შტატგარეშე ბიუროკრატია იზრდება -  2018 წელს საჯარო სამსახურებში შტატგარეშედ დასაქმებულებზე  217 მლნ. ლარი დაიხარჯა

შტატგარეშე ბიუროკრატია იზრდება - 2018 წელს საჯარო სამსახურებში შტატგარეშედ დასაქმებულებზე 217 მლნ. ლარი დაიხარჯა

access_time2019-04-16 10:00:26

მიუხედავად იმისა, რომ გასული წლის ივლისში პრემიერ-მინისტრმა მამუკა ბახტაძემ მცირე მთავრობის კონცეფციის განვითარება დააანონსა, არსებული რელობა აჩვენებს, რომ ამ მხრივ ქვეყანაში არაფერი შეცვლილა, პირიქით.  როგორც გადაცემა “Forbes-ის კვირა გიორგი ისაკაძესთან ერთად” წამყვანმა განაცხადა, 2018 წელს  საჯარო სამსახურებში  მხოლოდ შტატგარეშე სტატუსით დასაქმებულებზე  217 მლნ. ლარი დაიხარჯა, რაც რეკორდული ციფრი აღმოჩდა.  


უკვე წლებია, რაც შტატგარეშე ბიუროკრატია მუდმივად იზრდება, მსხვილდება და მოუგვარებელ პრობლემად რჩება.


მაშინ, როცა საშტატო თანამშრომელთა რაოდენობა, სახელფასო ანაზღაურება და აღწერილობა გამჭირვალე პროცესია, უშტატო დასაქმებულის შემთხვევაში ყველაფერი ბუნდოვანია. მას ვერც კანონი აკონტროლებს და, შესაბამისად, დიდი ალბათობა საქმე გვქონდეს კორუფციასთან, ნეპოტიზმთან თუ ინტერესთა კონფლიქტთან.


ბიზნეს სამართლის სპეციალისტი აკაკი ჩარგეიშვილი არსებულ საკანონმდებლო ხარვეზებზე, პრობლემებსა და დაბრკოლებებზე გვესაუბრება.


მისი თქმით, შტატგარეშე თანამშრომელთა განსაკუთრებით დიდი რაოდენობა სახელმწიფო უწყებებს დაქვემდებარებულ სსიპ-ებსა და ააიპ-ებში გვხდება, ასევე ადგილობრივ თვითმმართველობებში. ბიზნესიურისტს არ უკვირს არც ის ფაქტი, რომ 2018 წელს რეკორდული თანხა დაიხარჯა უშტატო დასაქმებულებზე:


„რეალობა ასეთია - ყოველ ახალ ხელმძღვანელს სურს მოიყვანოს თავისი, ერთგული კადრი, მასთან დაახლოებული პირი. რადგან ჩვენთან ხელმძღვანელობა ხშირად ცვალებადია, ახალი თანამშრომლებიც მუდმივად ემატება. დღეს კი მათი რაოდენობა და მათზე დახარჯული თანხებიც იმიტომაა ასე გაბერილი, რომ კანონში ურთიერთსაწინააღმდეგო ამბავს ვაწყდებით. ერთგვარ ხარვეზთან გვაქვს საქმე“.



დღევანდელი შრომის კოდექსის მიხედვით სამსახურიდან თანამშრომლის თვითნებურად გათავისუფლება გამკაცრებული და გართულებულია. შესაბამისად, წლების წინ დამკვიდრებული ტენდენცია რომ ყოველი ახალი ხელმძღვანელი ძველ გუნდს უშვებდა და ახალი მოჰყავდა, დღეს აღარ არსებობს. თუმცა ერთი შეხედვით სამართლიანი მიდგომა მეორე მხრივ ნეპოტიზმისა წყაროც აღმოჩნდა:


„ის, რომ თვითნებურად სამსახურიდან ვერავის უშვებენ კარგია, მაგრამ იმავე კანონი  ახალ ხელმძღვანელს საშუალებას აძლევს  მოიყვანოს თავისთვის სასურველი თანამშრომლებიც. როდესაც ბიუჯეტი გაწერილი და დამტკიცებულია, თავმჯდომარე ვალდებულია მისთვის სასურველი კადრები უკვე უშტატოდ აიყვანოს. ამიტომაც მივიღეთ არსებული რელობა“,- განმარტავს აკაკი ჩარგეიშვილი.


გარდა საკანონმდებლო ხარვეზისა და ბიუჯეტიდან გაფლანგული თანხებისა, ბიზნესიურისტი ყურადღებას კიდევ ერთ ფაქტზე ამახვილებს:


„ყველაფერთან ერთად კიდევ ცალკე პრობლემაა ისიც, რომ ზოგადად დღევანდელ საბაზრო ეკონომიკის პირობებში, სადაც ასე მნიშვნელოვანია მოთხოვნა-მიწოდება, არსებობს გარკვეული საჭიროებები. მათ შორის საჯარო სამსახურებში ხშირად სჭირდებათ დროებითი, (მაგალითად 1 წლის ვადით) შტატი IT ტექნოლოგიების სპეციალისტის მიმართულებით. ამ დროს იცით რა ხდება? ასეთი გაბერილი სიის შემდეგ მართლა რომ სჭირდებათ იმ თანამშრომლებს ვეღარ იყვანენ და საბოლოოდ უფრო რთულდება შრომითი ურთიერთობები. ეს არის მენეჯმენტის არცოდნის ბრალი, როდესაც არ არის განსაზღვრული პრიორიტეტები და არ არის გამართული პროცესები“.


გამოსავალს აკაკი ჩარგეიშვილი ხელისუფლების მხრიდან შესაბამისი ზომების გატარებაში ხედავს:


„აუცილებელია აუდირება ჩატარდეს. გამოიკვლიოს ხელისუფლებამ ეს პრობლება და დაადგინოს რეალურად რა სჭირდება; სად რამდენი შტატია საჭირო; გამოსწორდეს საკანონმდებლო ხარვეზიც და დადგინდეს ოფიციალური სტატისტიკა. რომ ვიცოდეთ რა სერვისზეა მოთხოვნა, ბაზარზე რა პრიორიტეტებია და ა.შ. ბევრად გამართული იქნებოდა პროცესები. ამ ყველაფერზე პირდაპირი პასუხისმგებლობა ეკისრება საჯარო სამსახურის სპეციალური ბიუროს, რომელის ასევე სსიპ-ადაა დღეს ჩამოყალიბებული“,- აღნიშნავს აკაკი ჩარგეიშვილი.


2018 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის მიხედვით, საქართველოს მთავრობის დაქვემდებარებაში სულ 315 სსიპ და ააიპ-ია. საჯარო სამართლის იურიდიული და არასამეწარმეო - არაკომერციული იურიდიული პირების ბიუჯეტი 2 მილიარდ 039 მილიონი ლარია, აქედან ბიუჯეტის სახსრები 958 მილიონია, საკუთარი შემოსავლები კი 1 მილიარდ 081 მილიონი.


315 სსიპ-სა და ააიპ-ში დასაქმებულების შრომის ანაზღაურება ჯამში 680 მილიონ ლარს შეადგენს. შეგახსენებთ, რომ ამ ციფრებსა და რაოდენობას ემატება ადგილობრივი თვითმმართველობის სტატისტიკაც, რომელზეც სრული ინფორმაციის მოპოვება თითქმის შეუძლებელია.


სალომე ლემონჯავა






სხვებმაც ასეთ დროს “კახას“ რომ დავუძახოთ, გირაოთი გამოგვიშვებენ?

სხვებმაც ასეთ დროს “კახას“ რომ დავუძახოთ, გირაოთი გამოგვიშვებენ?
access_time2019-04-24 20:43:09
ნარკოდანაშაულის ბრალდებით ( სს კოდექსის 260-ე მუხლის პირველი ნაწილი) დაკავებული მსახიობის ლევან ჯიბღაშვილის სასამართლო დარბაზიდან გათავისუფლებას საზოგადოებაში და სოციალურ ქსელებში დიდი გამოხმაურება და არაერთგვაროვანი შეფასება მოჰყვა. ამ თემასთან...

თანამედროვე ირანი: ამბოხის და პროტესტის ზღვარზე

თანამედროვე ირანი: ამბოხის და პროტესტის ზღვარზე
access_time2019-04-24 22:00:40
დღევანდელი ირანელები არიან სპარსების პირდაპირი შთამომავლები და მათი სახელმწიფოებრიობა  თითქმის 5000 წელს ითვლის. ათასწლეულობით ჩამოყალიბებული ცხოვრების წესის და ძველი ტრადიციების ერთგულება ირანში ჩანს ისე, როგორც არსად. თუმცა,  მოსახლეობის სხვადასხვა ფენებში და განსხვავებულ ასაკობრივ ჯგუფებში ეს გავლენა განსხვავებულია. საქმიანი ადამიანები, ინტელიგენცია, სტუდენტობა და ახალგაზრდობა ემხრობა ცხოვრების თანამედროვე წესს. მეტიც,...

„ძალიან ბევრ მსახიობს უჭირს, ძლივს გააქვთ თავი კი არა, უბრალოდ არაფრის საშუალება არ აქვთ“ - მსახიობები დავით დარჩიას განცხადებას აფასებენ

„ძალიან ბევრ მსახიობს უჭირს, ძლივს გააქვთ თავი კი არა, უბრალოდ არაფრის საშუალება არ აქვთ“ - მსახიობები დავით დარჩიას განცხადებას აფასებენ
access_time2019-04-24 19:30:12
დავით დარჩიას...

m²-ს სასტუმროების ქსელის განვითარების მიმართულებით ამბიციური გეგმები აქვს

m²-ს სასტუმროების ქსელის განვითარების მიმართულებით ამბიციური გეგმები აქვს
access_time2019-04-24 15:00:23
m²-ს სასტუმროების ქსელის განვითარების მიმართულებით ამბიციური გეგმები აქვს.ამ ეტაპზე, საქართველოს მასშტაბით, 10 სასტუმროს გახსნა იგეგმება, რომლებიც,საერთო ჯამში,1.000-ზე მეტ ნომერს გააერთიანებს. ამასთანავე, გაცნობებთ, რომ „m² უძრავი ქონების“ პირველისასტუმრო „რამადა ენკორ თბილისი“ 2018 წელს გაიხსნა და ალექსანდრე ყაზბეგის №15-ში...

„კომერსანტის„ ექსკლუზივი - სასტუმრო შერატონ მეტეხი პალასის ბოლო, მეათე სართულზე რესტორანი “ათი“ იხსნება

„კომერსანტის„  ექსკლუზივი - სასტუმრო შერატონ მეტეხი პალასის ბოლო, მეათე სართულზე რესტორანი “ათი“ იხსნება
access_time2019-04-24 15:30:47
„კომერსანტისთვის „ ექსკლუზიურად გახდა ცნობილი, რომ  2019 წლის ზაფხულში სასტუმრო შერატონ მეტეხი პალასის  მეათე სართულზე რესტორანი ათი იხსნება. რესტორანი როგორც  ტურისტებს, ასევე  ადგილობრივებს სთავაზობს განსაკუთრებულ გარემოს, ხედსა და მენიუს. ჩვენთან საუბრისას სასტუმროს მარკეტინგის მენეჯერმა  ნინო ისაკაძემ...


მსგავსი სიახლეები

up