თანამედროვე ირანი: ამბოხის და პროტესტის ზღვარზე

თანამედროვე ირანი: ამბოხის და პროტესტის ზღვარზე

access_time2019-04-24 22:00:40


დღევანდელი ირანელები არიან სპარსების პირდაპირი შთამომავლები და მათი სახელმწიფოებრიობა  თითქმის 5000 წელს ითვლის.


ათასწლეულობით ჩამოყალიბებული ცხოვრების წესის და ძველი ტრადიციების ერთგულება ირანში ჩანს ისე, როგორც არსად.


თუმცა,  მოსახლეობის სხვადასხვა ფენებში და განსხვავებულ ასაკობრივ ჯგუფებში ეს გავლენა განსხვავებულია. საქმიანი ადამიანები, ინტელიგენცია, სტუდენტობა და ახალგაზრდობა ემხრობა ცხოვრების თანამედროვე წესს. მეტიც, დანარჩენები, ვინც წესით მოიაზრებიან ირანული რეჟიმის მხარდამჭერებად,  ისინიც დაღალა ქვეყნის მკაცრმა მმართველობამ.


დღევანდელი ირანი ახალგაზრდები არ არიან 1979 წლის სტუდენტები, რომლებიც იდგნენ ისლამური რევოლუციის ავანგარდში. ახალგაზრდებს სურთ საკუთარი ქვეყნის ხილვა განვითარებულ სახელმწიფოთა რიგში, მათ აღშფოთებთ შიდა პოლიტიკის არაეფექტურობა და საგარეო აგრესიულობა. პირველ რიგში ისინი ვერ ხედავენ როგორ შეძლებს დღევანდელი ხელმძღვანელობა ირანის გადაქცევას დიად სახელმწიფოდ ძლიერი ეკონომიკით, როგორც  მოსახლეობას ჰპირდებიან.


ირანული საზოგადოება უკვე არაა მონოლითი და თაობათა კონფლიქტი ჩანს შეუიარაღებელი თვალით. იმის მიუხედავად, რომ ქვეყანაში აკრძალულია სოციალური ქსელები, ადგილობრივი მოსახლეობა ადვილად ახერხებს ამ აკრძალვის გვერდის ავლას.


სტუდენტი ფერნბაზ გიულანი აღიარებს, რომ აკრძალვები  ახალგაზრდებს ხელს უშლის ნორმალურ ცხოვრებაში და განათლების მიღებაში.


„ირანის ხელისუფლებაში არიან ბებრები, ისინი მოწყდნენ რეალობას, კომპიუტერის ხმარებაც კი არ შეუძლიათ. მითხარით, რატომ ვარ ვალდებული მე, თეირანის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტი, ვალდებული თანამედროვე იურისპოდენციის ნაცვლად ვისწავლო ისლამური რევოლუციის ლიდერების თეზისები? ჩვენ ჩაგვკეტეს გალიაში და არ გვიშვებენ გარეთ. რატომ უნდა ვუყუროთ ფილმს „ბოჰემური რაფსოდიას“, მსოფლიოში განთქმული ჩვენი თანამემამულის  ფრედი მერკურის შესახებ ფარულად, სახლებში და არა კინოთეატრებში, როგორც ფრანგები, ამერიკელები ან რუსები? რით ვართ ჩვენ მათზე ნაკლები? რატომ არ შემიძლია ცოცხლად მოუსმინო ჯენიფერ ლოპესს ან რიანას აქ, თეირანის სტადიონზე? ან რატომ არ შემიძლია ფრანგული ცირკის „დუი სოლეის“ ნახვა? ბოლოს და ბოლოს, რატომ ამ შემიძლია მე დავპატიჟო ვინმე თეატრში ან კაფეში, რომ მშვიდად ვისაუბროთ სასიამოვნო გარემოში? მოგვბეზრდა ასეთი ცხოვრება. არ გვინდა მოლების მარაზმის მოსმენა,“ - ამბობს სტუდენტი ფერნაზ გიულანი.


ირანის კიდევ ერთი თავისებურება იმაშია, რომ ახალგაზრდობა ამსხვრევს ისლამურ სტერეოტიპებს და აჩვენებს განათლების მაღალ დონეს, დასავლური ფასეულობებისადმი ლტოლვას და, რამდენადაც შესაძლებელია, ჩაცმულობის თანამედროვე სტილსაც.  უკვე ხშირად ნახავთ ღია ფერებში ჩაცმულ ახალგაზრდებს, რომლებიც სხედან კაფეში და მშვიდად საუბრობენ, როგორც მათი თანატოლები სადმე ლონდონში ამ პარიზში.



თეირანის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტი ხამიდ ალიადი დარწმუნებულია, რომ ქვეყანას დგას დიდი ცვლილებების წინაშე.


„ჩვენ არ გვინდა არც მონარქიის დაბრუნება და არც დღევანდელი რეჟიმი, ჩვენ გვჭირდება დემოკრატია, როგორც ევროპაში. ირანი - უმდიდრესი ქვეყანაა და თუ ჩვენ წავალთ დემოკრატიული გზით, ვიქნებით ყველაზე განვითარებულ ქვეყანა მსოფლიოში. სამწუხაროდ, აშშ და ისრაელი ხედავენ ჩვენში მტრებს, მაგრამ მტერი ჩვენ კი არა, დღევანდელი რეჟიმია. ცოტა ხნის წინ ვიყავი პარიზში და ამსტერდამში და შემიძლია გითხრათ, რომ თეირანი და თებრიზი არაფრით არაა მათზე უარესი. ჩვენ გვაქვს მშვენიერი კლიმატი, ბევრი ხილ-ბოსტნეული, მოკლედ, ყველაფერი რაც გინდა, თავისუფლების გარდა. რად გვინდა ეს სიმდიდრეები თავისუფლების გარეშე? დარწმუნებული ვარ, რომ ირანი მომავალში იქნება დემოკრატიული ქვეყანა, რადგანაც მსოფლიო სწრაფად ვითარება და შეუძლებელია ქვეყანა მუდამ იყოს გალიაში. ხომ ხედავთ, თურქეთში ისლამისტებმა წააგეს არჩევნები, ასე იქნება აქაც,“ - თვლის ხამიდი.


ირანის კონსტიტუცია უზრუნველყოფს პრესის, შეკრებების და დემონსტრაციების თავისუფლებას, ოღონდ ერთი შეზღუდვით - თუ ამ უფლებების რეალიზება არ ეწინააღმდეგება შარიათის ნორმებს. ასევე შარიათს ეყრდნობა სამართლებრივი სისტემა და კანონმდებლობა.


ირანის უმაღლესი ხელისუფალია რაჰბარი - სულიერი ლიდერი, რომელსაც უვადოდ ირჩევს სპეციალური საექსპერტო საბჭო. სამხედრო-პოლიტიკური ელიტასთან და რეჟიმის მთავარ დასაყრდენ - ისლამური რევოლუციის დარაჯთა კორპუსთან ერთად, ის აყალიბებს სახელმწიფოს განვითარების ზოგად მიმართულებას აკონტროლებს მასმედიას, ჯარს, დაზვერვას, ფინანსური ნაკადების დიდ ნაწილს და ასევე ამტკიცებს სახალხოდ არჩეულ პრეზიდენტს.


ქვეყანაში იზრდება უკმაყოფილება, რომელიც პერიოდულად გამოვლინდება მასობრივ საპროტესტო აქციებში, რომლებიც მოიცავს მთელ ქვეყანას. ჯერჯერობით, ძალოვანი სტრუქტურების გამოყენებით ხელისუფლება ახერხებს პროტესტის ჩახშობას, თუმცა ესმის, რომ ერთხელაც ეს ხერხი არ გაჭრის.


პოლიტოლოგი რახიმ გედაის თქმით, მოლების რეჟიმი ხვდება, რომ განწირულია, ამიტომაც დებს ფსონს არა თავად რეჟიმზე, არამედ ქვეყანაში პოპულარულ გენერალ კასემ სულეიმანიზე, რომელიც ხელმძღვანელობს „დარაჯთა კორპუსს“.


„ისინი ცდილობენ შეცვალონ რელიგიური დიქტატურა სამხედროთი, თუმცა, ეს არ გამოუვათ. ხალხი არ მიიღებს ასეთ მმართველობას და მალე ყველაფერი ჩამოეშლებათ. დღეს ჩვენ უკვე ვართ იმ სტადიაზე, როდესაც ძველებურად ქვეყნის მართვა შეუძლებელია,“  - მიიჩნევს ის.


მისი თქმით, გახშირდა დღევანდელი, ძალით მოხვეული ცხოვრების წესის წინააღმდეგ ღია გამოსვლები და ფლეშ-მობები, რაც ადრე წარმოუდგენელი იყო.


ერთ-ერთი ასეთი ფლეშ-მობის მონაწილე მიდა კახრამანი აღშფოთებულია დაუსრულებელი აკრძალვებით.


,მე ვარ მოცურავე, მაგრამ ვერ ვიღებ მონაწილეობას შეჯიბრებებში შარიათის გამო. ამ დროს, ჩემი ბიძაშვილი, რომელიც ცხოვრობს შტატებში, უკვე გახდა ამერიკის ჩემპიონი. მე კი დაუმთავრებლად უნდა ვუსმინო ამ ბებრებს. ხშირად ვსაყვედურობ ჩემს მშობლებს იმის გამო, რომ მათ მიიღეს მონაწილეობა 1978 წლის რევოლუციაში და გაგვაუბედურეს. მე გამოვხატავ უკმაყოფილებს ფლეშ-მობებში, ასევე ათასობით ჩემი თანატოლი ირანში,“  - ამბობს გოგონა.


მას არ ეშინია ხელისუფლების, რადგანაც ბევრი მაღალჩინოსნების შვილებიც კი განუდგნენ მშობლებს.


„ჩემი დაქალი, ისლამური რევოლუციის დარაჯთა კორპუსის ოფიცრის შვილი, ოცნებობს ევროპაში გადასახლებაზე. ამბობს, რომ არ სურს ასეთ ქვეყენაში ცხოვრება. ამ ფონზე  რა გასაკვირია ჩემი პოზიცია?“ - ამბობს ფლეშ-მობის ორგანიზატორი.


ასეა თუ ისე, სულაც არაა გასაკვირი, რომ რელიგიური შეზღუდვების, დიქტატურის, და პარალელურად განათლებული ახალგაზრდების რაოდენობის ზრდის პირობებში, ქვეყანაში სუფევს აჯანყების და პროტესტის სული.



Haqqin.az



თეგები:
ირანი



რადიო თავისუფლება: სოხუმში ვითარება იძაბება

რადიო თავისუფლება: სოხუმში ვითარება იძაბება
access_time2019-05-22 17:30:37
სოხუმში საპროტესტო მიტინგებს მართვას ადგილობრივი ოპოზიცია; გრძელდება სამოქალაქო დაუმორჩილებლობის აქციაც. ოპოზიცია 21 ივლისს დანიშნული საპრეზიდენტო არჩევნების ნოემბერში გადატანას მოითხოვს, რასაც პარლამენტი მხარს არ უჭერს. ოკუპირებულ აფხაზეთში ოპოზიციის წარმომადგენლებმა პროტესტის ნიშნად გადაკეტილი ორიდან ერთი ავტომაგისტრალი გახსნეს . სახელმწიფოებრიობის დაცვის საერთო ეროვნული მოძრაობის შტაბის ხელმძღვანელმა, თეიმურაზ ხიშბამ ჟურნალისტებს აცნობა,...

პრემიერმა ივანიშვილის კომპანიას წითელ ნუსხაში დაცული 109 ხის მოჭრის უფლება მისცა - “სახელმწიფო ვალდებულია ბოლომდე იზრუნოს “წითელ ნუსხაში” შეტანილი ხეების გადასარჩენად“

 პრემიერმა ივანიშვილის კომპანიას წითელ ნუსხაში დაცული 109 ხის მოჭრის უფლება მისცა - “სახელმწიფო ვალდებულია ბოლომდე იზრუნოს “წითელ ნუსხაში” შეტანილი ხეების გადასარჩენად“
access_time2019-05-22 16:30:15
“სახელმწიფო ვალდებულია ბოლომდე იზრუნოს “წითელ ნუსხაში” შეტანილი ხეების გადასარჩენად. ამისათვის საქართველოში შესაბამისი ტექნიკაც არსებობს და ისეთი ადგილებიც, სადაც თავისუფლად შეიძლება მათი გადარგვა. დაცული ხეების მოჭრა უკიდურესი მდგომარეობაა. ამისთვის უნდა იყოს გათვალისწინებული ბევრი ფაქტორი, მათ შორის რა მდგომარეობაშია ხე. ვერ ვხვდები ამ საქმესთან რა შუაშია პრემიერი. ჯერ სპეციალისტებს დასკვნა უნდა დაეწერათ, რომ ამ ხეების გადარგვა არ შეიძლება და იგი უნდა...

თბილისის ისტორიულ ნაწილში სამშენებლო მიმართულებით რეგულაციები შემოდის

თბილისის ისტორიულ ნაწილში სამშენებლო მიმართულებით რეგულაციები შემოდის
access_time2019-05-22 11:48:30
თბილისის ისტორიულ ნაწილში სამშენებლო მიმართულებით რეგულაციები შემოდის. ამის შესახებ თბილისის მერმა კახა კალაძემ მუნიციპალიტეტის მთავრობის სხდომაზე განაცხადა. როგორც კალაძემ აღნიშნა, მერიის ხედვას დეველოპერები და სამშენებლო სექტორის წარმომადგენლები უკვე იცნობენ და ეთანხმებიან კიდეც. რამდენიმე დღეში გვექნება დეტალური პრეზენტაცია. ძველი თბილისის ისტორიულ ნაწილში  სამშენებლო მიმართულებით გარკვეული რეგულაციები შემოდის. ძველი თბილისის არეალი,...

„ანაკლიის კონსორციუმის“ გენდირექტორი - ინვესტორი ბანკების 8 მოთხოვნიდან 7-ზე პრინციპული შეთანხმება მიღწეულია

„ანაკლიის კონსორციუმის“ გენდირექტორი - ინვესტორი ბანკების 8 მოთხოვნიდან 7-ზე პრინციპული შეთანხმება მიღწეულია
access_time2019-05-21 18:00:27
ინვესტორი ბანკების 8 მოთხოვნიდან 7-ზე პრინციპული შეთანხმება მიღწეულია ,-ამის შესახებ ჟურნალისტებს „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის“ გენერალურმა დირექტორმა ლევან ახვლედიანმა სასტუმრო „რედისონში“ ანაკლიის პორტის საინვესტიციო ხელშეკრულების თაობაზე გამართული სამმხრივი შეხვედრის დასრულების შემდეგ განუცხადა. ლევან ახვლედიანი შეხვედრას პოზიტიურად აფასებს დაა აცხადებს, რომ ინვესტორების 8 მოთხოვნიდან 7-ზე შეთანხმება შედგა, ტვირთბრუნვის რისკის სახელმწიფოს მიერ...

კომპანია „სისტრა“- დედაქალაქის 30 პროცენტს საზოგადოებრივი ტრანსპორტი არ ემსახურება

კომპანია „სისტრა“- დედაქალაქის 30 პროცენტს საზოგადოებრივი ტრანსპორტი არ ემსახურება
access_time2019-05-22 11:00:18
ფრანგული კომპანია „სისტრა“ რამდენიმე კვირაში დედაქალაქში საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ქსელის კვლევას დაასრულებს. ამის შესახებ კომერსანტს მერიის ტრანსპორტის საქალაქო სამსახურის უფროსმა მამუკა მუმლაძემ განუცხადა. მისი თქმით, საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მხრივ,  დედაქალაქის 30 პროცენტი დაფარვის ზონის გარეშეა, რაც რეალურად დიდ პრობლემას ქმნის.   „კომპანია „სისტრას“ კვლევამ აჩვენა, რომ დედაქალაქში უნდა გაიზარდოს საზოგადოებრივი დაფარვის ზონები....


მსგავსი სიახლეები

up