შტატგარეშე ბიუროკრატია იზრდება -  2018 წელს საჯარო სამსახურებში შტატგარეშედ დასაქმებულებზე  217 მლნ. ლარი დაიხარჯა

შტატგარეშე ბიუროკრატია იზრდება - 2018 წელს საჯარო სამსახურებში შტატგარეშედ დასაქმებულებზე 217 მლნ. ლარი დაიხარჯა

access_time2019-04-16 10:00:26

მიუხედავად იმისა, რომ გასული წლის ივლისში პრემიერ-მინისტრმა მამუკა ბახტაძემ მცირე მთავრობის კონცეფციის განვითარება დააანონსა, არსებული რელობა აჩვენებს, რომ ამ მხრივ ქვეყანაში არაფერი შეცვლილა, პირიქით.  როგორც გადაცემა “Forbes-ის კვირა გიორგი ისაკაძესთან ერთად” წამყვანმა განაცხადა, 2018 წელს  საჯარო სამსახურებში  მხოლოდ შტატგარეშე სტატუსით დასაქმებულებზე  217 მლნ. ლარი დაიხარჯა, რაც რეკორდული ციფრი აღმოჩდა.  


უკვე წლებია, რაც შტატგარეშე ბიუროკრატია მუდმივად იზრდება, მსხვილდება და მოუგვარებელ პრობლემად რჩება.


მაშინ, როცა საშტატო თანამშრომელთა რაოდენობა, სახელფასო ანაზღაურება და აღწერილობა გამჭირვალე პროცესია, უშტატო დასაქმებულის შემთხვევაში ყველაფერი ბუნდოვანია. მას ვერც კანონი აკონტროლებს და, შესაბამისად, დიდი ალბათობა საქმე გვქონდეს კორუფციასთან, ნეპოტიზმთან თუ ინტერესთა კონფლიქტთან.


ბიზნეს სამართლის სპეციალისტი აკაკი ჩარგეიშვილი არსებულ საკანონმდებლო ხარვეზებზე, პრობლემებსა და დაბრკოლებებზე გვესაუბრება.


მისი თქმით, შტატგარეშე თანამშრომელთა განსაკუთრებით დიდი რაოდენობა სახელმწიფო უწყებებს დაქვემდებარებულ სსიპ-ებსა და ააიპ-ებში გვხდება, ასევე ადგილობრივ თვითმმართველობებში. ბიზნესიურისტს არ უკვირს არც ის ფაქტი, რომ 2018 წელს რეკორდული თანხა დაიხარჯა უშტატო დასაქმებულებზე:


„რეალობა ასეთია - ყოველ ახალ ხელმძღვანელს სურს მოიყვანოს თავისი, ერთგული კადრი, მასთან დაახლოებული პირი. რადგან ჩვენთან ხელმძღვანელობა ხშირად ცვალებადია, ახალი თანამშრომლებიც მუდმივად ემატება. დღეს კი მათი რაოდენობა და მათზე დახარჯული თანხებიც იმიტომაა ასე გაბერილი, რომ კანონში ურთიერთსაწინააღმდეგო ამბავს ვაწყდებით. ერთგვარ ხარვეზთან გვაქვს საქმე“.



დღევანდელი შრომის კოდექსის მიხედვით სამსახურიდან თანამშრომლის თვითნებურად გათავისუფლება გამკაცრებული და გართულებულია. შესაბამისად, წლების წინ დამკვიდრებული ტენდენცია რომ ყოველი ახალი ხელმძღვანელი ძველ გუნდს უშვებდა და ახალი მოჰყავდა, დღეს აღარ არსებობს. თუმცა ერთი შეხედვით სამართლიანი მიდგომა მეორე მხრივ ნეპოტიზმისა წყაროც აღმოჩნდა:


„ის, რომ თვითნებურად სამსახურიდან ვერავის უშვებენ კარგია, მაგრამ იმავე კანონი  ახალ ხელმძღვანელს საშუალებას აძლევს  მოიყვანოს თავისთვის სასურველი თანამშრომლებიც. როდესაც ბიუჯეტი გაწერილი და დამტკიცებულია, თავმჯდომარე ვალდებულია მისთვის სასურველი კადრები უკვე უშტატოდ აიყვანოს. ამიტომაც მივიღეთ არსებული რელობა“,- განმარტავს აკაკი ჩარგეიშვილი.


გარდა საკანონმდებლო ხარვეზისა და ბიუჯეტიდან გაფლანგული თანხებისა, ბიზნესიურისტი ყურადღებას კიდევ ერთ ფაქტზე ამახვილებს:


„ყველაფერთან ერთად კიდევ ცალკე პრობლემაა ისიც, რომ ზოგადად დღევანდელ საბაზრო ეკონომიკის პირობებში, სადაც ასე მნიშვნელოვანია მოთხოვნა-მიწოდება, არსებობს გარკვეული საჭიროებები. მათ შორის საჯარო სამსახურებში ხშირად სჭირდებათ დროებითი, (მაგალითად 1 წლის ვადით) შტატი IT ტექნოლოგიების სპეციალისტის მიმართულებით. ამ დროს იცით რა ხდება? ასეთი გაბერილი სიის შემდეგ მართლა რომ სჭირდებათ იმ თანამშრომლებს ვეღარ იყვანენ და საბოლოოდ უფრო რთულდება შრომითი ურთიერთობები. ეს არის მენეჯმენტის არცოდნის ბრალი, როდესაც არ არის განსაზღვრული პრიორიტეტები და არ არის გამართული პროცესები“.


გამოსავალს აკაკი ჩარგეიშვილი ხელისუფლების მხრიდან შესაბამისი ზომების გატარებაში ხედავს:


„აუცილებელია აუდირება ჩატარდეს. გამოიკვლიოს ხელისუფლებამ ეს პრობლება და დაადგინოს რეალურად რა სჭირდება; სად რამდენი შტატია საჭირო; გამოსწორდეს საკანონმდებლო ხარვეზიც და დადგინდეს ოფიციალური სტატისტიკა. რომ ვიცოდეთ რა სერვისზეა მოთხოვნა, ბაზარზე რა პრიორიტეტებია და ა.შ. ბევრად გამართული იქნებოდა პროცესები. ამ ყველაფერზე პირდაპირი პასუხისმგებლობა ეკისრება საჯარო სამსახურის სპეციალური ბიუროს, რომელის ასევე სსიპ-ადაა დღეს ჩამოყალიბებული“,- აღნიშნავს აკაკი ჩარგეიშვილი.


2018 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის მიხედვით, საქართველოს მთავრობის დაქვემდებარებაში სულ 315 სსიპ და ააიპ-ია. საჯარო სამართლის იურიდიული და არასამეწარმეო - არაკომერციული იურიდიული პირების ბიუჯეტი 2 მილიარდ 039 მილიონი ლარია, აქედან ბიუჯეტის სახსრები 958 მილიონია, საკუთარი შემოსავლები კი 1 მილიარდ 081 მილიონი.


315 სსიპ-სა და ააიპ-ში დასაქმებულების შრომის ანაზღაურება ჯამში 680 მილიონ ლარს შეადგენს. შეგახსენებთ, რომ ამ ციფრებსა და რაოდენობას ემატება ადგილობრივი თვითმმართველობის სტატისტიკაც, რომელზეც სრული ინფორმაციის მოპოვება თითქმის შეუძლებელია.


სალომე ლემონჯავა






აშშ-მ თურქეთი წინააღმდეგ სანქციების დაწესება დაიწყო

აშშ-მ თურქეთი წინააღმდეგ სანქციების დაწესება დაიწყო
access_time2019-07-22 20:00:40
“ვაშინგტონმა აუკრძალა ანკარას მონაწილეობა გამანადგურებლის F-35-ის შექმნის და წარმოების პროგრამაში. ამის მიზეზია თურქეთის მიერ რუსული საზენიტო კომპლექსების ს-400-ის ყიდვა,“  - ნათქვამია თეთრი სახლის ოფიციალური განცხადებაში. დოკუმენტში წერია, რომ ამერიკული სამხედრო თვითმფრინავების გამოყენება რუსულ სადაზვერვო ტექნიკასთან გვერდით დაუშვებელია, რადგანაც ამ ტექნიკის ერთ-ერთი ამოცანა არის სწორედ F-35-ს საბრძოლო მახასიათებლებზე ინფორმაციის...

“ავერსი“ ყოფილი ინფექციური საავადმყოფოს ტერიტორიაზე გამხმარი ფიჭვების მოჭრას სექტემბერში დაიწყებს - რა ჯიშის ხეებით ჩანაცვლდება “ელდარის ფიჭვები“

“ავერსი“ ყოფილი ინფექციური საავადმყოფოს ტერიტორიაზე გამხმარი ფიჭვების მოჭრას სექტემბერში დაიწყებს - რა ჯიშის ხეებით ჩანაცვლდება “ელდარის ფიჭვები“
access_time2019-07-22 19:00:11
ყაზბეგის გამზირზე, ყოფილი ინფექციური საავადმყოფოს ტერიტორიაზე, ორი წლის წინ დაავადებული და გამხმარი ფიჭვების მოჭრა სექტემბერში დაიწყება და მათ ადგილას როგორც წიწოვანი, ასევე ფოთლოვანი ხეები დაირგვება.  ამის შესახებ “კომერსანტს“  „ავერსი-ფარმას“ გენერალურმა დირექტორმა ირაკლი ფურცელაძემ განუცხადა.   როგორც ირაკლი ფურცელაძე ამბობს,  საავადმყოფოს ტერიტორიაზე ფიჭვების დაავადების შესახებ დაახლოებით...

თემურ ჭყონია: „თუ ეროვნული ბანკი არ ერევა ლარის გამყარებაში, მაშინ მისი ფუნქცია უნდა გადაიხედოს„

თემურ ჭყონია:  „თუ ეროვნული ბანკი არ ერევა ლარის გამყარებაში,  მაშინ მისი ფუნქცია უნდა გადაიხედოს„
access_time2019-07-22 16:30:05
ბიზნესმენი, „კოკა–კოლა ბოთლერს ჯორჯიას“ დამფუძნებელი თემურ ჭყონია ლარის  არასტაბილურობის გამო,  ეროვნული ბანკის ფუნქციების გადახედვის საჭიროებას ხედავს. მისი განმარტებით, ლარის არასტაბილურობა ქვეყნის ეკონომიკის განმსაზღვრელია და არამარტო ბიზნესის. გარდა ამისა, არასტაბილური  ლარი მოქმედებს ყველაფერზე, მათ შორის ბიზნესზე, რადგან ქვეყანაში ყველაფერი სწორედ ბიზნესისგან...

ბანკებს მოგება თითქმის გაუნახევრდათ

ბანკებს მოგება თითქმის გაუნახევრდათ
access_time2019-07-22 15:00:41
2019 წლის ივნისში კომერციული ბანკების წმინდა მოგებამ 33,993 მლნ ლარი შეადგინა, რაც წინა თვესთან შედარებით, 29,991 მლნ ლარით, ხოლო წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 13,940 მლნ ლარით ნაკლებია. კერძოდ, ეროვნული ბანკის ვებ-გვერდზე გამოქვეყნებული სტატისტიკის მიხედვით, 2018 წლის ივნისში ბანკების წმინდა მოგება/ზარალი 47,933 მლნ ლარი, ხოლო 2019 წლის მაისში - 63,984 მლნ იყო. ამასთან, მიმდინარე წლის ივნისში, ბანკების შემოსავლებმა 345,001 მილიონი ლარი,...

რატომ ურჩევს სებ-ი ბიზნესებს ფორვარდული გარიგებების დადებას

რატომ ურჩევს სებ-ი ბიზნესებს ფორვარდული გარიგებების დადებას
access_time2019-07-22 14:37:52
ქართული ბიზნესები მუდმივ რეჟიმში ცდილობენ, რომ საკუთარი სავალუტო რისკები მინიმუმამდე შეამცირონ. იმის გამო, რომ საქართველოში გაყიდული საქონლის ნახევარზე მეტი არის იმპორტირებული, საქონლის რეალიზაცია კი, ეროვნულ ვალუტაში ხდება, ბიზნესი ბუნებრივად სავალუტო რისკის წინაშე დგება. ლარის მერყეობის ზრდასთან ერთად ამ ბიზნესებისთვის ოპერირება გართულდა. მოიმატა გაურკვევლობამ იმის შესახებ, თუ რა უნდა იყოს იმპორტირებული პროდუქციის სარეალიზაციო ფასი და სადამდე შეიძლება ის...


მსგავსი სიახლეები

up