Alphabet-ის შვილობილმა კომპანიამ, Waymo, ამერიკის შეერთებულ შტატებში თითქმის 3 800 უპილოტო ტაქსი გამოიწვია მას შემდეგ, რაც სისტემაში აღმოჩენილი პროგრამული ხარვეზის გამო რამდენიმე ავტომობილი დატბორილ გზებზე შევიდა. შემთხვევა განსაკუთრებით გახმაურდა ტეხასის შტატის ქალაქ სან-ანტონიოში, სადაც ძლიერი წვიმებისა და წყალდიდობის დროს ერთ-ერთი უპილოტო ავტომობილი დატბორილ მონაკვეთში აღმოჩნდა და წყლის ნაკადმა წაიღო. კომპანიაში აცხადებენ, რომ ავტომობილი იმ დროს მგზავრების გარეშე გადაადგილდებოდა და შემთხვევას მსხვერპლი არ მოჰყოლია, თუმცა ინციდენტმა ავტონომიური ტრანსპორტის უსაფრთხოების საკითხი კვლავ გლობალური დისკუსიის ცენტრში დააბრუნა.

აშშ-ის საგზაო უსაფრთხოების ეროვნული ადმინისტრაციის ინფორმაციით, პრობლემა ეხებოდა Waymo-ს მეხუთე და მეექვსე თაობის ავტონომიური მართვის სისტემებს. სააგენტოს განმარტებით, პროგრამული უზრუნველყოფა ზოგიერთ შემთხვევაში სწორად ვერ აფასებდა დატბორილი გზის საფრთხეს და ავტომობილი მოძრაობას აგრძელებდა, მიუხედავად იმისა, რომ მონაკვეთი გაუვალი იყო. ამის შემდეგ კომპანიამ პროგრამული განახლება დაიწყო, დროებით შეზღუდა ოპერირება მაღალი რისკის ზონებში და ამინდის პირობებთან დაკავშირებული ალგორითმებიც შეცვალა.

ინციდენტი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ფონზე, როდესაც ავტონომიური ტრანსპორტი მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად მზარდ ტექნოლოგიურ ინდუსტრიად ყალიბდება. McKinsey-ისა და საერთაშორისო სატრანსპორტო კვლევების მიხედვით, უპილოტო ტაქსებისა და ავტონომიური მობილობის ბაზარი მომდევნო ათწლეულში ასობით მილიარდ დოლარად შეიძლება შეფასდეს. სწორედ ამიტომ Waymo-ს მსგავსი შემთხვევები უკვე მხოლოდ ტექნიკური შეცდომები აღარ არის — ისინი პირდაპირ გავლენას ახდენენ რეგულაციებზე, ინვესტორების ნდობასა და საზოგადოებრივ დამოკიდებულებაზე.

ანალიტიკოსების, ტექნოლოგიური სექტორის ექსპერტებისა და ავტონომიური ტრანსპორტის სპეციალისტების შეფასებით, მთავარი პრობლემა ასეთ სისტემებში არა სტანდარტული მოძრაობაა, არამედ ექსტრემალური და არაპროგნოზირებადი გარემო — წყალდიდობა, ძლიერი წვიმა, კვამლი, გზის მოულოდნელი დაზიანება ან ადამიანის არასტანდარტული ქცევა. სწორედ ასეთ სიტუაციებში ხდება ყველაზე ნათლად შესამჩნევი განსხვავება ხელოვნურ ინტელექტსა და ადამიანის ინტუიციურ რეაგირებას შორის.

Reuters-ის ინფორმაციით, Waymo-ს წინააღმდეგ პარალელურად მიმდინარეობს სხვა გამოძიებებიც, მათ შორის შემთხვევა, როდესაც ავტონომიური ავტომობილი სკოლის ავტობუსის გვერდით გადაადგილდა წესების დარღვევით, ასევე ინციდენტი კალიფორნიაში, სადაც უპილოტო მანქანა ბავშვს დაეჯახა და მსუბუქი დაზიანებები მიაყენა.

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ მსგავსი შემთხვევები ავტონომიური ტრანსპორტის განვითარებას არ შეაჩერებს, თუმცა რეგულაციებს მნიშვნელოვნად გაამკაცრებს. ტექნოლოგიური კომპანიები იძულებულები იქნებიან, მეტი რესურსი დახარჯონ ამინდის პროგნოზირების, რეალურ დროში რუკების განახლებისა და ექსტრემალური სიტუაციების მართვის ალგორითმებზე. პარალელურად იზრდება კითხვებიც პასუხისმგებლობის შესახებ — ვინ აგებს პასუხს ავარიაზე მაშინ, როდესაც საჭესთან ადამიანი საერთოდ არ ზის.

Waymo დღეს უკვე 11 ამერიკულ ბაზარზე ოპერირებს, მათ შორის სან-ფრანცისკოში, ლოს-ანჯელესში, ფინიქსში, ოსტინსა და მაიამიში. კომპანია ავტონომიური ტაქსების სფეროში ერთ-ერთ ყველაზე მოწინავე მოთამაშედ ითვლება და სწორედ ამიტომ მისი პრობლემები მთელ ინდუსტრიაზე ახდენს გავლენას. ინვესტორები და რეგულატორები ახლა განსაკუთრებით აკვირდებიან, რამდენად სწრაფად და ეფექტიანად შეძლებს კომპანია სისტემური ხარვეზების გამოსწორებას.

საბოლოოდ, ტეხასის წყალდიდობის ინციდენტმა კიდევ ერთხელ აჩვენა, რომ ავტონომიური ტრანსპორტის მომავალი მხოლოდ ტექნოლოგიური პროგრესის საკითხი არ არის. ეს არის ბრძოლა ნდობისთვის, უსაფრთხოებისთვის და იმისთვის, შეძლებს თუ არა ხელოვნური ინტელექტი რეალურ სამყაროში იმ სირთულეებთან გამკლავებას, რასაც ადამიანები ყოველდღიურად ინტუიციით უმკლავდებიან.

წყაროები: