თემურ ბასილიას ექსკლუზიური ინტერვიუ “კომერსანტთან“: „ადამიანებში ნეგატიური  განწყობის ჩამოყალიბების ერთ-ერთი ფაქტორი, ბანკების მხრიდან გატარებული არასწორი საფინანსო პოლიტიკაა“

თემურ ბასილიას ექსკლუზიური ინტერვიუ “კომერსანტთან“: „ადამიანებში ნეგატიური განწყობის ჩამოყალიბების ერთ-ერთი ფაქტორი, ბანკების მხრიდან გატარებული არასწორი საფინანსო პოლიტიკაა“

access_time2019-05-21 10:00:04


საქართველოს ყოფილი ვიცე პრემიერი თემურ ბასილია, რომელიც დღეს აშშ-ს მოქალაქეა და ამერიკული საგადასახადო სამსახურის სპეციალური პროგრამით  მუშაობს, 15 წლის შემდეგ საქართველოშია და  ექსკლუზიურად „კომერსანტთან“ საუბრობს:


- ბატონო თემურ, დღეს უკვე საქართველოში ბრძანდებით. 15 წლის შემდეგ რამდენად შეცვლილი დაგხვდათ საქართველო? ვგულისხმობ, ინფრასტრუქტურულ და სოციალურ- ეკონომიკურ ნაწილს.



- გულწრფელად რომ ვთქვათ, ბევრი რამე შეცვლილია, ძალიან პოზიტიურად ვარ განწყობილი. მართალია თბილისს გარეთ არ გავსულვარ, მაგრამ აქ რაც ვნახე, შემიძლია ამაზე დაყრდნობით ვთქვა -საკმაოდ შთამბეჭდავი ცვლილებებია. ან დაუნახავი უნდა იყოს ადამიანი, ან სხვა მოტივები ამოძრავებდეს, რომ ასეთი ცვლილებები ვერ შეამჩნიოს. მე  თბილისის თითქმის ყველა უბანში ვიყავი. რაც 15 წლის წინ დავტოვე, იმისგან აღარაფერი დარჩა. ვსაუბრობ, კარგი გაგებით. ყველა უბანში სიახლეა, განსაკუთრებით თვალშისაცემია  ახალი და ლამაზი მშენებლობები. მათ შორისაა, ულამაზესი ტყუპები, Axis Towers-ზე ვსაუბრობ. სამების ეკლესია, რომელსაც რა მხრიდანაც არ უნდა შეხედოთ, ულამაზესია. უნდა აღვნიშნო, რომ არ მომწონს სასტუმრო „ბილტმორი“, რომელიც ქალაქის იერსახეს ამახინჯებს. ქალაქს არ უხდება.


მთლიანობაში, თბილისი ძალიან კარგადაა მოვლილი. ახლა, ამდენი წლების შემდეგ, მე როგორც ტურისტი ისე ვუყურებ აქაურობას. ყოველდღიურ ცხოვრებაში ეს შეიძლება ვერ აღიქვა, მაგრამ აქაურობა 15 წლის წინანდელ აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებს მაგონებს. ეს ქვეყნებია, რუმინეთი, ბულგარეთი, მაკედონია, ხორვატია. პროგრესი ნამდვილად არის და ჩემთვის, როგორც ქართველისთვის ეს ძალიან სასიამოვნო სანახავია.


რაც შეეხება სოციალურ-ეკონომიკურ მიმართულებას. შორიდან, საქართველო არ ტოვებს გაჭირვებული და ისეთი ქვეყნის იმიჯს, სადაც აპოკალიფსი ხდება. უამრავ ადამიანთან მქონდა შეხვედრა, ჩემთვის მოულოდნელი იყო მათი პესიმიზმი. არ ჯდება ერთმანეთში ის, რაც ქალაქში გაკეთდა და ის, თუ როგორია აქ მაცხოვრებელი ხალხის პესიმიზმი.


- რაშია პრობლემა, ადამიანების აღქმა ხომ არა გადაჭარბებული?


 - ეკონომიკური ზრდა აშკარად სახეზეა, მაგრამ როგორც ჩანს პრობლემაა რესურსების გადანაწილებაში. ქვეყანას სჭირდება ისეთი ეკონომიკური ზრდა, რომ სიღარიბე დაიძლიოს. შეიძლება ქვეყანამ მიაღწიოს ძალიან სწრაფ ეკონომიკურ ზრდას, მაგრამ ამით ისარგებლოს მხოლოდ მცირე ჯგუფმა. იმისათვის, რომ ამ შედეგებით ისარგებლოს საზოგადოების უფრო დიდმა ნაწილმა, აუცილებელია ამ რესურსების მეტნაკლებად სამართლიანი ფორმით განაწილება.


ადამიანების ნაწილი, ვისაც მე შევხდი, რაღაც სასოწარკვეთილ მდგომარეობაში იყვნენ. ამ დროს ამის არანაირი საფუძველი არ უნდა იყოს. მთავარია ის, რომ ეკონომიკური ზრდით რაც შეიძლება  მეტმა ადამიანმა უნდა ისარგებლოს, რათა საზოგადოების განწყობა იყოს ცვლილებების ადეკვატური და შესაბამისი.


-ფინანსთა მინისტრი ივანე მაჭავარიანი აცხადებს, რომ საქართველოს ეკონომიკური ზრდის მიმდინარე წლის პროგნოზი არის 4,6%, რაც რეგიონში გამორჩეულად მაღალია და კიდევ ერთხელ ადასტურებს იმ რეფორმების ეფექტურობას, რომლის გზაზეც საქართველოს ხელისუფლება დგას. თქვენი აზრით, რამდენად სწორად მიმდინარეობს საქართველოში  ეკონომიკურ-ფინანსური რეფორმები?


-საფინანსო სფეროს რეფორმების მიმართ საკმაოდ კრიტიკულად ვარ განწყობილი. ადამიანების განწყობის ჩამოყალიბების ერთ-ერთი ფაქტორი არასწორი საფინანსო-საბანკო პოლიტიკის შედეგია. ბანკებს და საფინანსო დაწესებულებებს  ხელ-ფეხი გაუხსნეს და, პრაქტიკულად, ყველაფრის უფლება მისცეს. მათ შორის, ადამიანების, როგორც კლიენტების არასწორად და არასამართლიანად დაჩაგვრის. შეიძლება ხმამაღალი ნათქვამი იყოს, მაგრამ ეროვნული ბანკი აშკარად არ ასრულებდა და არ ასრულებს საზედამხედველო ფუნქციას, არ ახორციელებს მომხმარებელთა უფლებების დაცვას.


დღემდე გრძელდება ბანკების მიერ არაპროფილური აქტივების ფლობის საკითხი. დოკუმენტურად ვითომ გამიჯნეს, მაგრამ პრაქტიკაში არაფერი შეცვლილა. ბანკები ისევ აგრძელებენ ამ მიმართულებით მოქმედებას. ხდება მონოპოლიების ჩამოყალიბება. ეს კი ყველაზე ცუდი რამეა და მომავალში შეიძლება ქვეყნის განვითარების შემაფერხებელ ფაქტორად მოგვევლინოს. მონოპოლია კლავს კონკურენციას. არადა, სწორედ კონკურენციაა ეკონომიკური ზრდის ხელშემწყობი. ჩვენ დღეს საქმე გვაქვს არა მხოლოდ ბანკების მონოპოლიასთან, არამედ, ბანკების მიერ არაპროფილურ ბიზნსებში არსებული კომპანიების მონოპოლიებზე. მაგალითად, სამედიცინო, ფარმაცევტული, სამშენებლო სფეროები.


- ბანკებმა არაპროფილური აქტივები გამიჯნეს. ყოველ შემთხვევაში, საფინანსო ინსტიტუტები ასე აცხადებენ.


- მე არ მინდა სახელების, გვარების და კონკრეტული კომპანიების დასახელება, მაგრამ მაქვს არაერთი მაგალითი იმისა, რომ ბანკები დღემდე ფლობენ არაპროფილურ ბიზნესებს. მაგალითად, 2-3 თვის წინ, საქართველოში, ერთ-ერთი საკმაოდ გავლენიანი ბიზნეს ჯგუფი ინტერესდებოდა მიეღო ფინანსური რესურსი ერთ-ერთი ასევე ყველაზე გავლენიანი ბანკისგან. იცით რა მოხდა? ბანკმა „გადაგდება“ დაუპირა, ანუ ამ საფინანსო ინსტიტუტს უნდოდა ამ ბიზნესის წაღება. უბრალოდ, ეს ბიზნეს ჯგუფი იმდენად გავლენიანია, რომ დაიცვა თავისი ინტერესები და ბანკი დააყენეს თავის ადგილზე. აი ეს მაგალითი არსებობს. მაგრამ ყველას ხომ არ შეუძლია ამის გაკეთება?


-დავუბრუნდეთ ეკონომიკურ რეფორმებს, რომლის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან კომპონენტად საპენსიო რეფორმა გამოცხადდა. თუ იცნობთ ამ სისტემას და როგორ აფასებთ?


- საპენსიო რეფორმის წარმატება დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ მოხდება ამ რესურსების მართვა. მიდგომა, რომელიც დღეს ქვეყანაში საპენსიო სისტემასთან დაკავშირებით არსებობს, სწორია. ძალიან მნიშვნელოვანია საპენსიო ანარიცხების  სწორად განთავსება, რაც  სააგენტოს მხრიდან თავისი ვალდებულების უზრუნველყოფის საფუძველი გახდება. ასევე ეს რეფორმა ძალიან მნიშვნელოვანია ეკონომიკის განვითარებისთვის.


თუ რესურსების განკარგვა არამიზნობრივად, არასწორად მოხდა, მაშინ რეფორმის წარუმატებლობის რისკი ნამდვილად არსებობს. საპენსიო ფონდის თანხები განთავსებული უნდა იყოს როგორც საერთაშორისო ორგანიზაციების აქტივებში, რაც  საპენსიო ფონდის უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს საერთაშორისო დონეზე, ისე საქართველოს ეკონომიკაში. ამერიკის შეერთებულ შტატებში ზუსტად ეს სისტემა მოქმედებს, განსხვავებაა ის, რომ იქ საპენსიო სისტემაში ჩართვა ნებაყოფლობითია.



ვიმედოვნებ, რომ  გარკვეული პერიოდის შემდეგ, ანუ მას შემდეგ, როდესაც საზოგადოება უფრო მეტად მიხვდება საპენსიო სისტემის სიკეთეს, მასში ჩართვა  ნებაყოფლობითი გახდება. „გამომდინარე იქიდან,რომ საქართველოში საპენსიო  სისტემა  სიახლეს წარმოადგენდა, მისი სავალდებულოობაც სავარაუდოდ, აქედან  გამომდინარეობს.


საქართველოში საპენსიო სისტემის დანერგვაზე მუშაობა წლების წინაც, ანუ მაშინ, როდესაც ის პრეზიდენტის ეკონომიკური მრჩეველი იყო, მიმდინარეობდა. თუმცა, მისივე მტკიცებით, მაშინ ქვეყანა ასეთი რეფორმისთვის მზად არ აღმოჩნდა.


თავის დროზე მეც ვმუშაობდი ამ თემაზე, გარკვეული კონცეფცია გვქონდა - პატარ-პატარა ჯგუფებს კერძო საპენსიო ფონდები ჰქონდათ შექმნილი. ყველანაირად ვუწყობდით ხელს, მაგრამ მაშინ ქვეყანა მზად არ იყო ფართომასშტაბიანი საპენსიო რეფორმისთვის. მაშინ არ იყო ამის საფუძველი. პრაქტიკულად, ეს ადრე თუ გვიან უნდა დაწყებულიყო და  რადგან ეს დღეს დაიწყო, ძალიან კარგია.


 -ეკონომიკის ყოფილმა მინისტრმა ასევე გიორგი ქობულიამ თქვა, რომ  ეკონომიკის განვითარების მთავარი შემაფერხებელი მიზეზი არაკვალიფიციური სახელმწიფო კადრებია. თქვენ როგორ თვლით, ქვეყანაში რამდენად მძაფრად დგას ეს პრობლემა?


-ზოგადად, შეუძლებელია ამ შეფასებას არ დაეთანხმო. მხოლოდ კვალიფიციური კადრის მეშვეობითაა შესაძლებელი დადებითი შედეგების მიღება. მე არ მაქვს კონკრეტული შეხება მთავრობის წარმომადგენლებთან, ამიტომ ჩემთვის რთულია მათი კვალიფიკაციის შეფასება.თუმცა, აღვნიშნავ, რომ ძალიან ბევრი ადამიანია, რომელსაც განათლება საზღვარგარეთ აქვს მიღებული და ქვეყანაშია დაბრუნებული. კარგია თუ მათ ამ ცოდნას და გამოცდილებას გამოაყენებინებენ საქართველოში. გასაგებია, რომ ერთია თეორიული ცოდნა და მეორეა-პრაქტიკული, მაგრამ თუ ამ ახალგაზრდებს აქ დახვდება პრაქტიკული გამოცდილების მქონე კვალიფიციური კადრი, ეს ახალგაზრდები უკეთ შეძლებენ ბევრი რაღაცის გაკეთებას. ასეთი კომბინაციით ქვეყანა ბევრად წინ წავა.


- ეკონომიკის განვითარების მთავარი შემაფერხებელ მიზეზად ეკონომიკის ყოფილმა მინისტრმა გიორგი ქობულიამ ბიუროკრატიაც დაასახელა. იზიარებთ თქვენც ამ მოსაზრებას?


-თეორიულად შეუძლებელია არ დაეთანხმო. თუმცა, ბიზნესის დაწყების ნაწილში ბიუროკრატია ხომ მინიმუზეა დაყვანილი. ან თუნდაც საცხოვრებელი ადგილის რეგისტრაცია, ესეც გაიოლებულია. მე მთლად კარგად ვერ გავიგე ბატონი მინისტრი რას გულისხმობდა, ის მინისტრი იყო და შეიძლება თავის სამინისტროში ხედავდა ამ პრობლემას.


- ბიზნესმენები ჩვენთან საუბარში მუდმივად საუბრობენ სახელმწიფო უწყებებში არსებულ ბიუროკრატიაზე. მათ შორის, ეკონომიკის სამინისტროში, თბილისის მერიაში, როდესაც  მაგალითად, მშენებლობების გაცემის საკითხი დროში  ჭიანურდება.


- მე შემიძლია გითხრათ აშშ-ის არაერთი მაგალითი და ნახავთ, იქაც როგორაა გართულებული თუნდაც სამშენებლო ნებართვები - მაგალითად, აშშ-ში სამშენებლო სფეროში. შემიძლია გითხრათ ისეთი რეგულაციები, რომლის მიხედვითაც ნათურას ვერ შეცვლი.იქ ახსნილია და დასაბუთებულია რატომ არის მიღებული ესა თუ ის რეგულაცია. მათთვის ძალიან მკაფიოდაა განმარტებული, რომ ეს უსაფრთხოებისთვის კეთდება. ალბათ ჩვენთანაც თუ მოხდება ზუსტი განმარტება და დასაბუთება, უკეთესი იქნება.


- შემდეგი ფაქტორი, რომელიც გიორგი ქობულიას აზრით, ეკონომიკის განვითარებას აფერხებს სახელმწიფო კომპანიებია, რომლებიც წაგებაზე მუშაობენ და ბიუჯეტის დოტაციაზე არიან. იზიარებთ ამ მოსაზრებას?


- ასევე შეუძლებელია ამ შეფასებას არ დაეთანხმო. გუშინ ენერგეტიკის სფეროში  ერთ-ერთი სახელმწიფო კომპანიის წარმომადგენელს შევხვდი. ეს კომპანია ფინანსურად საკმაოდ მომგებიანია. მიუხედავად ამისა, მთავრობას მისი გასხვისების გადაწყვეტილება მიუღია. ვიკითხე, თუ რამდენად მომგებიანია და რატომ ყიდიან. ჩემთვის გასაგებია გასხვისება, თუ კომპანია ზარალიანია და სახელმწიფოს უწევს დოტაციის განხორციელება.ასეთ დროს უნდა შემოვიდეს კერძო კომპანია, რომელიც რესტრუქტურიზაციას ჩაატარებს. ეს გასაგებია და პირიქით, მხარდასაჭერია. მაგრამ, ის კომპანიები, რომლებიც სახელმწიფოს მფლობელობაშია და წარმატებულები არიან, მათი გაყიდვა არ მგონია სწორი იყოს.


-რამდენიმე თვე გავიდა, რაც საბანკო რეგულაციები ამოქმედდა და უკვე საუბარი მიდის შერბილებაზე. ჩვენ ამ თემაზე არაერთხელ გვისაუბრია. კიდევ ერთხელ რომ შევაფასოთ რეგულაციები და ხედავთ თუ არა გადახედვის საჭიროებას და რა მიმართულებით?


-  რეგულაციები საჭირო და აუცილებელია, რადგან, როდესაც ბანკი სესხს გასცემს, ის გარანტირებული უნდა იყოს, რომ ამ ფულს უკან მიიღებს. პიროვნების აქტივობა, რამდენად შეძლებს ის ფულის უკან დაბრუნებას, მნიშვნელოვანი ფაქტორია. ამ მხრივ, მე მაგალითად ვერანაირ შერბილებას ვერ დავუჭერდი მხარს. საინტერესოა განხილულ იქნას, ამა თუ იმ საყოფაცხოვრებო ნივთის თუ ბინის შესყიდვა რისი დაზოგვის ხარჯზე ხდება? თუ ადამიანს არ აქვს საშუალება და თუ არც იმის უნარი აქვს, რომ ამ სესხს მოემსახუროს, იცის ვინმე რა მოხდება 1 წლის შემდეგ? ვინ იღებს ამაზე პასუხისმგებლობას ?


- ბატონო თემურ, აქ საქმე ორ კატეგორიასთან გვაქვს. პირველი არაკეთილსინდისიერი მსესხებელი, რომლიც იღებს სესხს და თავიდანვე გაცნობიერებული აქვს რომ ვერ/არ გადაიხდის და მეორე- პატიოსანი გადამხდელი, რომლიც შემოსავლიდან გარკვეულ ნაწილს გვერდზე დებს და ასე ემსახურება ბანკს. შედეგად აქვს, მანქანა, ბინა, ტექნიკა და ასე შემდეგ. უპასუხმისგებლო მსესხებლის გამო რატომ უნდა დაიჩაგროს პატიოსანი გადამხდელი?


თუ თქვენ ცხოვრობთ აშშ-ში, გინდათ იყიდოთ სახლი და გაქვთ შემოსავალი, ამ დროს ბანკი ითვლის თქვენ რამდენის დაბრუნება გიწევთ იპოთეკის აღების შემთხვევაში. ბანკისთვის თვიურად გადასახდელი თანხა(პროცენტი) არავითარ შემთხვევაში არ უნდა აღემატებოდეს თქვენი თვიური შემოსავლის 35%-ს. ბანკს აქვს გათვლილი, რომ თუ ამაზე მეტი მოგცათ, მაშინ თქვენ რაღაცას იკლებთ. მათ შორის კვებას, განათლებას. მე იმის თქმა მინდა, რომ როდესაც საქართველოს ერონული ბანკი აწესებდა ამ რეგულაციებს, კეთილი უნდა ენება და ხალხისთვის დეტალურად აეხსნა რატომ აკეთებდნენ ამას. მიზანია ის, რომ ეს ადამიანი არ გაკოტრდეს და შეძლოს ნორმალური ცხოვრებით ცხოვრება. ეს მიდგომა თუა, ეს რეგულაცია სამართლიანია. 


თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის პირობებში არსებობს ინტერესთა ჯგუფები. მესმის, რომ მშენებლებს თავისი ინტერესი აქვთ, ეს გასაზიარებელია. სხვა ინტერესთა ჯგუფიცაა, მაგალითად საფინანსო. არსებობს მომხმარებელთა ჯგუფიც, ამათიც უნდა გავითვალისწინოთ. სახელმწიფოს როლი სწორედ ისაა,რომ ყველა ინტერესთა ჯგუფს მოუსმინოს და მიიღოს ისეთი გადაწყვეტილება, რომელიც იქნება დაბალანსებული  და არ იქნება ზარალიანი. 


-საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა  ფულის გათეთრებაზე შემოწმებისას 2018 წელს 6 ბანკი ნახევარი მლნ. ლარით დააჯარიმა. საანგარიშო პერიოდში ასევე განხორციელდა 38 ვალუტის გადამცვლელი პუნქტის და 2 მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადგილზე ინსპექტირება (სანქცია - 748 300 ლარი). დაჯარიმდნენ საბროკერო კომპანიებიც. ასევე აღსანიშნავია, რომ მარეგულირებელმა არ დაასახელა  იმ ბანკების  ჩამონათვალი, რომელიც ფულის გათეთრების გამო დააჯარიმა. ეს ფაქტი ხომ არ გამოიწვევს მთლიანად საბანკო სისტემის უნდობლობას?


-  როდესაც ეროვნული ბანკი არ აქვეყნებს იმ ბანკების ჩამონათვალს, თუ ვინ დააჯარიმა, ეს არის ყველაზე სერიოზული შეცდომა და არასწორი მიდგომა. აშშ-ში ყოველწლიურად ხდება უზარმაზარი, გიგანტი ბანკების მილიარდობით დოლარით დაჯარიმება რეგულაციის დარღვევის გამო. ისინი კონკრეტულად ასახელებენ რომელმა ბანკმა დაარღვია კანონი და რომელი დაჯარიმდა. მაგალითად, JPMorgan–ს თუ აჯარიმებენ, დეტალურად განმარტავენ მიზეზებს. მათ შორის განმარტებულია რამდენით აჯარიმებენ და იმ ჯარიმიდიან რამდენი უნდა დაუბრუნონ თავის მომხმარებელს.თუ აშშ-ში ბანკის საბანკო-საზედამხედველო ორგანო ამას აცხადებს საჯაროდ, საქართველოში რა ხდება ამისთანა? რატომ არ არის საჯარო? 

ფულის გათეთრება შეერთებულ შტატებში არის ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული დანაშაული. ეს თუ რომელიმე ბანკში მოხდა, ჩათვალეთ იმ ბანკის ხელმძღვანელობას ბორკილებს დაადებენ ხელებზე. თუ  საქართველოში არ ასახელებენ კონკრეტულ ორგანიზაციას ვინც ფულის გათეთრებაში მონაწილეობს, რჩება შთაბეჭდილება, რომ თავად უწყობენ ხელს და კრიმინალს ხელს აფარებენ. 


რაც შეეხება უნდობლობას, რა თქმა უნდა, ეს მთლიანად საბანკო სისტემის იმიჯს აზარალებს. როდესაც არ ასახელებს მარეგულირებელი, შენ ხომ არ დაიწყებ მკითხაობას რომელი ბანკი შეიძლება იყოს?


— ფული გათეთრების თემა გასული წლის ბოლოს მამუკა ხაზარაძის სახელსაც დაუკავშირეს. შემდეგ იყო მარეგულირებელის მიერ დაჯარიმებული 6 ბანკი. როგორ ფიქრობთ, ფულის გათეთრების თემას საქართველოში სისტემური ხასიათი ხომ არ აქვს?


- სისტემური ხასიათი არ ვიცი, მაგრამ ჩნდება ეჭვი და კითხვა, რომ ის გადაცდომები, რაც თიბისი ბანკში იყო, ხომ არ იყო სხვა ბანკებშიც? ამ კითხვაზე პასუხი მარეგულირებელს არ გაუცია.


- ხომ შეიძლება ამის საჯაროდ არ თქმის მიზეზი იყოს საბანკო სფეროს სენსიტიურობა, რომლითაც ფინანსისტების მხრიდან აპელირება ხშირად ხდება?


- უკაცრავად, აშშ-ში არ იციან, რომ ეს სექტორი სენსიტიურია და საქართველოში იციან? კი სენსიტიურია, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ თვალი დახუჭო იმ დანაშაულებებზე, რაც ხდება. თუ საქართველო მიისწრაფვის აშშ-ის სისტემისკენ, რაც ხელს შეუწყობს ეკონომიკურ ზრდას და განვითარებას, უნდა დავიწყოთ ამის გაკეთება.


- ორი დღის წინ „თიბისი დაზღვევის“ ხელმძღვანელმა პაატა ღაძაძემ განაცხადა, რომ „თიბისი დაზღვევასა“ და „თიბისი ბანკს“ შორის ბიზნეს ინტერესთა კონფლიქტი არ არსებობს და ბიზნეს ინტერესების კონფლიქტთან იმ შემთხვევაში გვექნებოდა საქმე, თუ სადაზღვევო კომპანია პარალელურად საავადმყოფოს ან სააფთიაქო ქსელის მფლობელი იქნებოდა. მისივე განმარტებით, მაგალითად, აშშ-ში არსებობს Bank Insuarence, რაც გულისხმობს საბანკო ქსელში სადაზღვევო პოლისების გაყიდვას. რეალურად, გამიჯნულია თუ არა ამერიკაში არაპროფილური აქტივები?


-ჯანდაცვის პოლისები ბანკში არ იყიდება. თუმცა, ბანკი ავტომანქანისთვის სესხს არ მოგცემთ ისე, თუ  ავტოდაზღვევას არ იყიდით. მნიშვნელოვანი იცით რა არის? ამ დროს ბანკი კლიენტს სთავაზობს რამდენიმე სადაზღვევო კომპანიას და არა ერთს. ბანკი უგზავნის მაგალითად 7 სადაზღვევო კომპანიას, რომელთანაც ის თანამშრომლობს. უფრო სწორედ, სადილერო კომპანია აკეთებს ამას. ის აგზავნის განაცხადს რამდენიმე ბანკში, სესხის გაცემის შემდეგ ეს სადილერო კომპანია არ გაძლევთ მანქანას, იქამდე, ვიდრე არ მოხდება ავტოდაზღვევის გაფორმება. ამ დროს გთავაზობენ რამდენიმე სადაზღვევო კომპანიას, ასევე სადილერო აგზავნის მოთხოვნას, პაკეტის ყიდვის შედეგ გამოგყავთ მანქანა. ამერიკაში ავტომანქანის ყიდვაც კი ბანკთან საერთოდ არ არის დაკავშირებული. 


-ეს სადილერო კომპანიები ხომ არ არის რაიმე ფორმით იქ მოქმედ კომერციულ ბანკებთან აფილირებული? 


- კანონის მოთხოვნაა, რომ სადილერო კომპანიას არ აქვს უფლება მხოლოდ ერთი შემოთავაზება გამიკეთოს. აშშ-ში არაპროფილური ბიზნესები ბანკებს არ აქვთ. იქ საბანკო დაწესებულების თანამშრომლებსაც კი არ აქვთ აქტივების ყიდვის უფლება ნებართვის გარეშე. თქვენ თუ მუშაობთ JPMorgan–ში და გინდათ თქვენი ხელფასის ნაწილი დააბანდოთ, ამას მარეგულირებლის მიერ გაცემული ნებართვის გარეშე ვერ გააკეთებთ. დავიჯერო, ეს საქართველოს ეროვნულ ბანკში არ იციან? ძალიან კარგად იციან.


- ხელისუფლება ბევრ რეგულაციას აანონსებს, იწყება მუშაობა, თუმცა ამოქმედების შემდეგ დღის წესრიგში მათი გადახედვის აუცილებლობა დგება. აქედან გამომდინარე, რა რჩევას მისცემდით დღევანდელ ხელისუფლებას და საფინანსო სექტორს? 


-ეს ისაა, რაზეც მე თავს ვიკავებ ყოველთვის. რჩევები ეს არის საკონსულტაციო მომსახურება, ბიზნესი, რომელიც შემოსავლის წყაროა. მე არ ვაფასებ იმ ადამიანებს, ვინც რჩევებს ხშირად იძლევა. თუ ვინმეს უნდა რჩევის მიცემა, დიდი სიამოვნებით, თუმცა, უფასოდ არა.


-და ბოლოს, თუ კი იქნება შეთავაზება, დაბრუნდებით სამუშაოდ საქართველოში?


-ჯერ არ განვიხილავ ამ საკითხს. ნებისმიერ ღირსეულ შემოთავაზებას დიდი გულისყურით მოვუსმენ და განვიხილავ, რადგან საქართველო ჩემი სამშობლოა, ამაზე ორი აზრი არ არსებობს. თუმცა, გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ამავე დროს, მე მყავს ოჯახი, ინტერესები და ამის დაბალანსება უნდა მოხდეს.


სოფო ქსოვრელი 





ირაკლი ლექვინაძე „აბრეშუმის გზის ფორუმზე: ქვეყნებს შორის სტრატეგიული თანამშრომლობა კერძოს სექტორს პროექტების განხორციელებისთვის ახალ პერსპექტივებს უხსნის

ირაკლი ლექვინაძე „აბრეშუმის გზის ფორუმზე: ქვეყნებს შორის სტრატეგიული თანამშრომლობა კერძოს სექტორს  პროექტების განხორციელებისთვის ახალ  პერსპექტივებს უხსნის
access_time2019-10-23 12:02:42
„მსგავსი მასშტაბის ფორუმებზე ქვეყნები სტრატეგიული მიმართულებით თანამშრომლობებზე საჯაროდ თანხმდებიან, რაც ახალი პარტნიორული ურთიერთობების დამყარების საფუძველი ხდება და კერძოს სექტორს კარგ პერსპექტივას უხსნის ახალი პროექტების განხორციელებისთვის - ასე აფასებს საქართველოს ბიზნესომბუდსმენი ირაკლი ლექვინაძე „ერთი გზა ერთი სარტყელის ინიციატივის ფარგლებში, რიგით მესამე - „თბილისის აბრეშუმის გზის ფორუმის მიმდინარეობას. რიგით მე-3 „აბრეშუმის გზის ფორუმზე სამხრეთ...

ლევან ახვლედიანი: ანაკლიის პროექტით ADB და EBRD ინტერესდება

ლევან ახვლედიანი: ანაკლიის პროექტით ADB და EBRD ინტერესდება
access_time2019-10-23 11:47:30
„ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის“ ხელმძღვანელმა ლევან ახვლედიანმა ანაკლიის პროექტით დაინტერესებაზე დღეს „თბილისის აბრეშუმის გზის ფორუმზე“ ისაუბრა. „მინდა ვთქვა რომ პროექტს დიდი ინტერესი აქვს ბევრი ქვეყნის წარმომადგენლისთვის , ჩვენ ვუმასპინძლეთ უზბეკეთის დელეგაციას კერძოდ, ვიცე-პრემიერს. ეს კიდევ ერთხელ ხაზს უსვამს, რომ არა მარტო დასავლელი პარტნიორებისთვის, არამედ ჩვენი მეზობელი ქვეყნებისთვისაც მნიშვნელოვანია ეს პროექტი. კერძოდ, მათი განვითარებისთვის სატრანსპორტო ინფრასტუქტურის კუთხით...

ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე - საქართველო რამდენიმე ქვეყანასთან ერთად ტვირთების გადაზიდვის ერთიან ტარიფზე მუშაობას იწყებს

ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე - საქართველო რამდენიმე ქვეყანასთან ერთად ტვირთების გადაზიდვის ერთიან ტარიფზე მუშაობას იწყებს
access_time2019-10-23 11:13:01
საქართველო რამდენიმე ქვეყანასთან ერთად ტვირთების გადაზიდვის ერთიან ტარიფზე მუშაობას იწყებს, - ამის შესახებ ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის მოადგილემ, აკაკი საღირაშვილმა განაცხადა. როგორც საღირაშვილმა აღნიშნა, უკვე შეთანხმებულია სამუშაო ჯგუფი, რომელიც აღნიშნული მიმართულებით იმუშავებს. მისივე განმარტებით, ტარიფების შეთანხმება კორიდორის კონკურენტუნარიანობას გაზრდის. „ძირითადი საკითხი, რომელიც იქნება განხილული, არის სატრანსპორტო ლოგისტიკური...

საქართველო რეგიონის კარიბჭეა, ჩვენი მიზანია, ინტეგრაცია მოვახდინოთ არა მხოლოდ აღმოსავლეთთან და დასავლეთთან, არამედ ჩრდილოეთთან და სამხრეთთან

საქართველო რეგიონის კარიბჭეა, ჩვენი მიზანია, ინტეგრაცია მოვახდინოთ არა მხოლოდ აღმოსავლეთთან და დასავლეთთან, არამედ ჩრდილოეთთან და სამხრეთთან
access_time2019-10-23 10:32:51
საქართველო რეგიონის კარიბჭეა, ჩვენი მიზანია, ინტეგრაცია მოვახდინოთ არა მხოლოდ აღმოსავლეთთან და დასავლეთთან, არამედ ჩრდილოეთთან და სამხრეთთან, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, გიორგი გახარიამ „აბრეშუმის გზის ფორუმის“ მეორე დღეს, ღონისძიების გახსნისას განაცხადა. საქართველოს პრემიერმა მისასალმებელ სიტყვაში ფორუმის მნიშვნელობაზე ისაუბრა. „დღევანდელზე უფრო მნიშვნელოვანი დრო ისტორიაში არ არსებულა, რადგან ხალხი საერთო მიზნის...

BBC-ის მთავარი ბიზნეს კორესპონდენტი - ირლანდია ევროკავშირში სიმდიდრით მეორე ქვეყანაა, საქართველოსაც შეუძლია გაჰყვეს ამ გზას

BBC-ის მთავარი ბიზნეს კორესპონდენტი - ირლანდია ევროკავშირში სიმდიდრით მეორე ქვეყანაა, საქართველოსაც შეუძლია გაჰყვეს ამ გზას
access_time2019-10-22 19:30:35
თქვენ გაქვთ კანონი, გაქვთ ინფრასტრუქტურა და ადამიანური კაპიტალი. თუ ამ გზას გაჰყვებით, საქართველო 15 წელიწადში კავკასიის ლიდერი იქნება, - ასე შეაფასა BBC-ის მთავარმა ბიზნეს კორესპონდენტმა ჯო ლაინამმა განვითარების პროცესში საქართველოს მიერ აღებული გეზი. ჯო ლაინამი „აბრეშუმის გზის ფორუმზე“ დასასწრებად თბილისში ჩამოვიდა. ფორუმზე ის ერთ-ერთი პანელის მოდერატორი იყო. დასრულების შემდეგ კი მსოფლიოს ბაზარზე საქართველოს პოზიციონირებისა და განვითარების პერსპექტივის შესახებ...


მსგავსი სიახლეები

up