ISET - ელექტროენერგიის გამომუშავებასა და მოხმარებას შორის უარყოფითი სხვაობა საკმაოდ უჩვეულო და ახალი ფენომენია – თავსატეხი, რომელიც შესწავლას საჭიროებს

ISET - ელექტროენერგიის გამომუშავებასა და მოხმარებას შორის უარყოფითი სხვაობა საკმაოდ უჩვეულო და ახალი ფენომენია – თავსატეხი, რომელიც შესწავლას საჭიროებს

access_time2019-06-12 13:00:28

მოხმარებისა და გამომუშავების ტენდენციებს თუ დავაკვირდებით, დავინახავთ, რომ 2018 წლის აგვისტოდან მოხმარებული ელექტროენერგიის რაოდენობა მკვეთრად აღემატება წარმოებული ელექტროენერგიის რაოდენობას. გამომუშავებასა და მოხმარებას შორის უარყოფითმა სხვაობამ აპრილში 45 მლნ. კვტ.სთ-ს მიაღწია; ელექტროენერგიის მთლიანი გამომუშავება 966 მლნ. კვტ.სთ, მოხმარება კი 1012 მილიონი კვტ.სთ. გახლდათ. რატომ შენარჩუნდა გამომუშავებისა და მოხმარების უარყოფითი სხვაობა 2018 წლის აგვისტოს შემდეგ და ხომ არ უნდა ველოდოთ უარყოფით სხვაობას მომდევნო თვეების განმავლობაშიც?, —  აღნიშნულია ISET-ის კვლევაში. 


საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული კვლების შედეგებს  კომერსანტი უცვლელად გთავაზობთ:


გრაფიკი 1:  გამომუშავებასა და მოხმარებას შორის სხვაობა


წყარო: ESCO


აპრილში გამომუშავებასა და მოხმარებას შორის უარყოფითი სხვაობა საკმაოდ უჩვეულო და ახალი ფენომენია. 2007 წლის შემდეგ უარყოფითი სხვაობა მხოლოდ ოთხჯერ, 2007, 2014, 2017 და 2019 წელს დაფიქსირდა, აქედან სამჯერ - უკანასკნელი ექვსი წლის განმავლობაში. ყველაზე დიდი, 117 მლნ. კვტ. სთ-იანი უარყოფითი სხვაობა 2017 წლის აპრილში დაფიქსირდა.


გრაფიკი 2:  გამომუშავებასა და მოხმარებას შორის სხვაობა აპრილის თვეში წლების მიხედვით


წყარო: ESCO


გამომუშავებასა და მოხმარებას შორის უარყოფით სხვაობას ორი ძირითადი ფაქტორი განსაზღვრავს: ელექტროსადგურების მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის შემცირება და ქვეყნის გაზრდილი მოხმარება. ვინაიდან საქართველოს ელექტროსისტემა უმეტესად ჰესებზეა დამოკიდებული, მნიშვნელოვანია, დავაკვირდეთ ჰესების საშუალო გამომუშავებას 2007-2017 წლებში და გამომუშავებას უკანასკნელი თორმეტი თვის განმავლობაში.


 გრაფიკი 3: ჰესების გამომუშავება                                                   გრაფიკი 4. ენგურისა და ვარდნილის გამომუშავება




                                                                                           წყარო: ESCO


ენგურისა და ვარდნილის ჰესები (კაშხლები დაგროვებული წყლის მარაგით) ელექტროენერგიის ძირითად წყაროა და მათი წარმოების თავისებურებები მოცემულ პერიოდში გამომუშავების ტიპურ პოტენციალს განსაზღვრავს. 2007-2017 წლის საშუალო გამომუშავების უკანასკნელ თორმეტი თვის წარმოებასთან შედარების შედეგად შესაძლოა დავასკვნათ, რომ ელექტროენერგიის წარმოების დონე 2018 წლის ზაფხულში (მაის-ივნის-ივლისი) გაცილებით უფრო მაღალი იყო, ვიდრე 2007-2017 წლების საშუალო მაჩვენებელი იმავე პერიოდში.


ეს ტენდენცია მსგავსია ენგურისა და ვარდნილის ჰესებისთვისაც, რაც ხაზს უსვამს, რომ ელექტროენერგიის მარაგის ზრდა არსებული მარეგულირებელი ჰესების გაზრდილი გამომუშავების შედეგია და არა ელექტროენერგიის ბაზარზე ახალი მოთამაშეების შემოსვლის. უკანასკნელი თორმეტი თვის მანძილზე, ჰესების გამომუშავება 2007-2017 წლების საშუალო გამომუშავებაზე მაღალი იყო. პირველ რიგში, უნდა დავადგინოთ, ჰესების (განსაკუთრებით ენგურისა და ვარდნილის) გამომუშავების მკვეთრი ზრდა ჭარბმა ნალექმა ხომ არ გამოიწვია; თუ ეს იყო პირდაპირი პასუხი გაზრდილ მოთხოვნაზე, რამაც კაშხლების რეზერვუარების რესურსების გამოყენების საჭიროებამდე მიგვიყვანა? თუმცა ჩვენ ხელთ არსებული ინფორმაცია ამ კითხვაზე პასუხის მარტივად გაცემის საშუალებას არ იძლევა. ენგურმა და ვარდნილმა გარკვეულ თვეებში, ჰესების მთლიანი გამომუშავებისაგან განსხვავებით, უდავოდ საშუალოზე მცირე ოდენობის ელექტროენერგია გამოიმუშავა. მიუხედავად ამისა, შედარებით მცირე გამომუშავების თვეებშიც კი, ტიპური გამომუშავება 2007-2017 წლების საშუალო მაჩვენებლების მსგავსი იყო (2019 წლის მარტის გარდა) და, შესაბამისად, შესაძლოა, სხვა ფაქტორებით ყოფილიყო განპირობებული.

 

თუ უკანასკნელი თორმეტი თვის მოხმარებასა და 2007-2017 წლების საშუალო მოხმარების დონეებს დავაკვირდებით (იხ. მე-5 გრაფიკი), ვნახავთ, რომ მოხმარებამ საშუალო მაჩვენებელს საგრძნობლად გადააჭარბა. ამან აშკარად ხელი შეუწყო უკანასკნელი ცხრა თვის უარყოფით სხვაობას და, შესაძლოა, მის გახანგრძლივებასაც შეუწყოს ხელი. ერთი შეხედვით ცხადია, რომ ჰესების გამომუშავება ბოლო ათწლეულის მანძილზე მეტნაკლებად სტაბილურია, მაშინ, როდესაც ელექტროენერგიაზე მოთხოვნა ზრდას განაგრძნობს.


გრაფიკი 5. მოხმარების ტენდენცია



ეს თავისებურებები დამატებით კითხვებს აჩენს: მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამად რაოდენობრივად უფრო მეტი ჰესი ფუნქციონირებს (ყოველ შემთხვევაში, ოფიციალურად), რატომ არ გაიზარდა მთლიანი გამომუშავება 2007-2017 წელთან შედარებით? რა არის გაზრდილი მოთხოვნის უმთავრესი განმაპირობებელი ფაქტორები და რომელია გაზრდილი მოხმარების ძირითადი წყარო? რა ტენდენციებს უნდა ველოდოთ მომავალში? თითოეული ეს კითხვა დამატებით კვლევას საჭიროებს და მათ მომდევნო თვეებში გამოვიკვლევთ.







საირმის ტყეში რამდენიმემილიონიანი უცხოური ინვესტიციით სამონადირეო მეურნეობა გაშენდება

საირმის ტყეში რამდენიმემილიონიანი უცხოური ინვესტიციით სამონადირეო მეურნეობა გაშენდება
access_time2019-08-19 17:30:56
საირმის ტყეში სამონადირეო კომპლექსის მოწყობის მიზნით რამდენიმემილიონიანი უცხოური ინვესტიცია განხორციელდება. აუქციონი სამონადირეო მეურნეობის სპეციალური ლიცენზიის მოპოვების მიზნით 2...

„ფორსაჟი 9“-ში ქართული წარმოების ჯავშანმანქანა “დიდგორი მეომარი“ გამოჩნდება

„ფორსაჟი 9“-ში ქართული წარმოების ჯავშანმანქანა “დიდგორი მეომარი“ გამოჩნდება
access_time2019-08-19 15:55:25
ჰოლივუდის ფილმის – Fast and Furious 9-ის („ფორსაჟი 9“) ერთ-ერთი ეპიზოდის გადაღებები საქართველოში დღეს დაიწყო.  გადასაღებ მოედანზე ჰოლივუდის ერთ-ერთ ცნობილ ბლოკბასტერში ქართული წარმოების მრავალ ფუნქციური ჯავშანმანქანა “დიდგორი მეომარი“ გამოჩნდება.  ინფორმაცია “კომერსანტს“ თავდაცვის სამინისტროშიც დაუდასტურეს. ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ გადაღებულ კადრებშიც ჩანს, როგორი იღებენ ქართული წარმოების მრავალ ფუნქციური ჯავშანმანქანა ერთ-ერთ ყველაზე...

RBC. საქართველოს რუსეთის 40 მილიონი დოლარი ვალი აქვს

RBC. საქართველოს რუსეთის 40 მილიონი დოლარი ვალი აქვს
access_time2019-08-19 20:00:34
სახელმწიფო კრედიტების პროგრამა, რომელსაც მოსკოვი  სხვა ქვეყნებს სთავაზობს გასაიდუმლოებულია, თუმცა რუსულმა სააგენტო  rbc.ru-მ აღმოაჩინა სულ ცოტა  17 სახელმწიფო, რომელთა ვალდებულება რუსეთის მიმართ ჯამში 27 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს. რუსეთის ხელისუფლება ტრადიციულად საიდუმლოდ ინახავს სხვა სახელმწიფოებისთვის მიცემულ ფინანსურ და საექსპორტოო კრედიტებს. ინფორმაცია  საჯარო მაშინ ხდება, როდესაც რუსეთი ხელს მთავრობათ...

„Gulf Georgia“ „ვისოლ პეტროლიუმ ჯორჯიას” ყიდვას გეგმავს

„Gulf Georgia“  „ვისოლ პეტროლიუმ ჯორჯიას” ყიდვას გეგმავს
access_time2019-08-19 14:30:32
“კომერსანტის“ ინფორმაციით, ბიზნესმენი დავით იაკობაშვილი, რომელიც ამავდროულად  „Gulf Georgia“-ს  უმსხვილესი აქციონერია, „ვისოლ პეტროლიუმ ჯორჯიას” ყიდვას გეგმავს. როგორც “კომერსანტს“ წყარომ განუცხადა მოლაპარაკებები დაახლოებით ერთი წლის წინ დაიწყო. მაშინ ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ „Gulf“-ი „ვისოლის“ რამდენიმე ავტოგასამართი სადგურების შეძენით იყო დაინტერესებული, ამჟამად კი მოლაპარაკებები მთლიანად „ვისოლ პეტროლიუმ ჯორჯიას” ყიდვაზე...

ბათუმი-ქობულეთის შემოვლით გზაზე არსებულ “შავ წერტილებს“ ადამიანების სიცოცხლე ეწირება - ახალი გზის ერთი წლის სტატისტიკა - 10 დაღუპული, 48 - დაშავებული -

ბათუმი-ქობულეთის შემოვლით გზაზე არსებულ “შავ წერტილებს“ ადამიანების სიცოცხლე ეწირება -  ახალი გზის ერთი წლის სტატისტიკა - 10 დაღუპული, 48 - დაშავებული -
access_time2019-08-19 13:00:19
ბათუმი-ქობულეთის შემოვლით გზაზე წლის განმავლობაში 23 საგზაო შემთხვევა დაფიქსირდა. 10 ადამიანი დაიღუპა, 48 კი დაშავდა. ინფორმაცია რადიო თავისუფლებას შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტმა მიაწოდა. ბათუმი-ქობულეთის შემოვლითი გზა 2018 წელს არის აშენებული. საავტომობილო გზების დეპარტამენტში აცხადებენ, რომ გზა გამართულია და მაქსიმალურად არის აღჭურვილი ყველა საჭირო საგზაო ნიშნით. „საქართველოს ალიანსი უსაფრთხო...


მსგავსი სიახლეები

up