„2026 წლის თებერვალში ერთი სტანდარტული იმერული ხაჭაპურის მომზადების საშუალო ღირებულება 8.05 ლარამდე გაიზარდა, რაც 1.6%-ით აღემატება 2026 წლის იანვრის მაჩვენებელს და 14.3%-ით 2025 წლის თებერვლის მაჩვენებელს,“ – ვკითხულობთ 2026 წლის თებერვლის „ხაჭაპურის ინდექსში“.
ეს ISET-ის, თსუ-ს ეკონომიკის საერთაშორისო სკოლის „ხაჭაპურის ინდექსის“ ახალი მონაცემია. ISET-ის „ხაჭაპურის ინდექსი“ იმ კალათას იყენებს ინფლაციის დასაანგარიშებლად, რომელიც მხოლოდ იმერული ხაჭაპურის გამოსაცხობად საჭირო ინგრედიენტებს შეიცავს. ესაა: ფქვილი, ყველი, საფუარი, რძე, კვერცხი და კარაქი. ინდექსი მოიცავს გაზის და ელექტროენერგიის ხარჯებსაც. „ხაჭაპურის ინდექსის“ შთაგონების წყარო ჟურნალ Economist-ის „ბიგ მაკის“ ინდექსია – ქვეყანაში ინფლაციის მარტივი და გამჭვირვალე ინდიკატორი.
ახალი მონაცემების მიხედვით, ყველაზე მეტად გაიზარდა ყველის ფასი [+2.8%], შემდეგ მოდის საფუარი [+2.2%] და ფქვილი [+1.9%], ხოლო რძის ფასი მხოლოდ უმნიშვნელოდ გაიზარდა [+0.1%].
კარაქის ფასი 4.4%-ით შემცირდა, კვერცხის – 1.9%-ით. კარაქის ფასის მნიშვნელოვანი ვარდნის მიუხედავად, სხვა ძირითადი ინგრედიენტების – განსაკუთრებით კი ყველის, რომელსაც ხაჭაპურის ხარჯებში შედარებით მაღალი წილი უჭირავს – ფასების ზრდამ გადაფარა ეს კლება და თვიურ ჭრილში ხაჭაპურის ინდექსის 1.6%-იანი ზრდა განაპირობა.
წლიურ ჭრილში კი, ინგრედიენტების უმეტესობის ფასები მნიშვნელოვნად გაიზარდა. ყველის ფასები 18.1%-ით გაიზარდა, კვერცხი [+16.7%], ფქვილი [+11.9%], კარაქი [+6.1%] და საფუარი [+3.9%]. რძის ფასი წლიურად 2.0%-ით შემცირდა.
„2026 წლის თებერვალში დაფიქსირებული ზომიერი ყოველთვიური ზრდის მიუხედავად, ძირითადი ინგრედიენტების ფასების ძლიერი წლიური ზრდა ფასებზე მუდმივ ზეწოლაზე მიუთითებს. რძის ფასები, სავარაუდოდ, მომდევნო თვეებში სეზონურ კლების ტენდენციას მიჰყვება. გასათვალისწინებელია აღდომის ეფექტიც – 23 თებერვალს დაიწყო დიდი მარხვა – რაც იმას ნიშნავს, რომ შესაძლოა რძისა და რძის პროდუქტების ფასები კიდევ უფრო შემცირდეს, რადგან ყველსა და სხვა რძის პროდუქტებზე მოთხოვნა, როგორც წესი, ამ პერიოდში მცირდება,“ – აღნიშნულია ISET-ის ახალ შეფასებაში.
ინფორმაციისთვის, ხაჭაპურს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი 2019 წელს მიენიჭა, რაც იმას ნიშნავს, რომ აჭარული, იმერული, მეგრული და ფენოვანი ხაჭაპურის მირთმევისას, ფაქტობრივად, საქართველოს კულტურულ მემკვიდროებას ვაგემოვნებთ და უნდა ვიცოდეთ, რომ ხაჭაპური ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია. ის ქართული კულინარიული კულტურის სავიზიტო ბარათია.
შეგახსენებთ, ხაჭაპურის ინდექსის მსგავსად, იტალიაში ითვლიან პიცის ინდექსს. პიცისა და ხაჭაპურის “ნათესაობაზე” BBC ჯერ კიდევ 2017 წელს წერდა.
ცნობისთვის, ხაჭაპურის და პიცის ინდექსები ბიგ მაკის ინდექსის ინსპირაციაა. ბიგ მაკის ინდექსი ვალუტის მსიყიდევლობითი უნარის გამარტივებულ მოდელს წარმოადგენს, რომელშიც მხოლოდ ერთი პროდუქტი მონაწილეობს. ბიგ მაკის ინდექსის გამოყენებით შესაძლებელია ვალუტებს შორის არსებული პირობითი დამოკიდებულებების განსაზღვრა. ბიგ მაკის ინდექსის გამოთვლის მეორე მეთოდიც არსებობს, რომელიც ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის ერთ სულ მოსახლეზე შეფარდების მონაცემს ადარებს ბიგ მაკის ფასს. ბიგ მაკი მსოფლიოს მასშტაბით სტანდარტიზებული პროდუქტია, ის 121 ქვეყანაში 35 000-ზე მეტ McDonald’s-ის სწრაფი კვების რესტორანში იყიდება. თუმცა არსებობს გამონაკლისიც – ინდოეთში რელიგიური მიზეზების გამო ბიგ მაკი არ იყიდება, ამიტომ ინდექსის გამოთვლისას იყენებენ ფრინველის ბურგერს მაჰარაჯა მაკს. The Economist-ი ბიგ მაკის ინდექსს 1986 წლიდან აქვეყნებს.
იმისთვის, რომ გაიგოთ ყველაფერი ქართულ ხაჭაპურზე, იკითხეთ კომერსანტი
