საქართველოს კომერციული ბანკების ნაწილის მიერ ჩინეთის ბანკთაშორის საგადახდო სისტემაში — CIPS-ში ჩართვა შეფასებების მიხედვით, ერთდროულად ახალ შესაძლებლობებსაც ქმნის და კითხვებსაც აჩენს.
CIPS წარმოადგენს პლატფორმას, რომელიც ბანკებს საშუალებას აძლევს, იუანით ტრანზაქციები საერთაშორისო დონეზე სწრაფად და ეფექტიანად განახორციელონ. სისტემა 2015 წლიდან ფუნქციონირებს და მას ჩინეთის სახალხო ბანკი მართავს.
მხარდამჭერები მიიჩნევენ, რომ აღნიშნული ნაბიჯი ფინანსური სისტემის დივერსიფიკაციისა და რისკების მართვის მიმართულებით მნიშვნელოვანია. მათი შეფასებით, ალტერნატიული საგადახდო არხების არსებობა ზრდის საბანკო სექტორის მდგრადობას და ამცირებს გლობალური გაურკვევლობების გავლენას.
ეროვნული ბანკის პოზიციითაც, CIPS არ განიხილება „სვიფტის“ შემცვლელად. მისი მთავარი ფუნქციაა გადახდების გამარტივება და სავაჭრო-ეკონომიკური კავშირების გაძლიერება იმ ქვეყნებთან, სადაც იუანის გამოყენება იზრდება.
ექსპერტების ნაწილი აღნიშნავს, რომ ჩინეთთან ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავების ფონზე, მსგავსი ნაბიჯი პრაქტიკულ სარგებელს იძლევა — ამცირებს ტრანზაქციის დროსა და ხარჯებს და ამარტივებს ანგარიშსწორებას.
თუმცა, საკითხს კრიტიკული შეფასებებიც ახლავს. ეკონომისტებისა და ანალიტიკოსების ნაწილი მიიჩნევს, რომ CIPS-ში ჩართვა შეიძლება აღქმული იყოს, როგორც დაზღვევის მექანიზმი იმ შემთხვევაში, თუ დასავლურ ფინანსურ სისტემებზე წვდომა შეიზღუდება, რაც თავის მხრივ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ კითხვებს აჩენს.
კრიტიკოსები ასევე მიუთითებენ, რომ მსგავსი ნაბიჯი შესაძლოა ნიშნავდეს ფინანსური კავშირების გაღრმავებას ჩინეთთან და ზოგადად, გლობალური ფინანსური ორიენტაციის ნაწილობრივ ცვლილებას. მათი შეფასებით, CIPS-ის გამოყენება მხოლოდ ტექნიკური გადაწყვეტილება არ არის და მას შეიძლება ჰქონდეს უფრო ფართო გეოპოლიტიკური კონტექსტი.
ამასთან, ხაზგასმულია, რომ მიუხედავად სისტემის ზრდისა, CIPS კვლავ მნიშვნელოვნად ჩამორჩება SWIFT-ს მასშტაბითა და გავრცელებით, რაც ნიშნავს, რომ ის სრულფასოვან ალტერნატივად მოკლევადიან პერსპექტივაში არ განიხილება.
საბოლოოდ, ექსპერტები თანხმდებიან, რომ CIPS-ში ჩართვა თავისთავად არც ერთმნიშვნელოვნად დადებითი და არც ნეგატიური ნაბიჯია. მისი ეფექტი დიდწილად დამოკიდებული იქნება იმაზე, როგორ გამოიყენებს მას ქვეყანა — როგორც დამატებით შესაძლებლობას, თუ როგორც სტრატეგიულ მიმართულებას ფინანსურ პოლიტიკაში.
წყაროები:
- https://www.resonancedaily.com/index.php?id_rub=3&id_artc=247123
- https://georgiatoday.ge/reports-four-georgian-banks-preparing-to-join-chinas-cips-payment-network/
- https://civil.ge/archives/693247
