დონოსტიაში, ესპანეთის ფიზიკის საერთაშორისო ცენტრის მეცნიერებმა გამოთვალეს, თუ როდის შეწყვეტს სამყარო არსებობას. ეს 20 მილიარდ წელზე ნაკლებ დროში მოხდება - და ეს ტრილიონობით წლით ადრეა, ვიდრე მოსალოდნელი იყო.
კვლევა ეფუძნება საპირისპირო ნახევარ სფეროებში განლაგებული ორი ობსერვატორიის მონაცემებს, რომელთა დახმარებითაც მეცნიერებმა 47 მილიონი გალაქტიკა შეისწავლეს.
კვლევა ფოკუსირებული იყო ე.წ. ბნელ მატერიაზე, რომელიც სამყაროს მასისა და ენერგიის დაახლოებით 68%-ს შეადგენს. ეს არის ნაკლებად შესწავლილი ძალის სახელი, რომელიც აჩქარებს სამყაროს გაფართოებას.
როგორც ცნობილია, ეგრეთ წოდებული „დიდი აფეთქების“ შემდეგ სივრცემ გაფართოება დაიწყო და ეს პროცესი დღემდე გრძელდება. ითვლებოდა, რომ ეს სამუდამოდ გაგრძელდებოდა, მაგრამ მიღებულმა მონაცემებმა აჩვენა, რომ ეს ასე არ იყო - პროცესის მაკონტროლებელი ბნელი მატერია ცვლადი სიდიდე აღმოჩნდა.
ეს ნიშნავს, რომ სამყარო გაივლის თავისი ზრდის პიკს, შემდეგ კი დაიწყება საპირისპირო პროცესი - კოლაფსი. კოსმოსი „თავის თავში ჩამოიშლება“ კატასტროფული მოვლენის დროს, რომელსაც მეცნიერებმა უკვე „დიდი შეკუმშვა“ უწოდეს. ეს დააჩქარებს შავი ხვრელების ფორმირებას და გამოიწვევს მათ შერწყმას. ამრიგად, სივრცე გარკვეულ წერტილამდე შეიკუმშება და სამყარო შეწყვეტს არსებობას.
მეცნიერები ამბობენ, რომ ფიზიკოსთა გუნდს მეტი კვლევა სჭირდება, სანამ სამყაროს სიცოცხლის ხანგრძლივობის შესახებ მათი შეფასება 100%-ით დადასტურდება. თუმცა, მათი თქმით, ეს, სავარაუდოდ, აღარ იქნება მნიშვნელოვანი დედამიწის მომავალი მცხოვრებლებისთვის: სხვა კვლევები ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომი შეიძლება დაახლოებით 4-დან 10 მილიარდ წლამდე შეეჯახოს თავის უდიდეს მეზობელს, ანდრომედას გალაქტიკას, რაც, სავარაუდოდ, გაანადგურებს ჩვენს პლანეტას.
მეცნიერებს სამყაროს წარმოშობის შესახებ სხვა თეორიებიც აქვთ და ზოგიერთი ეს სცენარი დიდ აფეთქებას არ მოიცავს. მაგალითად, ესპანეთიდან და იტალიიდან მეცნიერთა ჯგუფის მიერ ჩატარებული კვლევის თანახმად, სამყარო წარმოიშვა სივრცე-დროის ე.წ. ტალღების წყალობით და მასში შეუძლებელია წარსულის ან მომავლის გარჩევა.