ვასილ სოფრომაძე: „გინდა იყო კარგად? არ იმეგობრო ხელისუფლებასთან და გადაიხადე გადასახადები“

ვასილ სოფრომაძე: „გინდა იყო კარგად? არ იმეგობრო ხელისუფლებასთან და გადაიხადე გადასახადები“

access_time2018-09-17 20:00:00


ვასილ სოფრომაძემ  ბიზნესკარიერა სანქტ-პეტერბურგში დაიწო როგორც ელიტური უძრავი ქონების მენაშენემ. დღეს ის  4 ქვეყანაში ცხოვრობს - რუსეთის გარდა მისი ინტერესების სფეროში შედის საქართველო, საფრანგეთის ლაჟვარდოვანი სანაპირო, სადაც ის აშენებს ვილებს რუსებისთვის და ინგლისი, სადაც მისი ოჯახი ქმნის სწრაფი კვების ქსელს.


2007 წლამდე თქვენ წარმატებით მონაწილეობდით სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალური ნაწილის განაშენიანებაში, მერე, მოულოდნელად,  შეწყვიტეთ საქმიანობა და გადაერთეთ ევროპაზე. რა  მოხვდა?


არაფერი განსაკუთრებული, უბრალოდ დავიღალე - არ შეიძლება ადამიანმა მუდმივად აკეთოს რაღაცა, ყოველ დღე უკეთესად და უკეთესად. თანაც მე მივეჩვიე იმას, რომ უნდა გავაკვირვო ხალხი, რითი შემიძლია  გავაკვირვო დღეს სანქტ-პეტერბურგი? ადამიანებს არ სურთ გაკვირვება, მათ უნდათ გასაგები ბინები, გასაგებ სახლებში, გასაგები მომსახურებით. ეს კი ჩემი საქმე არაა.


მეორე ფაქტორია ის, რომ ჩემმა შვილებმა მიიღეს განათლება ლონდონში და გადაწყვიტეს იქ ბიზნესის წარმოება. მათ დასახმარებლად დავიწყე პროექტების ძებნა უცხოეთში.


სანქტ-პეტერბურგში  ჩემი აქტივების დიდი ნაწილი გავყიდე, თუმცა ნაწილი დავიტოვე. მაგალითად, ჩემი კერძო ქონება  არ გამიყიდია და როდესაც ჩავდივარ პეტერბურგში, ვცხოვრობ ჩემს ბინაში, გადავადგილდები ჩემი მანქანით, ვმუშაობ ჩემს ოფისში.


მე ვარ რუსეთის მოქალაქე და მაქვს ბინადრობის უფლება საქართველოში, გადასახადებს რუსული ბიზნესიდან დღესაც ვიხდი რუსეთში.


სანქტ-პეტერბურგის უძრავი ქონების ბაზარზე დაბრუნებას არ ვგეგმავ. დღეს ჩემი ძირითად ბიზნეს -აქტივობა დაკავშირებულია საქართველოსთან. აქ მე თავისუფალი ვარ და ეს ძალიან მსიამოვნებს თუმცა, ჩემში ისევ ორი ადამიანი ცოცხლობს - ვასია პიტერიდან და ვასო თბილისიდან. ეს ალბათ არასდროს არ შეიცვლება.


საქართველოში თქვენ ანვითარებთ ჰიპერმარკეტების ქსელ „ფრესკოს“. საკმაოდ მოულოდნელი გადაწყვეტილებაა ელიტური უძრავი ქონების შემდეგ.


რითეილი უცბად არ დამიწყია. საქართველოშიც პირველი 7 წელი ვმუშაობდი ზუსტად ელიტური უძრავი ქონების ბაზარზე. ავაშენე რამდენიმე სახლი მთაწმინდაზე და კარგადაც გავყიდე.


მქონდა იდეა გადამექცია მთელი რაიონი ფეშენებელურად, თუმცა არ გამოვიდა. პეტერბურგში კულტურულ მემკვიდრეობაზე კონტროლი - საბავშვო ბაღია საქართველოსთან შედარებით, სადაც მუშაობს უამრავი ქალაქდაცვითი ორგანიზაცია. მათ შორის ბევრი ცდილობს ამ საქმიანობით ფულის შოვნას, მე კი ფულის გადახდა არ მინდა.


ამიტომაც,  საცხოვრებელი უძრავი ქონების თემა სამუდამოდ დავხურე. დღეს მე მაინტერესებს მხოლოდ კომერციული ფართები და პირველ რიგში - რითეილი.


რას წარმოადგენს თქვენი ჰიპერმარკეტების ქსელი?


5 წლის მანძილზე თბილისში ავაშენე 8 მარკეტი -ფრესკო , რაშიც ჩავდე 50 მლნ. დოლარი. უახლოეს პერიოდში ავაშენებთ კიდევ 2-ს - იმისთვის, რომ მოვიცვათ თბილისის ათივე რაიონი.


ყველა ჰიპერმარკეტს ვაშენებთ ჩვენით. ისინია ჩემი საკუთრება და ჩემი სიამაყე. საკმაოდ დიდი ობიექტებია - მინიმუმ  5000 კვ..მ, ყველა ერთსართულიანია  - საქართველოში ასეთი ფორმატი ყველაზე მოთხოვნადია.


მაგრამ ყოველი მათგანი არის ხელოვნების ნიმუში და არა უბრალოდ ანგარი დახლებით.


მაგალითად, ქალაქის ერთ-ერთ ისტორიულ რაიონში ავაშენე მარკეტი ძველი თბილისური აგურით, რომელიც ვიყიდე შენობების დაშლის დროს. არავის არ დაუძალებია ჩემთვის ამის გაკეთება, უბრალოდ გადავწყვიტე, რომ ასე იქნებოდა სწორი. ადამიანები კი აფასებენ სილამაზეს, კომფორტს და სერვისს.


თქვენი ქსელი ყველაზე დიდია თბილისში?


ადგილობრივებს შორის კი. 2017 წელს ჩვენი ბრუნვა იყო 100 მლნ. დოლარი - ეს იგივეა, რაც აქვს საქართველოში  „კარფურს“. დღეს საქართველოში ყველაზე დიდი და ძლიერი ქსელი სწორედ „კარფურია“, რომელთანაც მიწევს ომი.


წინა ხელისუფლებამ გაათავისუფლა ისინი დღგ-სგან, ოღონდ შემოსულიყვნენ საქართველოში, დღევანდელმა ხელისუფლებამ კი გაახანგრძლივა ეს შეღავათი, თუმცა ადრე თუ გვიან ის დასრულდება და იქნება სამართლიანი კონკურენცია,  რომელშიც ისინი წააგებენ. იმათ ჩემი ეშინიათ და ეს სწორია მათი მხრიდან.


მუშაობთ თუ არა თბილისის გარეთ?


ჯერ არა. თუმცა გვინდა ავაშენოთ 5-6 ჰიპერმარკეტი დიდ ქალაქებში  და ამით გავჩერდებით. პატარა ქალაქებს დიდი მარკეტები არ სჭირდებათ, მე კი არ მაინტერესებს პატარა მაღაზიების ბიზნესი.


არის ქართულ სამომხმარებლო ქცევაში რამე განსაკუთრებული?


ძალიან ბევრი. ქართველები ამაყი და წუნია ხალხია, მაგალითად, დღეს თბილისში 1 კილო კარტოფილი ღირს 1,2 ლარი. მე ძალიან ბევრი ვიშრომე -  გავაგზავნე სატვირთო მანქანები სოფლებში, შევამცირე მოგების მარჟა 3-4%-დე და ჩამოვიტანე კარტოფილი 50 თეთრად. მეგონა რომ მთელი პარტია გაიყიდებოდა რამდენიმე საათში.


თუმცა, 3 დღეში გავყიდე მხოლოდ 30%. ქართველებმა თქვეს - „ეს რა ჯანდაბაა? თუ ფასი ასეთი დაბალია - ესე იგი კარტოფილიც არ ვარგა“.


ასე, რომ აქ დემპინგი ყოველთვის არ მუშაობს, რუსეთისგან განსხვავებით.


კიდევ ერთი - თუ შენი კომპანიის თანამშრომლები ეტყვიან ნათესავებს და ახლობლებს, რომ სამსახურში იჩაგრებიან - შესაძლებელია ნახევარმა ქალაქმა ბოიკოტი გამოგიცხადოს. რუსეთში ასეთი რამ გამორიცხულია - თუ მაღაზია კარგია არავის ანაღვლებს ასეთი დეტალები.


არის კიდევ ერთი თავისებურება - აქ მაღაზიები მკვეთრად არის გაყოფილი კატეგორიებად - ღარიბებისთვის და შეძლებულებისთვის. ყველა დადის მხოლოდ თავისი სტატუსისთვის შესაფერის მაღაზიაში.


თქვენი ქსელი რომელი კატეგორიისაა?


ის ერთადერთია ყველასთვის, ჩემთან დადიან მინისტრებიც და მძღოლებიც. თუმცა ეს არ იყო ადვილი. ელიტა მოვიდა ჩემთან მხოლოდ მე-4 წელს. ამას დიდად არ უმოქმედია ქსელის ეკონომიკურ მაჩვენებლებზე, თუმცა შემატა მას პრესტიჟულობა.


საქართველოში იცით როგორაა? თუ იტყვიან რომ ძია ვანოის ხინკალი საუკეთესოა ქალაქში - ყველა იქ დადის. დღეს ითვლება, რომ „ფრესკოში“ საუკეთესო ხორცია, ამიტომაც ხორცის საყიდლად დადიან ჩემთან.


აკეთებთ თუ არა აქცენტს ადგილობრივ პროდუქციაზე?


ყოველ ჩემს მარკეტში იყიდება დაახლოებით 15 000 დასახელების პროდუქცია, კვების პროდუქტების 75% ადგილობრივია, დანარჩენი ძირითადად იმპორტულია.  თუმცა, დღეს საქართველოში ბევრი გლობალური კომპანია ხსნის ქარხნებს და მალე ამ პროდუქციის ნაწილიც იქნება ადგილობრივი.


აი მაგალითად,  აქ უკვე მუშაობს რამდენიმე ლუდის მსოფლიო ბრენდის ქარხანა - ოღონდ ვერ გავიდე, როგორ - ქართველებს უყვართ საკუთარი ლუდი და თითქმის არ სვამენ უცხოურს.


არის თქვენს ქსელში რუსული პროდუქცია?


არის, რუსულიც და უკრაინულიც. ჩემი ბიზნესი პოლიტიკის გარეშეა.


თუ რუსული ქსელები შეეცდებიან შესვლას საქართველოში - აქვთ თუ არა მათ წარმატების შანსი?


შემოვიდნენ. საქართველო ღია ქვეყანაა. სხვათა შორის, რუსულ ქსელ „მაგნიტს“ აქ უკვე აქვს რადმენიმე მაღაზია, თუმცა ვერ ვიტყოდი, რომ ძალიან წარმატებული.


აქ საქმე იცით რაშია? უნდა დაემთხვე მომხმარებელს. მე დიდხანს ვერ ვგებულობდი როგორც უნდა მემუშავა აქ, ჩემი ქართული წარმოშობის მიუხედავად. მიწევდა ადგილობრივი სერიალების ყურება იმისთვის, რომ უკეთესად გამეგო აქაური საზოგადოება. ბოლომდე მაინც ვერ გავიგე.


მე ვარ რუსი ბიზნესმენი. როგორ აზროვნებს რუსი მომხმარებელი? „არ არის ის ძეხვი, რომელიც უნდა? არაუშავს,  შეჭამს სხვას“. აქ კი ასე არაა. თუ არაა - სხვას არ იყიდის. ივლის და იწუწუნებს, სანამ არ გამოჩნდება ის, რაც მას უნდა.


იმისთვის რომ არ დაკარგო ეს კონკრეტული კლიენტი - მიდიხარ მიმწოდებელთან და შემოგაქვს ის საქონელი, რომელსაც ეს კაცი ელოდება. ამაშია წარმატების საიდუმლო.


ეს არ ნიშნავს რომ რუსული ბიზნესმიდგომა ცუდია - პირიქით, მე ის ძალიან მომწონს - მკაცრი, პრაგმატული და გასაგები. თუმცა საქართველოში ის არ მუშაობს. ამიტომაც  აქ მუშაობა ძალიან უჭირთ უცხოელ რილეითერებს.  აქ წარმატება მოდის მხოლოდ დიდი დანაკარგების და აზროვნების შეცვლის გზით.


თბილისში არ ზოგავენ ფულს საჭმელზე?


არა, იმის მიუხედავად, რომ ქვეყანა საკმაოდ ღარიბია, ცხოვრობს გადასახადების ხარჯზე და არ გააჩია ნავთობი, გაზი ან ალმასები. თუმცა აქ არის დიდი ადამიანური პოტენციალი - ბევრი განათლებული, უცხო ენების მცოდნე ახალგაზრდები, რომლებიც მზად არიან იმუშაონ საკმაოდ მცირე ანაზღაურებაზე.


 მათზე საკმაოდ დიდი მოთხოვნაა უცხოური კომპანიების მხრიდან. მაგალითად,  Amazon-ის ერთ-ერთი უმსხვილესი ქოლ-ცენტრი მუშაობს სწორედ საქართველოში და კიდევ ერთი შენდება. IT–კომპამიებიც ხსნიან აქ ოფისებს. აქტიურად ვითარდება ტურისტული კომპანიები.


2017 წელს 4 -მლნ.-იან საქართველოში ჩამოვიდა 7,5 მლნ. ტურისტი, 2024 წლისთვის კი ელოდებიან 13 მლნ.-ს. ეს არის სახელმწიფო დონის საკითხი.


ამიტომაც გადაწყვიტეთ თბილისში სასტუმროს აშენება?


დიახ. 150 -ნომრიანი სასტუმროს იდეა უკვე დამუშავებაში. ის იქნება ქალაქის ისტორიულ ცენტრში, როგორც მე მიყვარს. ეს იქნება ლოკალური სასტუმრო, არ მინდა  საქმეში ჩავრთო მსხვილი საერთაშორისო ოპერატორი.


როდესაც საქმე მივა მართვამდე,  გადმოვიბირებ თბილისში უცხოელების მიერ მომზადებულ კადრებს და მოვიწვევ ჩემთვის გასაგებ პარტნიორს. მოლაპარაკებები უკვე მიდის, თუმცა, ვადებს ჯერ ვერ დავასახელებ. პროექტის საინვესტიციო ღირებულებაა 20 მლნ.  დოლარია.


ვისი ფულით ააშენებთ?


როგორც ყოველთვის  - საკუთარით.  არ მინდა ზედმეტი ვალების აკიდება. მე ყოველთვის ვმუშაობ საკუთარი ფულით, ან იმ ადამიანების ფულით, ვინც მზადაა პარტნიორობისთვის.


თუმცა მაქვს ერთი უცვლელი პირობა - ბიზნესს ვმართავ მე მარტო,  ამავე დროს გარანტირებულად ვასრულებ ჩემს ვალდებულებებს პარტნიორების წინაშე.


ხართ თუ არა თქვენ ავტორიტარული მმართველი?


არა, თუმცა, გუნდურ მმართველობას არ ვცნობ. თუ  ავტორიტარიზმში იგულისხმება დისციპლინა და პასუხისმგებლობა - მაშინ ვარ. თუმცა, უნდა გვესმოდეს - საქართველო მზიანი ქვეყანაა,  სადაც ყველა მოდუნებულია. მე დავხარჯე დიდი ენერგია, სანამ მივაჩვიე მენეჯმენტი წესრიგს.


შემიძლია ზოგჯერ შევაგინო ადამიანს, რაც ქართველებისთვის ძალიან მიუღებელია.


თუმცა, მე მპატიობენ, იმიტომ რომ ეს არაა სულით და გულით, უბრალოდ რუსული ჩვევის ამბავია.


სამაგიეროდ, როდესაც მიდის სხვადასხვა საკითხების განხილვა ვერასდროს ვერ მიხვდებით რომ მე ხელმძღვანელი ვარ  - გარდა იმისა, რომ ყველაზე უფროსი ვარ ასაკით. მე არ ვიღებ გადაწყვეტილებებს, სანამ არ მოვისმენ ყველას აზრს, თუმცა ბოლო სიტყვა ჩემზეა, ისევე როგორც პასუხისმგებლობა.


აი თუ გადაწყვეტილება მიღებულია, მის შეუსრულებლობაზე - დახვრეტაა ადგილზე. მაგრამ მე ვამაყობ ჩემი გუნდით, რომელსაც დიდხანს ვაგროვებდი. სულ ახალგაზრდები არიან - არც ერთი არაა 35 წელზე უფროსი. რა თქმა უნდა, მათ ბევრი რამის არ ესმით, რადგანაც არ უცხოვრიათ საბჭოთა კავშირში. მათი ენერგია და ჩემი გამოცდილება - ძალიან კარგი სიმბიოზია.


გადავიდეთ საქართველოდან ინგლისში. როგორ ვითარდება თქვენი ბიზნესი ლონდონში?


ეს ჩემი შვილების ბიზნესია - იაპონურ-პერუული ფასტ-ფუდი Waka. ერთ წელიწადში გახსნეს უკვე 3 ობიექტი. ეს მხოლოდ დასაწყისია. მე მივეცი მათ 3 მლნ. დოლარი და ვუთხარი - ან შემომიერთდებით საქართველოში, ამ აკეთეთ თქვენი ბიზნესი ინგლისში. მათ მიპასუხეს - წარმატებებს გისურვებთ,  ჩვენ მივხედავთ საკუთარ თავსო.ჰო და ტრიალებენ თავისით.


მე მქონდა ლონდონში რესტორანი Criterion, ლონდონის ცენტრში, პირდაპირ პიკადილიზე, შენობაში, რომელიც ეკუთვნის სამეფო ოჯახს.   მისი განკარგვის უფლება 109 წლით მივიღე, 2 წლის მანძილზე ჩავდე განვითარებაში 1,5 მლნ. ფუნტი.


შედეგად, გამოვიდა ძალიან მაგარი რესტორანი, თანაც არა ლონდონელი რუსებისთვის, არამედ თავად ლონდონელებისთვის. ყველა ელოდა ხიზილალას, არაყს და მატრიოშკას,  რეალურად კი მიიღეს ევროპული სამზარეულო, საკუთარი ტრადიციები  და გაცოცხლებული ლეგენდა - Criterion გაიხსნა 1873 წელს, თავის დროზე იქ გროვდებოდა ბრიტანული პოლიტიკური ელიტა, რესტორანი რამდენჯერმე არის ნახსენები ინგლისური ლიტერატურის ნაწარმოებებში, მაგალითად, კონან დოილის ერთ-ერთ წიგნში.


2010 წელს რესტორანი აღიარებულ იქნა ინგლისში საუკეთესოდ, მოკლედ, ყველაფერი ძალიან კარგად მიდიოდა. სამწუხაროდ, დამთავრდა ძალიან ცუდად. დავკარგე ინვესტიციების 10% და წამოვედი ბიზნესიდან. სამაგიეროდ, მივიღე გამოცდილება.


პრობლემა იყო იმაში, რომ კონტრაქტში გამომრჩა ერთი პატარა პუნქტი -  ყოველ  5 წელიწადში ქირის ღირებულება გადაიხედებოდა. თავიდან  ვაპირებდი ამ პუნქტის ამოღებას, თუმცა, ადვოკატმა მითხრა - „რას ამბობ, ეს ხომ რუსეთი არაა, ეს ინგლისია. აქ არავინ გაგწეწავს“.


მოხვდა ზუსტად ეს - დაინახეს რომ რესტორანი კარგად მუშაობდა  და გადაწყვიტეს ჩემი გაწეწვა - გამიზარდეს ქირის გადასახადი 2-ჯერ. ეს იყო პრინციპული საკითხი, ამიტომ გადავწყვიტე ამ ბიზნესიდან გასვლა.


ჩემს შემდეგ რესტორანს მართავდა იტალიური ოჯახი  - გატო, რომელიც ფლობს რესტორნების ქსელს მილანში. მერე ისინიც წავიდნენ  და ამჟამად ობიექტი ელის ახალ მმართველს.


რესტორანი მუშაობს, თუმცა, ბიზნესი ინგრევა - ფასები 2-ჯერ მაღალია ვიდრე იყო ჩემს დროს, ხარისხიც გაუარესდა. დასანანია - მე ხომ ამ საქმეში ძალიან ბევრი ენერგია ჩავდე.


იქნებ დაბრუნდეთ?


ძალიან მინდა შევხვდე იმ ინგლისელებს,  რომლებმაც მაიძულეს ბიზნესიდან წასვლა. შევხვდე და ვკითხო - „ჰა, არამზადებო, გაიგეთ ახლა მაინც, რომ ყველაფერი ისე მარტივად არაა როგორც გეგონათ?“.


თუ დავბრუნდები ამ ბიზნეში - მხოლოდ ჩემს პირობებზე და მხოლოდ როგორც მმართველი და არა მფლობელი. თემა ჯერ არ მომწიფებულა ეს დრო. ამაზე მაინც ვფიქრობ.  შესაძლებელია,  ეს ჯერ არაა ისტორიის დასასრული.


ბრიტანეთის ხელისუფლება ამჟამად ამოწმებს რუსი ბიზნესმენების კაპიტალის კანონიერებას. შეგეხოთ თუ არა ეს თქვენ და თქვენს ოჯახს?


მე დავიწყე საქმიანობა ველურ 90-იანებში, როდესაც არავინ არ იხდიდა გადასახადებს, თუმცა არასდროს ვიყავი ჩრდილოვანი ან კრიმინალური ბიზნესის წარმომადგენელი. ჩემზე ბევრს ლაპარაკობდნენ იმიტომ, რომ ვერავინ  წარმოიდგენდა, რომ ჩვეულებრივ ბიზნესმენს  შეუძლია სახლების აშენება იქ, სადაც ვაშენებდი მე.


თუმცა, სინამდვილეში  ჩვეულებრივ ბიზნესმენსაც შეეძლო ეს იმ შემთხვევაში, თუ მრავალი წელი ურტყამს ერთ წერტილში. მე არა მაქვს არც შავი, და არაც ნაცრისფერი ფული და ეს ძალიან კომფორტულია.


მე შემიძლია პასუხი ვაგო ყოველ ჩემს დოლარზე. შემიძლია დავადასტურო საიდან და რა გზითაა მოპოვებული ჩემი კაპიტალი. ამიტომაც ვარ ძალიან მშვიდად.


როგორ  ვითარდება თქვენი ბიზნესი საფრანგეთის ლაჟვარდოვან სანაპიროზე?


იქ მე ვფლობ კომპანიას, რომელიც აშენებს და არემონტებს სახლებს რუსებისთვის. როგორც წესი, ისინი, როდესაც ყიდულობენ უძრავ ქონებას სანაპიროზე, არ იციან სად და როგორ ნახონ არქიტექტორები, მშენებლები, რა ნებართვებია საჭორო და ა.შ.. ყველა ამ პრობლემას ჩვენ ვიღებთ ჩვენს თავზე. ეს არაა დიდი ბიზნესი,  თუმცა ის მთლიანად ანაზღაურებს საფრანგეთში ჩემი ოჯახის ცხოვრების ხარჯებს.


ამბობენ, რომ იქ წესები და რეგლამენტები უფრო მკაცრია ვიდრე რუსეთში.


საბჭოთა ადამიანის გადასახედიდან იქ მართლაც ბევრი უცნაური წესია. მაგალითად, ადამიანს შეუძლია საკუთარ ტერიტორიაზე შეგროვილი ფიჩხების დაწვა,საკუთარ ეზოში,მხოლოდ კვირის გარკვეულ დღეს. 


ასევე არ შეიძლება საკუთარ მიწაზე რამის აშენება ან დარგვა სპეციალური ნებართვის გარეშე. ბუჩქის ამოძირკვა საკუთარ ეზოში - ძალიან სერიოზული დარღვევაა.


ბიუროკრატია ძალიან დიდია, სულ გიწევს ინსტანციებში სირბილი და საკითხების მოგვარება. თუმცა, რუსეთისგან განსხავებით,  ეს ბიუროკრატია კანონმორჩილი და მართვადია. შენ აუცილებლად მიიღებ იმას, რაც გეკუთვნის, იმ ვადებში რომელიც გეკუთვნის და ყოველგვარი ქრთამის გარეშე.


ვინ ყიდულობს უძრავ ქონებას ლაჟვარდოვან სანაპიროზე?


ახალი თაობა, ახალგაზრდები, მათ შორის ბევრია უკრაინიდან და ყაზახეთიდან. მათი მოთხოვნები შეიცვალა, გახდა ბევრად უფრო მოკრძალებული და რაციონალური. ადრე ყიდულობდნენ სახლებს იმისთვის, რომ მოეხდინათ შთაბეჭდილება ახლობლებზე და არ ფიქრობდნენ რომ ამას  შეიძლება  პრობლემები შეექმნა.


მე ყველას ვეუბნები - არ იყიდოთ 1 მლნ. ევროზე ძვირი სახლები - საგადასახადო  შეგჭამთ ცოცხლად. იყიდეთ 999 000-ად და მერე თუ გინდათ ჩადეთ რემონტში 3 მლნ.  - თან ეკონომია გამოდის და თან ექსკლუზიურობა.


მყავდა ერთი რუსი კლიენტი, რომელიც აღშფოთდა, როდესაც შევთავაზე ეკონომიაზე დაფიქრება. „ რა შენი საქმეა? ფულს გაძლევ იმისთვის, რომ დახარჯო,“  - მითხრა მან.


თუმცა მაინც მოვახერხე მისი დარწმუნება. დღეს, როდესაც ჩადივარ საფრანგეთში,  ის ფულს რესტორანშიი არ მახდევინებს. მეუბნება - „შენ იმდენი ფული დამიზოგე, რომ შეგიძლია მთელი ცხოვრება ჩემს ხარჯზე მიირთვა კრაბები შავი ხიზილალითო“.


ასე, რომ ძალიან ბევრი შეიცვალა. სხვათა შორის, საფრანგეთში მე მყავს მანქანა MINI Cooper. სწორედ ესაა დღეს ევროპაში ტრენდი და არა „ჰამერი“ ან „ბენტლი“.


როგორ უყურებთ დღევანდელ სიტუაციას რუსეთში?


როგორც რიგითი სოფრომაძე ვიტყვი  - რუსეთი არის ქვეყანა, რომლის მადლიერი ვარ და ვიქნები მთელი ცხოვრება. ის არასდროს არ იქნება ჩემთვის უცხო და მე ვიქნები ძალიან უბედური, თუ დავკარგავ მასთან კავშირს. განსაკუთრებით ეს ეხება პეტერბურგს, რომლისთვისაც თუ საჭირო იქნება თავსაც დავდებ.


თუმცა, როგორც ქართველი ბიზნესმენი სოფრომაძე, რომელიც უსმენს არა მხოლოდ პროპაგანდას, არამედ სხვა საინფორმაციო წყაროებსაც, ვიტყვი, რომ რუსეთის როლი საერთაშორისო პოლიტიკაში არაერთგვაროვანია, თუმცა თავად რუსების თვალში ის ძალიან გადაჭარბებულია.


როდესაც შიგნით ხარ - ხედავ დიდ მთას, გარედან რომ უყურებ - კი, დიდია, მაგრამ არაა ევერესტი.


თუმცა, რა თქმა უნდა, რუსეთი ძალიან მნიშვნელოვანი ქვეყანაა მსოფლიოსთვის და თუ ის ცუდად იქნება, ვერც სხვები გაიხარებენ. ამიტომაც მინდა, რომ რუსეთში ყველაფერი კარგად იყოს.


სხვათა შორის, დღეს საქართვლოს და რუსეთს შორის ურთიერთობები მეტნაკლებად დალაგდა, თუმცა ადრე ბევრი რამ იყო...


სხვათა შორის, ხშირად მიფიქრია - რა იქნება, თუ ხვალ რუსეთსა და საქართველოს შორის ისევ დაიწყება ომი, როგორც 2008 წელს? რუსეთში  მას უწოდებენ კონფლიქტს, საქართველოში  კი - 5-დღიან ომს.


რუსეთში ადამიანები ტელევიზორით ისმენდნენ რაღაც დაძაბულობის შესახებ, აქ კი რეალურად  ბომბავდნენ და ისროდნენ. ხო და დავფიქრდი - რას ვიზამ მე,  ქართველი-რუსი ბიზნესმენი, როგორ მოვიქცევი იმ შემთხვევაში, თუ თბილისში შემოვლენ რუსული ტანკები?


რასაც ნამდვილად არ ვიზამ - ეს არ ავიღებ რუსულ პასპორტს იმისთვის რომ უჩვენო ტანკისტებს რომ მათიანი ვარ. მერე აუცილებლად წავალ პოლიტიკაში იმისთვის,  რომ ეს ტანკები დაბრუნდნენ სახლებში, იმიტომ, რომ ჩვენ არაფერი გვაქვს გასაყოფი.


სააკაშვილმა თქვა - „ჩვენ არ გვაქს პრობლემები რუს ხალხთან. ჩვენ გვაქვს პრობლემები კრემლთან“. ჰო და, მეც ზუსტად ასე ვფიქრობ.


როგორია სოფრომაძის წარმატების ფორმულა?


ის ძალიან მარტივია - „ მიეცით ხალხს ის, რაც მათ სურთ და ისინი მოგცემენ თქვენ ფულს“.

 არასდროს არ დამიწერია ერთ გვერდზე დიდი ბიზნესგეგმა, არ შემისწავლია ბაზარი,  არ ვყოფილვარ დაკავებული მარკეტინგით.


თუმცა, პროექტებს ვზრდიდი წლობით და ამას ვაგრძელებ დღესაც.


ბოლოს დავუმატებდი ერთ თეზისს - „გინდა იყო კარგად? არ იმეგობრო ხელისუფლებასთან და გადაიხადე გადასახადები“ - ეს ფორმულა ნამდვილად მუშაობს.


marketmedia.ru





რა ეკონომიკურ და პოლიტიკურ დივიდენდებს მოუტანს TANAP-ი საქართველოს

რა ეკონომიკურ და პოლიტიკურ დივიდენდებს მოუტანს TANAP-ი საქართველოს
access_time2020-02-23 15:00:35
“სამხრეთის დერეფნის კონცეფცია საქართველოს მნიშვნელოვან პოლიტიკურ დივიდენდსა და ენერო უსაფრთხოებას მოუტანს,” – ამის შესახებ საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციის გენერალურმა დირექტორმა, გიორგი ბახტაძემ, report.ge-ისთან საუბრისას განაცხადა. მისი განმარტებით, ტრანს-ანატოლიური გაზსადენის – TANAP ამოქმედებამდე საქართველო გაზის მხოლოდ რეგიონული მნიშვნელობის სატრანზიტო ქვეყანას წარმოადგენდა. ახლა იგი საერთაშორისო მასშტაბის მოთამაშედ ჩამოყალიბდა. ამიერიდან...

საცხობების ქსელი ანტრე ლონდონში გაიხსნება

საცხობების ქსელი ანტრე ლონდონში გაიხსნება
access_time2020-02-22 19:10:48
საცხობების ქსელი ანტრე ლონდონში გაიხსნება. ქსელის პირველი კაფე ნოთინგ ჰილ გეითის # 138 ში სტუმრებს 2020 წლის ზაფხულიდან უმასპინძლებს. “ანტრე ლონდონი” კომპანიის საერთაშორისო ექსპანისიის ნაწილია, რომელიც თბილისის და ბაქოს შემდეგ მესამე ქალაქს წარმოადგენს.ანტრე თანამედროვე, ჯანსაღი ცხოვრების მოყვარულთა არჩევანია, რომელმაც რეპუტაცია უმაღლესი ხარისხის ხელნაკეთი პროდუქტების წარმოებით მოიპოვა.“ანტრე ლინდონი” ბრიტანულ ბაზარზე საინტერესო სინთეზით...

„დემნა გვასალიამ თავისი საბჭოური ნოსტალგიით გადაუარა მოდის სფეროს და ჩვენც იგივე შეგვიძლია გავაკეთოთ კულინარიით“

„დემნა გვასალიამ თავისი საბჭოური ნოსტალგიით გადაუარა მოდის სფეროს და ჩვენც იგივე შეგვიძლია გავაკეთოთ კულინარიით“
access_time2020-02-22 18:00:21
თუ გაქვთ სურვილი და, იმავდროულად, თანხაც, თბილისში ახალი ადგილი შექმნათ, სადაც ადამიანები სიამოვნებით ივლიან და გემრიელ კერძებს დააგემოვნებენ, ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ ოცნების რეალობად ქცევისთვის ყველა საჭირო ბერკეტს...

ელექტრო სიგარეტების მწარმოებლებს ახალი რეგულაციების დაცვა მოუწევთ

ელექტრო სიგარეტების მწარმოებლებს   ახალი რეგულაციების დაცვა მოუწევთ
access_time2020-02-22 17:00:16
 მშვიდობით, არომატიზირატორებო ტკბილი ბამბის, ხილის ნარევების და კრემ-ბრიულეს გემოთი. ახლო მომავალში, ყველა ეს არომატი, რომელიც ახალისებს ელექტრო სიგარეტების - ვეიპების -  მოხმარებას შტატებში, გავა მოდიდან, ხოლო მწარმოებელ-კომპანიებს  ახალი რეგულაციების დაცვა მოუწევთ.აშშ-ის კვების პროდუქტების და წამლების ხარისხის სანიტარული ზედამხედველობის სამსახურის ბრძანებით, ვეიპების სითხეს უნდა ჰქონდეს  კლასიკური თამბაქოს და მენთოლის გემო, სხვა  ყველაფერი დანარჩენი...

„ხან ერთი ტრანსფორმატორი ფეთქდება, ხან - მეორე“ - მაინინგის გამო ჩაბნელებული სვანეთი

„ხან ერთი ტრანსფორმატორი ფეთქდება, ხან - მეორე“ - მაინინგის გამო ჩაბნელებული სვანეთი
access_time2020-02-22 16:00:15
სვანეთში კრიპტოვალუტის მაინინგის გამო მოსახლეობას ელექტროენერგია შეზღუდვით მიეწოდება. ადგილობრივები პრობლემის მოგვარებას ითხოვენ, თუმცა გამრიცხველიანების წინააღმდეგნი არიან. „ენერგო-პრო ჯორჯიამ“ აღმოაჩინა, რომ შარშან სვანეთში ელექტროენერგიის მოხმარებამ მოულოდნელად მკვეთრად იმატა. კომპანიის ანალიზით, გასული წლის დეკემბერში მესტიის რაიონმა იმდენივე ელექტროენერგია მოიხმარა, რამდენიც ერთად აღებულმა 19 რაიონმა. კომპანიაში განაცხადეს, რომ დენის მოხმარების...


მსგავსი სიახლეები

up