თანამედროვე მონობა სავაჭრო ობიექტებში

თანამედროვე მონობა სავაჭრო ობიექტებში

access_time2020-02-22 14:00:44

თუ არ გინდა, წადი - ეს საქართველოში დამსაქმებლის და დასაქმებულის მთავარ დაუწერელ კანონად იქცა და სამწუხაროდ, ამით რეგულირდება ბაზარიც. ამის გამო კი ახალგაზრდეს უწევთ მონურ პირობებში იმუშაონ, რადგან მათი დამცავი მექანიზმი კანონი ვერ გახდა. საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაციები, სახალხო დამცველი და პროფკავშირები, დღემდე უშედეგოდ იბრძვიან, რომ მშრომელის უფლება ევროპულ სტანდარტს მიუახლოვდეს მაინც.


საქართველოში ძალიან ხშირად იღვევა მომხმარებლის უფლებები, მაგრამ სხვადასხვა ტიპის სავაჭრო ობეიქტებში ასევე პრობლემურია დასაქმებულთა შრომის პირობებიც. განსაკუთრებით მაინც სასურსათო ქსელური სუპერმარკეტები და ტანსაცმლის მაღაზიები გამოირჩევა დაბალი ანაზღაურებით და შეუსაბამოდ დატვირთული გრაფიკით თუ თანამშრომელთა მიმართ ულმობელი პირობებით.


ამის არაერთი მაგალითი ისეთ დიდ ქსელებში იყო როგრებიცაა ბიბლუსი, ფრესკო, ნიკორა და სხვა, არაერთი კომპანია. დასაქმებულები, ძირითადად სტუდენტები არიან, რომელთაც სწავლის პარალელურად უწევთ მუშაობდა და სხვა გზა უბრალოდ არ აქვთ. დამსაქმებლები კი ნაცვლად კანონის აღსრულებისა, მათ ეუბნებიან - თუ არ გინდა წადი. სწორედ ეს იქცა ქართული ბაზრის მთავარ პრინციპად.


ღირსეული შრომითი პირობების დადგენისთვის ახალგაზრდებმა 2015 წელს დაიწყეს ბრძოლა ლოზუნგით - შრომა არ არის იოლი. მომდევნო წლებში მას მოჰყვა სხვადასხვა სუპერმარკეტის ქსელების თანამშრომელთა პროტესტი, კომპანია ბიბლუსის შრომითი უფლებების დარღვევაში დადანაშაულება, საქართველოს საზოგადოებრივ მაუწყებელთან 150 თანამშრომლის უფლებების დასაცავი პროტესტი, კომპანია „თბილისის ბიზნეს სახლის“ 30-მდე თარჯიმნის გაფიცვა და სოციალურ ქსელში ახალი კამპანიის არამონობას წამოწყება.


ჯერ კიდევ ორი წლის წინ მოსახლეობის 27% მიიჩნევდა, რომ საქართველოში ყველაზე ხშირად შრომითი უფლებები ირღვეოდა. კიდევ უფრო საგანგაშო იყო თბილისის სოლიდარობის ქსელის 2017 წლის მონაცემები, რომელთა თანახმადაც, შემთხვევითი შერჩევის პირინციპით სუპერმარკეტებში დასაქმებული 114 რესპოდენტიდან 98%-ს სამუშაო პირობები არ მოსწონდა. ყოველი 10 დასაქმებულიდან კი 5 მათგანი ფიქსირებულ ხელფასს სრულად არ იღებდა. მას შემდეგ ვითარება არ გაუმჯობესებულა.


ლალი დვალიშვილი მეოთხე კურსის სტუდენტია, რომელიც სტაჟირებაზე, ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ მაღაზიაში 2 კვირა იყო და არაადამიანური შრომითი პირობების გამო წამოსვლა მოუწია, მიუხედავად იმისა, რომ მენეჯერი სულ მალე დასაქმებას პირდებოდა.


,,გალერია თბილისის ერთ-ერთ ყველაზე ძვირადღირებულ მაღაზიაში ვიყავი სტაჟირებაზე. პირველი მოთხოვნა ენების ცოდნა იყო, რაც დავაკმაყოფილე. მოთხოვნებთან შედარებით ხელფასი ძალიან სასაცილო - 500 ლარი შემომთავაზეს, მაგრამ რადგან სტუდენტი ვარ დავთანხმდი. ან დილის 10 საათიდან შუადღის 3 საათამდე, ან 15 საათიდან 22 საათამდე უნდა მემუშავა. სკამი, რა თქმა უნდა, არ დგას და ნახევარ საათიანი შესვენების გარდა, არ მქონდა უფლება დავმჯარვიყავი, მაგრამ ხშირად ის დასვენების დროც პროდუქციის გასწორება-დალაგებაში გადიოდა, რასაც მენეჯერი ითხოვდა. მანვე მომცა შენიშვნა, როცა სტენდს ოდნავ ჩამოვეყრდენი ძალიან დაღლილი. იგივე მენეჯერი დასაქმებას მპირდებოდა, მაგრამ ჯანმრთერლობის ხარჯზე უნდა მემუშავა და ამიტომ წამოსვლა ვარჩიე და მიმაჩნია, რომ სწორადაც მოვიქეცი”, - უთხრა ,,ბიზნეს-რეზონანსს” ლალი დვალიშვილმა.



იდენტურია მდგომარეობა ,,ბატაშიც”. ერთ-ერთი დასაქმებულის დედა ჰყვება, რომ მისი შვილი 340 ლარად 8 საათის განმავლობაში ფეხზე დგას მაშინაც კი, როცა მაღაზიაში კლიენტი არ არის.


,,შრომითი ტრეფიკინგი, ასე შემიძლია აღვწერო ჩემი შვილის სამუშაო გარემო, რომელიც 340 ლარის გამო ყოველ დღე 8 საათის განმავლობაში მაშინაც კი ფეხზე დგას, როცა კლიენტები არ ჰყავთ. ჩამოყრდნობის უფლებაც კი არ აქვთ, რადგან კამერებია ჩართული, ასე არიან მოლარეებიც და კონსულტანტებიც. არ ვიცი რა ჰქვია ამას მაშინ, როცა ჩემი შვილის ხელფასზე გაცილებით ძვირი ღირს იმ პროდუქციის დიდი ნაწილი სათითაოდ, რასაც ყიდიან”, - განაცხადა რესპონდენტმა, რომელმაც ვინაობის დასახელებისაგან თავი შეიკავა. გარდა იმისა, რომ პირობები კაბალურია, მის შვილს პრობლემა შეექმნება სამსახურში, თუ გაიგეს, რომ ამაზე საჯაროდ საუბრობს.


,,ბიზნეს-რეზონანსი” კიდევ არაერთ დასაქმებულს თუ სტაჟიორს ესაუბრა და მათი პრობლემები მოისმინა, რომელიც თითქმის იდენტურია: მცირე ხელფასი, დიდი სამუშაო დრო და ზეგანაკვეთური შრომა, ხელფასის დაქვითვა სხვადასხვა, ხშირად გაურკვეველი მიზეზით და იმ ფუნქციების შეთავსება, რომელიც საერთოდ არ შედის მათ მოვალეობებში.


ამ ეტაპზე ქართულ შრომის ბაზარზე პირობების შეცვლის მიზნით, პარლამენტის დამოუკიდებელი დეპუტატი ბექა ნაცვლიშვილი სოლიდარობის ქსელთან ერთად იბრძვის და ამის მისაღწევად პარლამენტში 17 თებერვალს ახალი კანონპროექტი წარადგინეს.


პროექტის კანონად ქცევის შემთხვევაში, რა შეიცვლება დასაქმებულებისათვის და რა კუთხით ირღევევა მათი უფლებები ყველაზე ხშირად, ,,ბინზეს-რეზონანსს” სოლიდარობის ქსელის იურისტი ესაუბრა:


,,პირველ რიგში, შრომის კოდექსში შევა, სამუშაო დროის შესვენებების დროისა და დასვენების დრის განმარტება, რაც საშუალებას მისცემს დასაქმებულს, რომ დამსაქმებელს აღარ გამოაყენებინოს ბოროტად შესვენებისა და დასვენების დრო. კანონპროეტში გვიწერია ეს პრობლემა როგორ უნდა აღმოიფხვრას და ასევე რამდენი უნდა იყოს შესვენების დრო. თუ ადამიანი მუშაობს 4 საათზე მეტს, მინიმუმ 45 წუთი უნდა დაისვენოს.


რაც შეეხება სამუშაო დროის ხანგრძლივობას, კანონპროექტი საშუალებას იძლევა ადამიანმა ისარგებლოს 40-საათიანი სამუშაო კვირით და მიიღოს შესაბამისი ანაზღაურება. ზეგანაკვეთური სამუშაო კი ანაზღაურდება ხელფასის 1,5-ჯერადი გაზრდილი ოდენობით მაინც.


სამუშაო კვირის ხანგრძლივობა იქნება 6-დღიანი სამუშაო კვირა და მინიმუმ ერთი დღე დასვენება. ეს ახლა კანონში არ წერია და ხშირად ადამიანებს კვირაში შვიდივე ამუშავებენ.


ეს იქნება ერთ-ერთი ყველაზე მთავრი პროექტის კანონად ქცევის შემთხვევაში. რადგან სასამართლოში წავლის შემთხვევაში, დავისას დღევანდელი მოცემულობით მტკიცების ტვირთი დასაქმებულს აქვს, ხოლო პროექტის მიხედვით თუ არ იქნება ზუსტად პროცესი წარმართული, მტკიცების ტვირთი გადავა დამსაქმებელზე.


კიდევ ერთი სიახლე იქნება, ღამის სამუშაო - 22:00 საათიდან 06:00 საათამდე - ანაზღაურება დღის სამუშაოს ხელფასის 25%-ით გაზრდილი ოდენობით. ცვლებს შორის დასვენება - თუ დასაქმებული ერთ ცვლაში მუშაობს 12 საათზე მეტს (მოქმედ კოდექსში 12 საათი არის უკვე გათვალისწინებული), მან უნდა დაისვენოს მინიმუმ იმდენი ხანი, რამდენიც ცვლაში იმუშავა”, - აღნიშნა ბიზნეს-რეზონანსთან საუბრისას დავით ომსორაშვილმა.


გაზეთი „რეზონანსი“






The Wall Street Journal: ნავთობი სწრაფად ძვირდება

The Wall Street Journal: ნავთობი სწრაფად ძვირდება
access_time2021-03-08 20:30:41
OPEC+-მა ახალ შეთანხმებას მიაღწია, რომელიც მოკლევადიან პერიოდში ნავთობის ბაზარზე მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს - ალიანსის ქვეყნები მოპოვების მაჩვენებელს უცვლელად დატოვებენ. გამონაკლისის სახით, რუსეთს და ყაზახეთს ჯამური მოპოვების დღე-ღამეში 150 000 ბარელით გაზრდის უფლება მიეცა.შესაბამისად, პადნემიამდელ პერიოდთან შედარებით მოპოვების შემცირდება 6,9 მლნ. ბარელი იქნება, მაშინ, როდესაც აპრილში ეს მაჩვენებელ 9 მლნ.-ს...

Focus: ევროკავშირის ერთიანობა ვაქცინაციას ეწირება

Focus: ევროკავშირის ერთიანობა ვაქცინაციას ეწირება
access_time2021-03-08 19:00:31
ევროკავშირის ერთიანი ვაქცინაციის ფრონტი, არასაიმედოობის გამო, იშლება - სულ უფრო ხშირად სხვადასხვა ქვეყნები ინიციატივას საკუთარ თავზე იღებენ. ეს არა მხოლოდ ვაქცინაციის პრობლემებთან, არამედ ევროკავშირში ძალის ახალი ცენტრების გამოჩენასთანაცაა დაკავშირებული.კერძოდ, ავსტრია და დანია ისრაელთან ე.წ.  სავაქცინო ალიანსის შექმნას გეგმავენ. ევროკავშირის რეაქცია ამ დემარშზე მოზომილი იყო - ევროკომისიის წარმომადგენლის ერიკ მამერის თქმით, „ევროკავშირის...

"კომენდანტის გადაწევის შემთხვევაში შეიძლება რესტორნებს რამე ეშველოს" - გურამ ბაღდოშვილი

access_time2021-03-08 14:30:54
სარესტორნო ქსელ „ჩვენის“ დამფუძნებელი, გურამ ბაღდოშვილი „ბიზნესპარტნიორთან“ რესტორნების შიდა სივრცეებში მუშაობის დღეიდან განახლებას ეხმაურება და აცხადებს, რომ შიდა სივრცეებისთვის გამკაცრებული რეგულაციები ისეთია, რომ შესაძლოა რესტორნების ნაწილი არც გაიხსნას.   „ზოგიერთ რესტორანს შიდა სივრცის ნაწილი ძალიან მცირე აქვს, აქედან გამომდინარე მგონია გახსნა არ უღირს. წარმოიდგინეთ, თუ 50 კვადრატული მეტრის ფართი გაქვს, სულ 5-6 ადამიანის მასპინძლობა შეგიძლია,“ - აცხადებს...

ეკვადორი, სომხეთი, კენია - სად ვყიდით და ვყიდულობთ ცოცხალ ყვავილებს

ეკვადორი, სომხეთი, კენია - სად ვყიდით და ვყიდულობთ ცოცხალ ყვავილებს
access_time2021-03-08 16:00:00
საქართველოდან ცოცხალი ყვავილების ექსპორტი გაიზარდა, ქვეყანაში იმპორტი კი შემცირდა. კერძოდ, სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2020 წელს საქართველოდან 39 870 აშშ დოლარის ცოცხალი ყვავილები გავიდა, ხოლო 2019 წელს - 28 830 აშშ დოლარის. რაც შეეხება იმპორტს, 2019 წელს საქართველომ 2,531 მლნ დოლარის ყვავილები შეიძინა, ხოლო 2020 წელს - 1,518 მლნ აშშ დოლარის. „ბიზნესპრესნიუსი“ დაინტერესდა, სად ვყიდით და ვყიდულობთ ცოცხალ...

როგორი იქნება გერმანიაში ლეგალურად დასაქმებულების ანაზღაურება?!

როგორი იქნება გერმანიაში ლეგალურად დასაქმებულების ანაზღაურება?!
access_time2021-03-08 12:28:25
საზღვარგარეთ დროებითი დასაქმების მსურველი საქართველოს მოქალაქეებისთვის სარეგისტრაციო პორტალი მიმდინარე წლის 15 თებერვალს ამოქმედდა და გერმანიაში სოფლის მეურნეობის სექტორში, სეზონურ სამუშაოზე ლეგალური დასაქმების მიზნით, საქართველოს 95 000-ზე მეტი მოქალაქე უკვე დარეგისტრირდა.როდის და რა პირობებით შეძლებენ საქართველოს მოქალაქეები გერმანიაში დასაქმებას, როგორია შერჩევის კრიტერიუმები და კიდევ რომელი ქვეყნების დამატება მოხდება...


მსგავსი სიახლეები

up