ევროპაში ელექტრომობილებზე გადასვლა უკვე მხოლოდ ეკოლოგიური პოლიტიკა აღარ არის — ის ეკონომიკური კონკურენციის ნაწილად იქცა. მთავრობები ცდილობენ მოქალაქეებს ახალი ელექტრომობილის შეძენა გაუადვილონ სუბსიდიებით, საგადასახადო შეღავათებით, იაფი ლიზინგითა და დამტენი ინფრასტრუქტურის მხარდაჭერით. შედეგად, ევროპის ქვეყნებს შორის უკვე აშკარა განსხვავებაა: ზოგი ქვეყანა მყიდველს ათასობით ევროს აძლევს, ზოგი კი მხოლოდ საგადასახადო შეღავათებით შემოიფარგლება.

2026 წლის მონაცემებით, ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მხარდაჭერის პაკეტი პოლონეთში მოქმედებს. სახელმწიფო პროგრამა NaszEauto ელექტრომობილის მყიდველებს 40 000 ზლოტამდე (დაახლოებით 9 400 ევრო) დახმარებას სთავაზობს. ანალიტიკოსების შეფასებით, ამ პროგრამამ პოლონეთში ელექტრომობილების რეგისტრაცია მოკლე დროში მნიშვნელოვნად გაზარდა.

მაღალი პირდაპირი სუბსიდიებით გამოირჩევა კვიპროსიც, სადაც ახალი ელექტრომობილის შეძენაზე დახმარება 9 000 ევრომდეა, ხოლო კომერციული ელექტრომობილებისთვის ეს მაჩვენებელი კიდევ უფრო მაღალია. მცირე ბაზრის მიუხედავად, კვიპროსი ცდილობს იმპორტირებულ საწვავზე დამოკიდებულება შეამციროს.

გერმანიამ 2026 წლიდან ახალი, სოციალური მოდელის სუბსიდია აამოქმედა. კერძო პირებს შეუძლიათ მიიღონ 3 000-დან 6 000 ევრომდე დახმარება, რაც დამოკიდებულია ოჯახის შემოსავალსა და ბავშვების რაოდენობაზე. დამატებით, ელექტრომობილები გარკვეული ვადით გათავისუფლებულია სატრანსპორტო გადასახადისგან.

საფრანგეთი კვლავ რჩება ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ მხარდამჭერ ქვეყნად. დაბალი შემოსავლის მქონე მოქალაქეებს შეუძლიათ მიიღონ 5 700 ევრომდე დახმარება, ასევე მოქმედებს ე.წ. სოციალური ლიზინგის პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც ზოგი მომხმარებელი ელექტრომობილს დაახლოებით 100 ევროდ თვეში იღებს.

ესპანეთში მოქალაქეებს სთავაზობენ 4 500 ევრომდე დახმარებას, ასევე საშემოსავლო გადასახადის შეღავათებს და ზოგ მუნიციპალიტეტში საგზაო გადასახადის შემცირებას.

პორტუგალიაში მხარდაჭერის მოცულობა დაახლოებით 4 000 ევროს აღწევს, რაც ქვეყანაში ელექტრომობილების ბაზრის ზრდას უწყობს ხელს.

დიდ ბრიტანეთში მოქმედებს ახალი Electric Car Grant, რომლის მიხედვით მყიდველებს შეუძლიათ მიიღონ 1 500-დან 3 750 ფუნტამდე შეღავათი იმ მოდელებზე, რომლებიც ეკოლოგიურ და ფასის კრიტერიუმებს აკმაყოფილებენ.

სად არის ყველაზე წარმატებული შედეგი?

სუბსიდიების გარდა, შედეგებს განსაზღვრავს ინფრასტრუქტურა და საგადასახადო პოლიტიკა. მაგალითად:

  • ნორვეგიაში ახალი ავტომობილების თითქმის მთლიან გაყიდვაში ელექტრომობილები დომინირებენ
  • დანიაში EV წილი 70%-ს აჭარბებს
  • ფინეთში დაახლოებით 50%-ს უახლოვდება

ეს ქვეყნები პირდაპირ ფულად დახმარებასთან ერთად მოქალაქეებს აძლევენ დაბალ გადასახადებს, უფასო ან იაფ პარკირებას, დამტენ ქსელს და გრძელვადიან სტაბილურ პოლიტიკას.

ეკონომიკური კითხვა: ღირს თუ არა ასეთი ხარჯი?

ევროპის მთავრობები მილიარდებს ხარჯავენ, მაგრამ ამის სანაცვლოდ იღებენ:

  • ნაკლებ საწვავის იმპორტს
  • სუფთა ჰაერს ქალაქებში
  • ახალი ავტოინდუსტრიის განვითარებას
  • ენერგოდამოუკიდებლობის ზრდას
  • ჩინურ და ამერიკულ კონკურენციასთან ბრძოლას

სწორედ ამიტომ ელექტრომობილის სუბსიდია ბევრ ქვეყანაში უკვე არა გარემოსდაცვით, არამედ ინდუსტრიულ და გეოეკონომიკურ პოლიტიკად მიიჩნევა.

ევროპაში ყველაზე მსხვილ მხარდაჭერას დღეს სთავაზობენ პოლონეთი, კვიპროსი, გერმანია, საფრანგეთი, ესპანეთი და ბრიტანეთი. თუმცა საბოლოო გამარჯვებულები ის ქვეყნები არიან, სადაც ფულადი დახმარება ინფრასტრუქტურასა და დაბალ გადასახადებს ერთიანდება. სწორედ ამიტომ ნორვეგია და ჩრდილოეთ ევროპა კვლავ ლიდერებად რჩებიან.

წყაროები: