თენგიზ აბლოთიას პერსონალური ბლოგი: სააღდგომო მიგრაციის ქვეყანა

თენგიზ აბლოთიას პერსონალური ბლოგი: სააღდგომო მიგრაციის ქვეყანა

access_time2019-05-03 20:00:27


აღდგომა საქართველოში არა მხოლოდ რელიგიური დღესასწაულია, არამედ დღე, როდესაც ქვეყანა აშკარად ხედავს მის წინაშე არსებულ ერთ-ერთ უმწვავეს პრობლემას, რომელიც არასდროს ჩანს ასე ხილულად, ახალ წელსაც კი.


სწორედ აღდგომაზე ქალაქი ცარიელდება, მას დროებით, სულ რაღაც 2-3 დღით ტოვებენ რეგიონებიდან და სოფლებიდან ჩამოსული შიდა მიგრანტები. თბილისი ამ დროს არის უჩვეულოდ ცარიელი, ხოლო დაუძლეველ პრობლემად ქცეული საგზაო საცობები გადაინაცვლებს ქალაქის ქუჩებიდან აღმოსავლეთ-დასავლეთის ავტომაგისტრალზე.


სწორედ ამ დღეებში ჩანს, რომ საქართველო ნელა-ნელა ხდება ერთი დიდი ქალაქის ქვეყანა, სადაც გარბის მთელი მოსახლეობა - რეგიონები და სოფლები კი განწირულია ნელი დაცარიელებისთვის.


დღეს საქართველოში  შიდა მიგრანტთა 3 კატეგორია არსებობს - პირველია - ისინი, ვისაც გაუმართლა, ვისაც აღმოაჩნდა საჭირო ცოდნა და უნარ-ჩვევები. მათ მოახერხეს სრული ინტეგრირება ადგილობრივ საზოგადოებაში, ისინი ცხოვრობენ ქალაქური ცხოვრების წესით, მუშაობენ კერძო ბიზნესში და სახელმწიფო სტრუქტურებში, სადაც ბევრი მათგანი აღწევს სერიოზულ წარმატებებს - ხშირად უფრო მეტს, ვიდრე განებივრებული ქალაქელები.


თუმცა, ასე ყველას არ გაუმართლა. არის კიდევ  კატეგორია, რომელიც საქართველოში ასრულების იგივე ფუნქციებს, რაც განვითარებულ ქვეყნებში აკისრია უცხოელ მიგრანტებს  - ისინი მუშაობენ მშენებლობაში, საწარმოებში, ძირითადად  არიან ხელოსნები,  მუშაობენ ავტოსერვისებში და სხვა ადგილებში, სადაც თითქმის ვერ ნახავთ ქალაქელებს.


და კიდევ არის მესამე, ყველაზე დაბალი კატეგორია - ბაზრის და ქუჩის მოვაჭრეები, რომელიც საქმიანობენ ყოველგვარი წინსვლის და ცვლილების გარეშე ათწლეულები.


ყველაფერი ეს ხდება რეგიონებში უკვე დამდგარი დემოგრაფიული კატასტროფის ფონზე - პატარა ქალაქებიდან  და მით უმეტეს სოფლებიდან გარბის ყველა, ვისაც აქვს ამის მინიმალური საშუალება  და ამ პროცესს ბოლო არ უჩანს.


თუმცა, შევხედოთ ამას სხვა კუთხით. დღევანდელი მსოფლიო ცალსახად და ერთმნეშვნოვლად არის დიდი ქალაქების სამყარო. ყველა მეტ-ნაკლებად განვითარებულ ქვეყანაში მოსახლეობის დიდი უმრავლესობა ცხოვრობს ქალაქებში  და რაც უფრო განვითარებულია ქვეყანა, მით ნაკლებია იქ სოფლის მოსახლეობა.


საქართველოში სოფლად  მოსახლეობის 42% ცხოვრობს, თუმცა, ეს მხოლოდ ოფიციალურად, რეგისტრაციის მიხედვით. რეალურად კი მათი დიდი ნაწილი, ვინც დარეგისტრირებულია სოფელში, დიდი ხანია ყოველგვარი ფორმალური პროცედურების გარეშე ცხოვრობს თბილისში.


ის, რომ ამ სტატისტიკის ნდობა არ შეიძლება, ჩანს თუნდაც 1989 წლის მონაცემებთან შედარებით - მაშინ სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 48%.  გამოდის რომ 30 წლის, კატაკლიზმების  და მასობრივი შიდა თუ გარე მიგრაციის შედეგად ამ მაჩვენებელმა იკლო სულ რაღაც 6%-ით ,  რაც თავისთავად აბსურდია.



რეალურად, სავარაუდოდ, სოფლის მოსახლეობა საქართველოში არ აღემატება 30%-ს, თუმცა,  გასაკვირია, მაგრამ დღევანდელი საზომებით ეს არ არის ძალიან ცოტა, პირიქითაც.


მაგალითად, ისეთ ქვეყნებში, როგორც ბელგია, ისრაელი, იაპონია, ჰოლანდია, შვედეთი, აშშ და ფინეთი, სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 10-15%-ს, შედარებით მეტია ის მაჩვენებელი  საბერძნეთში, გერმანიაში, ესპანეთში, საფრანგეთში - 20-25%.


საქართველოს მსგავსი მონაცემები აქვთ ისეთ ქვეყნებს, როგორც, ირლანდია, პოლონეთი, პორტუგალია და ხორვატია (57-60%). თუმცა, ცნობილია ისიც, რომ, მაგალითად პოლონეთში, სოფლის მოსახლეობის მხოლოდ ნაწილია დაკავებული უშუალოდ აგრარულ დარგში, დანარჩენები კი მუშაობენ  მცირე და საშუალო ინდუსტრიაში.


სოფლის მოსახლეობა დრამატულად მცირდება  მეტ-ნაკლებად ძლიერ განვითარებად ქვეყნებშიც - მაგალითად, არგენტინაში - ის შეადგენს 10%-ს, ურუგვაიში - 5%,  ბრაზილიაში - 14%, ირანში - 25%, რუსეთში 27% და ა.შ.


პარალელურად განვითარებულ მსოფლიოში სწრაფად მცირდება სოფლის მეურნეობაში დაკავებულ ადამიანთა წილი დასაქმებულების  მთლიან რაოდენობაში - აშშ-ში ეს მაჩვენებელი შეადგენს 1%-ს, გერმანიაში 1,6%-ს, ბრიტანეთში - 2%-ს, დანიაში 3%, ნორვეგიაში 4%-ს, ჰოლანდიაში 5%, იტალიაში-5,6%, არგენტინაში - 10%,პოლონეთში  - 15%, სერბეთში - 20%.


 ამ მხრივ საქართველოს აქვს ძალიან ცუდი მაჩვენებელი - 50%, რაც უტოლდება აფრიკის, აზიის  და ლათინური ამერიკის უღარიბეს ქვეყნებს.


არაფერს ვამბობ სოფლის მეურნეობის ეფექტურობაზე - ამ მხრივაც საქართველო დგას ჩამორჩენილი აფრიკული ქვეყნების რიგში.


შესაბამისად, პრობლემა არის არა მხოლოდ თავისთავად სოფლად მცხოვრებელთა იმაზე დიდი რაოდენობა, ვიდრე შეუძლია მიწამ არჩინოს, არამედ შრომის საშინელი არაეფექტურობა.


განვითარებულ და განვითარებად ქვეყნებში იმის გარდა, რომ აგრარულ სექტორში მუშაობს მოსახლეობის მცირე ნაწილი, მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ეს ადამიანები ძირითადად მიეკუთვნებიან ფერმერების პრივილეგირებულ კასტას  - ისინი ფლობენ უზარმაზარ მიწის ნაკვეთებს, იყენებენ სამუშაოში თანამედროვე ტექნოლოგიებს, და აქვთ ბევრად უფრო დიდი შემოსავალი, ვიდრე ქალაქელების უმრავლესობას.


ეს სურათი ძალიან განსხვავდება საქართველოსგან, სადაც სოფლებში ჯერ მე-19 საუკუნეა, სადაც ყვავის თითქმის ნატურალური მეურნეობა - მცირემიწიანია საკარმიდამო ნაკვეთები, შრომის წარმოუდგენლად დაბალი წარმადობა და როგორც შედეგი  - ქვეყანაში კვების პროდუქტების 70%-ის იმპორტი.


ეს იმ დროს,  როდესაც მეტ -ნაკლებად განვითარებულ სახელმწიფოებში უკვე ათწლეულებია, რაც არ არსებობს მცნება „გლეხი“, რომელიც დამახასიათებელი მხოლოდ უკიდურესად სუსტი ქვეყნებისთვის.


ამ გადასახედიდან ქართული სოფლების დაცლა არაა რაღაც განსაკუთრებული და შემაშფოთებელი - ეს გზა გაიარა ყველა განვითარებულმა ქვეყანამ.


საბოლოო ჯამში, ქართულ სოფელსაც ეს ელის  - ის დაცარიელდება რაღაც დონემდე, რომელიც იქნება ოპტიმალური სწორედ სოფლის და არა დღევანდელი ნატურალური, მეურნეობის განვითარებისთვის.


პრობლემა სულ სხვა რამეშია - პრობლემაა ისაა, რომ მთელი ეს ნაკადი მიდის ერთადერთ ქალაქში - თბილისში და სოფლიდან, თუ რეგიონებიდან ჩამოსულებს არ ხდებათ სამუშაო ადგილები.


ინდუსტრიულ ქვეყნებში შიდა მიგრაციას  ზურგს უმაგრებს  სწრაფი ეკონომიკური ზრდა,  საწარმოების დიდი რაოდენობა. საქართველოში კი მრეწველობა თითქმის არ არსებობს, ამას დაუმატეთ ის, რომ ჩამოსულთა დიდი ნაწილი არ ფლობს არც რაიმე პროფესიას, არც სასარგებლო უნარ-ჩვევებს - ასე  პრობლემას მთელი სიმწვავით დაინახავთ.


ქვეყანა ერთგვარ ჩიხშია - სოფლები იცლება იმიტომ, რომ იქ ცხოვრება შეუძლებელია, ქალაქში ჩამოსულებს კი არა აქვთ ნორმალური სამუშაოს დაწყების არც შანსი და არც ცოდნა...


თენგიზ აბლოთია





დღეს ჩინეთიდან საქართველოში ჩამოსული მგზავრები კორონავირუსზე აეროპორტში შემოწმდებიან

დღეს ჩინეთიდან საქართველოში ჩამოსული მგზავრები კორონავირუსზე აეროპორტში შემოწმდებიან
access_time2020-01-25 16:30:27
...

„თიბისი ბანკის“ დირექტორთა საბჭოში ცვლილებებია - ვინ ტოვებს ბანკს

„თიბისი ბანკის“ დირექტორთა საბჭოში ცვლილებებია - ვინ ტოვებს ბანკს
access_time2020-01-25 15:16:25
„თიბისი ბანკის“ დირექტორთა საბჭოს ერთ-ერთი წევრი დავით ჭყონია ტოვებს. ამის შესახებ ინფორმაცია თიბისი...

კორონავირუსით დაავადებულებისთვის ჩინეთში სპეციალურ ჰოსპიტალს 6 დღეში ააშენებენ

კორონავირუსით დაავადებულებისთვის ჩინეთში სპეციალურ ჰოსპიტალს 6 დღეში ააშენებენ
access_time2020-01-25 10:00:11
ჩინეთის ქალაქ უხანში ახალი კორონავირუსით დაავადებულებისთვის დროებითი საავადმყოფოს მშენებლობა დაიწყო. ამის შესახებ რუსული „კომერსანტი“ წერს და ვიდეოს...

ანაკლია და საქართველოს ადგილი „ახალი აბრეშუმის სავაჭრო გზაზე“

ანაკლია და საქართველოს ადგილი „ახალი აბრეშუმის სავაჭრო გზაზე“
access_time2020-01-25 18:00:28
შუა საუკუნეებში საქართველოს საგარეო პოლიტიკური კურსი ძირითადად სამხრეთით - სომხეთისა და შირვანისკენ (თანამედროვე აზერბაიჯანი) იყო მიმართული. წერილობით წყაროებში შემორჩენილი მწირი ინფორმაციის თანახმად, შავი ზღვის მიმართულებას ნაკლები ყურადღება ეთმობოდა. მხოლოდ XVII საუკუნიდან მოგვეპოვება მრავალი ცნობა ხელსაყრელი საპორტო ადგილის შესახებ, რომელიც უკვე “ანაკლიად” მოიხსენიება.   აღსანიშნავია, რომ ანაკლიის საპორტო აქტივობა დაემთხვა დასავლეთ საქართველოში საქალაქო ცხოვრების ზოგად...

სოსო გალუმაშვილი - სახელმწიფო მზად არ არის მწარმოებლის გაფართოებული ვალდებულებების დანერგვისთვის

სოსო გალუმაშვილი - სახელმწიფო მზად არ არის მწარმოებლის გაფართოებული ვალდებულებების დანერგვისთვის
access_time2020-01-25 11:00:19
სახელმწიფო მზად არ არის მწარმოებლის გაფართოებული ვალდებულებების დანერგვისთვის, რაც კომპანიების მიერ წარმოების შედეგად წარმოქმნილი ნარჩენების გადამუშავებას გულისხმობს, – ამის შესახებ საქართველოს პირველი არხის გადაცემა „ბიზნესპარტნიორის“ თანაწამყვანმა და კომპანია „ჯეპრას“ დამფუძნებელმა, სოსო გალუმაშვილმა გადაცემაში დღეს განაცხადა.   გადაცემაში ნარჩენების გადამუშავების მნიშვნელობა და მასთან დაკავშირებული გამოწვევები განიხილეს. დისკუსიის დროს აღინიშნა, რომ ნარჩენების...


მსგავსი სიახლეები

up