი და ევროკავშირის ერთიან ბაზარზე პირდაპირი წვდომა. ამას ემატება მთავრობის აქტიური პოლიტიკა, რომელიც ჩინეთთან საინვესტიციო ურთიერთობების გაღრმავებას უჭერს მხარს.
Ford-ისთვის პარტნიორობა პრაქტიკული გამოსავალია ევროპაში შემცირებული გაყიდვებისა და არასრულად დატვირთული ქარხნის პირობებში. Geely მიიღებს მოქმედ საწარმოო ინფრასტრუქტურას და ევროპულ ბაზარზე ადგილობრივი მწარმოებლის პოზიციას, Ford კი წარმოების მასშტაბს, დამატებით მოდელებსა და ხარჯების განაწილების შესაძლებლობას.
თუმცა შეთანხმება კითხვებსაც აჩენს. ევროპელი მომწოდებლებისთვის მთავარი საკითხი იქნება, რამდენი კომპონენტი დამზადდება ადგილობრივად და რამდენი შემოვა ჩინეთიდან. თუ წარმოება ძირითადად ჩინურ ნაწილებზე იქნება დამოკიდებული, პროექტი ქარხანაში სამუშაო ადგილებს შეინარჩუნებს, თუმცა მისი გავლენა მთლიან ევროპულ მიწოდების ჯაჭვზე შედარებით შეზღუდული იქნება.
აშშ-ში თანამშრომლობას კრიტიკული რეაქციაც მოჰყვა. წარმომადგენელთა პალატის ჩინეთის საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე ჯონ მულენარმა განაცხადა, რომ ამერიკულმა კომპანიებმა ჩინური ავტოინდუსტრიის საერთაშორისო გაფართოებას ხელი არ უნდა შეუწყონ. Ford-ის პოზიციით კი ევროპაში კონკურენციის გასაძლიერებლად წარმოების ხარჯის შემცირება და ახალი პარტნიორობები აუცილებელია.
Ford-Geely-ს პროექტი აჩვენებს, რომ ევროპის საავტომობილო ბაზარზე კონკურენცია ახალი ეტაპისკენ გადადის. ჩინური კომპანიები მხოლოდ ავტომობილების ექსპორტით აღარ შემოიფარგლებიან და ევროპაში ქარხნებს, პარტნიორებსა და ადგილობრივ მომწოდებლებს ეძებენ. ესპანეთი კი თავისუფალი საწარმოო სიმძლავრეებით, შედარებით დაბალი ხარჯებითა და ინვესტიციებისადმი ღია პოლიტიკით ამ პროცესის ერთ-ერთ მთავარ ცენტრად ყალიბდება.
წყაროები:
Ford, ოფიციალური განცხადება ერთობლივი საწარმოს შესახებ
Reuters, Ford-ისა და Geely-ს შეთანხმების დეტალები
ესპანეთის მთავრობის ოფიციალური განცხადება
ევროკომისია, ჩინურ ელექტრომობილებზე დაწესებული ტარიფები
Reuters, Chery-ს წარმოება ესპანეთში
Associated Press, CATL-ისა და Stellantis-ის ბატარეების ქარხანა
Financial Times, Ford-Geely-ს პარტნიორობის ბიზნესკონტექსტი
