ბათუმის სამშობიარო სახლის შესაძლო გასხვისებამ აჭარაში ჯანდაცვის ინფრასტრუქტურის, სახელმწიფო ქონების მართვისა და სოციალური ინტერესების შესახებ დისკუსია გაამწვავა. აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ ოფიციალურად დაადასტურა, რომ სამინისტროსა და შპს „ბათუმის სამშობიარო სახლს“ შორის გაფორმებული ხელშეკრულების ვადა გასული წლის დეკემბერში ამოიწურა და ქონების განკარგვასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილება მოგვიანებით იქნება მიღებული. თუმცა, კლინიკის პერსონალი აცხადებს, რომ მათთან შეხვედრაზე აჭარის ეკონომიკის მინისტრმა ედნარ ნატარიძემ უკვე თქვა, რომ ობიექტი აუქციონის წესით გასხვისდება.
საკითხი განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს იმის გამოც, რომ საუბარია ქალაქის ერთ-ერთ ისტორიულ და სტრატეგიულ სამედიცინო ობიექტზე, რომელიც წლების განმავლობაში ბათუმისა და მთლიანად აჭარის მოსახლეობისთვის მნიშვნელოვან ფუნქციას ასრულებდა. მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო წლებში სამშობიაროში სამეანო განყოფილება აღარ ფუნქციონირებს და მხოლოდ საკონსულტაციო და ამბულატორიული მომსახურებაა დარჩენილი, ექიმების ნაწილი ფიქრობს, რომ ობიექტის აუქციონზე გაყიდვის შემთხვევაში მისი სამედიცინო პროფილის შენარჩუნება პრაქტიკულად შეუძლებელი გახდება.
ბათუმის სამშობიარო სახლი 2013 წლიდან იჯარით ჰქონდა გადაცემული შპს „ბათუმის სამშობიარო სახლს“, რომელიც სახელმწიფოს ყოველთვიურად 20 ათას ლარს უხდიდა. 2026 წელს იჯარის საფასური 83 ათას ლარამდე გაიზარდა. კლინიკის წარმომადგენლების თქმით, ისინი მზად იყვნენ გაზრდილი თანხაც გადაეხადათ, თუმცა სამინისტრომ ხელშეკრულების გაგრძელებაზე უარი თქვა.
ანალიტიკოსებისა და ჯანდაცვის სფეროს სპეციალისტების შეფასებით, შემთხვევა მხოლოდ ერთი კლინიკის საკითხი აღარ არის და ის უფრო ფართო პროცესს ასახავს — როგორ იცვლება საქართველოში სახელმწიფო სამედიცინო ინფრასტრუქტურის ეკონომიკური ფუნქცია. ბოლო წლებში ქვეყნის მასშტაბით ჯანდაცვის სექტორი სულ უფრო მეტად კერძო ინვესტიციებზე დამოკიდებული გახდა, ხოლო სახელმწიფოს როლი ძირითადად რეგულატორისა და სოციალური პროგრამების დამფინანსებლის ფუნქციამდე შემცირდა.
ეკონომისტების ნაწილი მიიჩნევს, რომ სახელმწიფოსთვის უძრავი ქონების ეფექტიანი მართვა ბუნებრივი პროცესია და თუ კონკრეტული ობიექტი სრულფასოვან სამედიცინო დატვირთვას აღარ ატარებს, მისი პრივატიზება ან კომერციული გამოყენება შესაძლოა ეკონომიკურად გამართლებული იყოს. მათი შეფასებით, ბათუმში უძრავი ქონების ღირებულება მნიშვნელოვნად გაიზარდა და სახელმწიფო ცდილობს, აქტივების მონეტიზაცია უფრო ეფექტიანად მოახდინოს.
თუმცა, ჯანდაცვის ექსპერტებისა და ურბანული განვითარების სპეციალისტების ნაწილი ამ მიდგომას კრიტიკულად აფასებს. მათი თქმით, სამედიცინო ინფრასტრუქტურა მხოლოდ კომერციული აქტივი არ არის და მისი შეფასება მხოლოდ საბაზრო ღირებულებით ვერ მოხდება. განსაკუთრებით მაშინ, როცა ბათუმი სწრაფად მზარდი ქალაქია და მოსახლეობის რაოდენობასთან ერთად ჯანდაცვის სერვისებზე მოთხოვნაც იზრდება.
სპეციალისტების შეფასებით, პრობლემის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ჯანდაცვის სექტორის არათანმიმდევრული დაგეგმვაა. მათი აზრით, სახელმწიფო ხშირად ვერ აყალიბებს გრძელვადიან ხედვას, თუ რომელი სამედიცინო ობიექტი უნდა დარჩეს საზოგადოებრივი ფუნქციის მატარებლად და რომელი შეიძლება გადავიდეს კერძო სექტორში. შედეგად, ქალაქებში იზრდება კომერციული უძრავი ქონება, თუმცა მცირდება სოციალური ინფრასტრუქტურის სივრცე.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია ბათუმის უძრავი ქონების ბაზარი. ბოლო წლებში ქალაქში აქტიურად მიმდინარეობს სასტუმროების, აპარტამენტებისა და მრავალფუნქციური კომპლექსების მშენებლობა, რამაც მიწისა და შენობების ღირებულება მკვეთრად გაზარდა. სწორედ ამიტომ, ანალიტიკოსების ნაწილი არ გამორიცხავს, რომ სამშობიაროს ტერიტორია კერძო დეველოპერული ინტერესის ობიექტიც გახდეს.
ჯანდაცვის სფეროს წარმომადგენლები კი ფიქრობენ, რომ თუ სახელმწიფო კლინიკის შენარჩუნებას აღარ აპირებს, აუცილებელია არსებობდეს მკაფიო პირობა, რომ ობიექტმა სამედიცინო ფუნქცია ნაწილობრივ მაინც შეინარჩუნოს. მათი შეფასებით, წინააღმდეგ შემთხვევაში ბათუმი კიდევ ერთ სამედიცინო სივრცეს დაკარგავს, ხოლო ქალაქის ურბანული განვითარება კიდევ უფრო კომერციული ინტერესების გავლენის ქვეშ მოექცევა.
მეორე მხრივ, ეკონომიკური მიმართულების სპეციალისტები ამბობენ, რომ სახელმწიფოსთვის წამგებიანი და ნაკლებად დატვირთული ინფრასტრუქტურის შენარჩუნება ბიუჯეტისთვის დამატებითი ტვირთია. მათი შეფასებით, თუ ობიექტს სრულფასოვანი სამედიცინო ფუნქცია აღარ აქვს, შესაძლოა ინვესტორის შემოსვლა უფრო ეფექტიანი გამოსავალი აღმოჩნდეს, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ პროექტი ახალ ეკონომიკურ აქტივობას შექმნის.
საბოლოოდ, ბათუმის სამშობიარო სახლის საკითხი უკვე სცდება ერთი კლინიკის ბედს. ეს არის დისკუსია იმაზე, როგორ უნდა ბალანსდებოდეს სახელმწიფოს ეკონომიკური ინტერესი, კერძო ინვესტიციები და საზოგადოებრივი საჭიროებები სწრაფად მზარდ ქალაქებში. სწორედ ამიტომ, მთავარი კითხვა მხოლოდ ის აღარ არის, გაიყიდება თუ არა ობიექტი. მთავარი კითხვაა, რა ადგილი დარჩება მომავალ ბათუმში საზოგადოებრივ და სოციალურ ინფრასტრუქტურას.
წყაროები:
- https://batumelebi.netgazeti.ge/news/617641/
- https://bm.ge
- https://commersant.ge
- https://geostat.ge
- https://moh.gov.ge
- https://who.int
- https://transparency.ge
