ვინ რამდენად გვაძლევს დენს

ვინ რამდენად გვაძლევს დენს

access_time2021-10-10 11:30:57

საქართველოს ელექტროენერგიით უზრუნველყოფას წლიურად 12,1 მილიარდი კვტ/სთ სჭირდებაამ ოდენობას ქვეყანაში არსებული გენერაციის ობიექტები ვერ გამოიმუშავებენ და დეფიციტის დასაფარად იმპორტი ხდება საჭირომოხმარების ზრდასთან ერთადყოველწლიურად სულ უფრო მეტი ელექტროენერგიის შემოტანა გვიწევს და შესაბამისადმეტ ფულს ვიხდითიმპორტისთვის გადახდილი თანხის დიდი ნაწილი რუსეთში ირიცხებარომელიც 2021 წელს ელექტროენერგიის მთავარი მომწოდებელი გახდა.

შარშან იმპორტირებულ ელექტროენერგიაში (1.61 მლნ.კვტ/სთ) საქართველომ $59 მილიონი გადაიხადა, რაც მძიმე ტვირთია ქვეყნის ეკონომიკისთვის. ამ თანხის 38% რუსეთში წავიდა. წელს 8 თვეში ქვეყანას უკვე 1.7 მილიარდი კვტ/სთ ელექტროენერგიის ყიდვა დასჭირდა და აქედან თითქმის 60% რუსეთიდან შემოვიდა. რუსეთიდან იმპორტმა ბოლო ხუთი წლის მაქსიმუმს მიაღწია, რაც საკმაოდ დიდი რისკია ქვეყნის ენერგეტიკული უსაფრთხოებისთვის.

2017 წლიდან საქართველოსთვის ელექტროენერგიის მთავარი მომწოდებელი აზერბაიჯანი იყო, თუმცა 2021 წელს სურათი რადიკალურად შეიცვალა. აზერბაიჯანის წილი, რუსული იმპორტის ზრდის გამო, მთლიან იმპორტში 30%-მდე შემცირდა. თურქეთის წილი 10%-მდეა.

რატომ გვაქვს დენის დეფიციტი

ელექტროენერგიის მოხმარება, ჩვეულებრივ, პიკს ზამთრის სეზონზე აღწევს, მაშინ როდესაც ჰესების მიერ გამომუშავებული ენერგია შედარებით მცირეა. მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად ამ პერიოდში ადგილობრივი თბოსადგურების მიერ გამომუშავებული ენერგია არ არის საკმარისი, რაც იმპორტის კრიტიკულ ზრდას განაპირობებს.

ელექტროენერგიის მოხმარების ზრდა 2015 წლიდან დაიწყო. 2016 წელს იმპორტმა 479 მილიონი კვტ.სთ შეადგინა, ხოლო 2019 წელს უკვე 1,630 მილიარდ კვტ.სთ-ს მიაღწია. ელექტროენერგიის მოხმარების მატებას უმეტესად ეკონომიკის ზრდა განაპირობებს. თუმცა, როგორც ოფიციალური მონაცემები აჩვენებს, ამ წლებში ქვეყანაში საგრძნობი ეკონომიკური ზრდა არ ყოფილა. მოხმარების ზრდა მნიშვნელოვანწილად კრიპტოვალუტის წარმოებამ განაპირობა. კრიპტოვალუტის სერვერების მიერ ელექტროენერგიის მზარდი მოხმარება განსაკუთრებით აფხაზეთის ტერიტორიაზე ფიქსირდება (2020 წელს აფხაზეთმა 2,55 მილიონი კვტ. ელექტროენერგია მოიხმარა, რაც დაახლოებით თბილისის მოხმარების ტოლია). ამ ფაქტორების გავლენით, ელექტროენერგიის დეფიციტი 2020 წელს +5.3%-ით გაიზარდა და 1.46 მილიარდი კვტ.სთ შეადგინა. ქვეყანა წმინდა ექსპორტიორიდან ელექტროენერგიის იმპორტიორად გადაიქცა. შარშან ქვეყნის ელექტრომოხმარებაში იმპორტის წილმა 13% შეადგინა. მიმდინარე წლის ბოლოსთვის ეს მაჩვენებელი კიდევ უფრო მეტი იქნება.

ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი პროგნოზირებს, რომ 2021-2025 წლებში მოხმარება შესაძლოა, საშუალოდ 5.1%-ით გაიზარდოს. გენერაციის 4.8%-ით ზრდის პირობებში, ელექტროენერგიის დეფიციტი 7.5%-ით გაიზრდება და 2025 წელს 1.9 მილიარდ კვტ.სთ-ს მიაღწევს.

შემცირებული წარმოება და კლებადი ექსპორტი


2020 წელს ქვეყანაში წარმოებული 6.8 მილიარდი კვტ.სთ-დან (2019 წელთან შედარებით 4.64%-ით ნაკლები) 80%-ზე ცოტა მეტი ჰესებმა აწარმოეს. დანარჩენს კი ბუნებრივ გაზზე მომუშავე თბოელექტროსადგურები (28%-ს ზამთარში და 1%-ზე ნაკლებს ზაფხულში) და უმნიშვნელო მოცულობით გორის ქარის სადგური გამოიმუშავებენ.

2006-2010 წლებში ექსპორტის მოცულობა ყოველწლიურად იზრდებოდა. მომდევნო წლებში, გაზრდილი შიდა მოხმარების გამო, ექსპორტი შემცირდა. 2017 წელს საქართველოდან 0.686 მილიარდი კვტ.სთ ელექტროენერგიის ექსპორტი განხორციელდა, 2018 წელს – 0.589 მილიარდი კვტ.სთ. ექსპორტი ხორციელდება ზაფხულის თვეებში წყალუხვობის სეზონზე, უმეტესად – თურქეთში.

ეკონომიკის სამინისტროს სცენარის მიხედვით, საქართველო ენერგეტიკაში არსებული პრობლემების გამწვავებას მხოლოდ ახალი ჰესების შექმნის შემთხვევაში დააღწევს თავს. ამისთვის, პირველ რიგში, დიდი კაშხლიანი ჰესების აშენებაა საჭირო. აღნიშნული სცენარის მიხედვით, 2022 წლისთვის ჯამური დადგმული სიმძლავრე არსებული 4247 მგვტ-დან 5014 მგვტ-მდე უნდა გაიზარდოს, 2024 წლისთვის – 5984 მგვტ-მდე, ხოლო 2030 წლისთვის 7945 მგვტ-ს უნდა მიაღწიოს.

ეს სცენარი 433 მეგავატის სიმძლავრის ნამახვანჰესის სისტემაში ჩართვის შემთხვევაში შეიძლებოდა განვითარებულიყო. ბოლო მოვლენებიდან ცხადი გახდა, რომ ნამახვანჰესის ექსპლუატაციაში გაშვება 2023 წლისთვის ვერ მოხდება, როგორც ეს ეკონომიკის სამინისტროს ჰქონდა დაგეგმილი.

ამ პროექტის ჩაშლა უარყოფითი სიგნალი იქნება უცხოელი ინვესტორებისთვის და ენერგეტიკის სექტორში ისედაც კლებადი ინვესტიციების კიდევ უფრო შემცირებას  გამოიწვევს.

ვინ ჩადებს ინვესტიციას ნამახვანის პროექტის ჩაშლის შემდეგეს ფაქტი ინვესტორისთვის ნიშნავსრომ კარგი პროექტი რომც მოამზადოსშეიძლება გაუგებარი მიზეზებით ჩაეშალოსინვესტიციის მოზიდვა პრობლემა გახდებაარა მარტო დიდი ჰესებისთვისარამედ მცირე პროექტებისთვისაცინვესტორისთვის საქართველოში საქმიანობის დაწყებაარსებული რეგულაციების პირობებშიისედაც პრობლემურია და მას კორუფციისკენ უბიძგებსშექმნილი სიტუაციიდან გამომდინარეიმპორტის ზრდა გარდაუვალი გახდებარაც ელექტროენერგიას გააძვირებსმოკლევადიან პერიოდში შეიძლება ტარიფი არ გაიზარდოსმაგრამ 5-6 წელიწადში ეს აუცილებლად მოხდება”, – ამბობს ISET- ის კვლევითი ინსტიტუტის მკვლევარი ლევან ფავლენიშვილი

ადვილი მისახვედრია, რომ როდესაც ქვეყანაში გენერაციის განვითარება ჩამორჩება მოხმარების ზრდას, იმპორტზე დამოკიდებულება მატულობს, ელექტროენერგია ძვირდება და ჩვენც მომავალში უფრო მეტის გადახდა მოგვიწევს. 



წყარო: business feed





საქართველოში ყველის ძირითადი იმპორტიორი გერმანიაა

საქართველოში ყველის ძირითადი იმპორტიორი გერმანიაა
access_time2021-11-28 21:00:55
საქართველოდან ყველის ექსპორტი 41%-ით გაიზარდა. „საქსტატის“ მონაცემებით, 2021 წლის იანვარ-ოქტომბერში საქართველომ 101.9 ტონა ყველის ექსპორტში $642.6 ათასის შემოსავალი...

მატარებელი ფრთებით - განვითარების რა ეტაპზეა რკინიგზა მსოფლიოში

მატარებელი ფრთებით - განვითარების რა ეტაპზეა რკინიგზა მსოფლიოში
access_time2021-11-28 22:30:05
...

რატომაა აუცილებელი საპორტო სიმძლავრეების გაზრდა საქართველოსთვის

რატომაა აუცილებელი საპორტო სიმძლავრეების გაზრდა საქართველოსთვის
access_time2021-11-29 00:00:11
...

ქართული წვენების ექსპორტი გაიზარდა - შემოსავალი $8 მილიონს აჭარბებს

ქართული წვენების ექსპორტი გაიზარდა - შემოსავალი $8 მილიონს აჭარბებს
access_time2021-11-28 19:00:46
2021 წლის იანვარ-ოქტომბერში გასული წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით, საქართველომ ხილის და ბოსტნეულის წვენების ექსპორტი 22%-ით, 6.7 ათას ტონამდე გაზარდა. „საქსტატის“ მონაცემებით, $6.5 მილიონიდან $8.2 მილიონამდე გაიზარდა ექსპორტიდან მიღებული...

როგორ მუშაობს პროექტი ,,იმუშავე საქართველოდან“

როგორ მუშაობს პროექტი ,,იმუშავე საქართველოდან“
access_time2021-11-28 18:00:19
პროექტ ,,იმუშავე საქართველოდან“ ამოქმედებიდან დღემდე, 3129 უცხოელი დარეგისტრირდა, საიდანაც 501 აპლიკანტს უარი ეთქვა - ამის შესახებ საქართველოს ტურიზმისა და კურორტების ეროვნულ ადმინისტრაციაში განაცხადეს. უწყების ცნობით, ქვეყნაში უკვე შემოსულია 1 117 პირი, რაც პოტენციურად 6 თვის განმავლობაში 14 მლნ...


მსგავსი სიახლეები

up