შრომით ურთიერთობებში დამატებითი ანტიდისკრიმინაციული საკანონდებლო გარანტიები ინერგება

შრომით ურთიერთობებში დამატებითი ანტიდისკრიმინაციული საკანონდებლო გარანტიები ინერგება

access_time2018-02-23 10:33:18

საქართველოს პარლამენტი განიხილავს საკანონმდებლო ინიციატივას, რომელიც ითვალისწინებს „საქართველოს შრომის კოდექსში“ და სამ სხვა ნორმატიულ აქტში ცვლილებებს, მათ შორის „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონში. ცვლილებების მიზანი, დისკრიმინაციის აღმოფხვრისკენ მიმართული დამატებითი საკანონმდებლო გარანტიების შექმნაა. 



“საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოში“ მიიჩნევენ, რომ „შრომის კოდექსში“ დაგეგმილი ცვლილებები მოიცავს არათანასწორი მოპყრობის აკრძალვას წინასახელშეკრულებო ურთიერთობებში, როგორიცაა ვაკანსიის გამოქვეყნება და გასაუბრების ეტაპი, ხოლო „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის ცვლილებები ითვალისწინებს დისკრიმინაციის აკრძალვას, ასევე, შრომითი ურთიერთობის სხვა ეტაპებზეც. 


„ცვლილებები გამოწვეულია ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმების ფარგლებში აღებული ვალდებულებით, კერძოდ შეთანხმების XXX დანართის მიხედვით, რომელიც ეხება დასაქმებას, სოციალურ პოლიტიკას და თანაბარი შესაძლებლობებს. შეთანხმების მიღებიდან სამი წლის განმავლობაში (2019 წლის 1 ივლისამდე) უნდა მომხდარიყო ქართული კანონმდებლობის შესაბამისობაში მოყვანა შემდეგ ევროდირექტივებთან: 2000/43/EC, 2000/78/EC, 2004/113/EC. 
უფრო კონკრეტულად განვიხილოთ თუ რა ცვლილებები შედის „შრომის კოდექსში“: 



კოდექსის იმ ნორმაში,1 სადაც საუბარია სახელშეკრულებო და წინასახელშეკრულებო ურთიერთობებში დისკრიმინაციის აკრძალვაზე, დაკონკრეტებულია, რომ წინასახელშეკრულებო ურთიერთობა მოიცავს ასევე ვაკანსიის შესახებ განცხადების გამოქვეყნებას და, შესაბამისად, მასზეც უნდა გავრცელდეს ანტიდისკრიმინაციული რეგულირებები. 



დამსაქმებელს ეკრძალება დასაქმებულის გათავისუფლება, ან რაიმე სახით მასზე ზემოქმედება იმ მიზეზით, რომ მან „დისკრიმინაციისგან დასაცავად განცხადებით ან საჩივრით მიმართა შესაბამის ორგანოს ან ითანამშრომლა მასთან“. შესაბამის ორგანოში იგულისხმება სახალხო დამცველი, შსს, პროკურატურა და ა.შ. ნორმის მიზანია ანტიდისკრიმინაციული რეგულაციების პრაქტიკაში ეფექტური გამოყენების წახალისება და მათი დამსაქმებელთა მხრიდან შესაძლო ზეწოლისგან დაცვა. 



შრომის კოდექსის მოქმედი რედაქციის თანახმად2, დამსაქმებელს უფლება აქვს წინასწარ მოიპოვოს ინფორმაცია კანდიდატის შესახებ, რაც გულისხმობს ინფორმაციის შეგროვებას როგორც ღია, (მაგ.: სოციალური ქსელები) ასევე დახურული (მაგ.: ცნობა ნასამართლეობის შესახებ) წყაროებიდან. ცვლილება ამ უფლებას უნარჩუნებს დამსაქმებელს, თუმცა უკრძალავს მას ისეთი ინფორმაციის მოთხოვნას კანდიდატისაგან, რომელიც ეხება კანდიდატის რელიგიას ან რწმენას, შეზღუდულ შესაძლებლობებს, სექსუალურ ორიენტაციას, ეთნიკურ კუთვნილებას, ორსულობას (გარდა იმ შემთვევებისა, როდესაც ეს სამუშაოს შესრულებისათვის აუცილებელი გარემოებაა). რაც იმას ნიშნავს, რომ თუ ჩამოთვლილი გარემოებები მკაფიოდ და ცხადად არ იქნება დაკავშირებული შესასრულებელ სამუშაოსთან, ამ საკითხებზე გასაუბრების დროს კითხვის დასმაც კი დისკრიმინაციად ჩაითვლება.

 

კანონპროექტით განსაზღვრულია დამსაქმებლის ვალდებულება, რომ შინაგანაწესში და მარეგულერებელ დოკუმენტაციაში ასახოს დისკრიმინაციის ამკრძალავი დებულებები და გააცნოს ის კანდიდატს. 




„დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონს ემატება ჩანაწერი, რომლის თანახმადაც გარანტირებულია თანაბარი მოპყრობის პრინციპი კარიერული წინსვლის ხელმისაწვდომობაზე, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისა და შრომის ანაზღაურების პირობებზე, დასაქმებულთა ან დამსაქმებელთა ორგანიზაციის წევრობაზე და საქმიანობზე და ა.შ. დისკრიმინაციის აკრძალვის ზოგადი ჩანაწერები საქართველოს კანონმდებლობაში, ცხადია, ამ ურთიერთობებზეც ვრცელდებოდა, თუმცა საქმიანობის სფეროების კონკრეტულად მითითებამ შესაძლოა მეტი სიცხადე და, შესაბამისად, ეფექტურობა შეიტანოს კანონის პრაქტიკაში მოქმედებისას. 



შრომით წინასახელშეკრულებო ურთიერთობების დროს დისკრიმინაციის პრობლემა საქართველოში აქტუალური პრობლემაა, განსაკუთრებით თვალსაჩინოა ვაკანსიის შესახებ განცხადების გამოქვეყნებისას სხვადასხვა ნიშნით დისკრიმინაციის შემთხვევები. სახალხო დამცველის ზოგად წინადებაში3 „დისკრიმინაციის თავიდან აცილებისა და მის წინააღმდეგ ბრძოლის საკითზე“ აღწერილია შემთხვევები, როდესაც სხვადასხვა ინტერნეტ რესურსზე ქვეყნდებოდა ვაკანსიები, სადაც დაუსაბუთებლად იყო მოთხოვნილი კონკრეტული სქესი, ასაკი, ოჯახური მდგომარეობა, ისეთი სუბიექტური კატეგორიები, როგორიცაა, მაგალითად, „სრულიად უკომპლექსო“ და ა.შ. 



მიგვაჩნია, რომ ინიცირებული ცვლილებები დარღვეული შრომითი უფლებების აღდგენის ახალ მექანიზმს არ ქმნის და დავის შემთხვევაში მხარეები სასამართლო წესით იდავებენ, თუმცა, იძლევა დამატებით საკანონმდებლო გარანტიებს იმისთვის, რომ შეიზღუდოს შრომით ურთიერთობებში არათანასწორი მოპყრობის პრაქტიკის განვითარება. თავის მხრივ, სახალხო დამცველის აპარატსაც ექმნება მკაფიო სამართლებრივი საფუძველი საკუთარი უფლებამოსილების ფარგლებში მოახდინოს რეაგირება4 დისკრიმინაციის შემთხვევებზე. 



„საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ მიესალმება დისკრიმინაციის საწინააღმდეგო კანონმდებლობის ევროკავშირის სამართალთან ჰარმონიზაციას. მნიშვნელოვანია, კანონის იმპლემენტაცია მოხდეს კანონის მიზნების შესაბამისად, შესაძლო დისკრიმინაციის ფაქტების საფუძვლიანი და მხარეთა ჩართულობით შესწავლით, რათა კანონის ცვლილებები დაუსაბუთებელ ბარიერად არ იქცეს შრომით ურთიერთობაში. ამავე დროს მნიშვნელოვანია, ახალი რეგულაციების შემოღებისას მოხდეს საზოგადოების იმ ჯგუფების ინფორმირება, ვისზეც კანონის მოქმედება გავრცელდება. ასევე, აუცილებელია, განხორციელდეს კანონმდებლობასთან დაკავშირებით რეგულირების გავლენის შეფასება“, - განმარტავენ არასამთავრობოში. 



ბლოგი მომზადდა შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) პროგრამისდემოკრატიული მმართველობის ინიციატივა (GGI) საქართველოშიდაფინანსებული პროექტისპარლამენტის ანგარიშვალდებულების და მისი საქმიანობის გამჭვირვალობის გაძლიერებისფარგლებში. ბლოგში გამოთქმული შეხედულებები ეკუთვნის მხოლოდსაერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოსდა არ გამოხატავს ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) ან ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობის შეხედულებებს.







ხელისუფლების არაპროფესიონალიზმი თუ მავნებლობა: სახელმწიფო საწარმოების ზარალმა ნახევარ მილიარდ ლარს გადააჭარბა

ხელისუფლების არაპროფესიონალიზმი თუ მავნებლობა: სახელმწიფო საწარმოების ზარალმა ნახევარ მილიარდ ლარს გადააჭარბა
access_time2019-03-19 13:00:33
„სახელმწიფო სახელმწიფოში“ - ასე შეიძლება აღვწეროთ მთავრობის ის ნაწილი, რომელიც ყველა სხვა შტოსთან შედარებით დღეს ყველაზე ნაკლები საკანონმდებლო და საპარლამენტო კონტროლის ქვეშ არის მოქცეული, საუბარია ასობით სახელმწიფო კომპანიაზე, რომელთა ბრუნვაც 2017 წლის მდგომარეობით 3 მილიარდ ლარზე მეტია, ხოლო მათში დასაქმებული ადამიანების მთლიანი რაოდენობა 61 ათასს აღემატება.”  Forbes Georgia-ს მთავარი რედაქტორი გიორგი ისაკაძე საავტორო...

„ქეი ბი ფი თბილისმა“ წყალტუბოში, სანატორიუმი „მეშახტეს“ გაიხსნის ვალდებულების გადავადება მოითხოვა - ქონების ეროვნული სააგენტოს განმარტება „კომერსანტს„

„ქეი ბი ფი თბილისმა“ წყალტუბოში, სანატორიუმი „მეშახტეს“  გაიხსნის ვალდებულების გადავადება მოითხოვა - ქონების ეროვნული სააგენტოს განმარტება „კომერსანტს„
access_time2019-03-19 12:00:48
წყალტუბოში, სანატორიუმი „მეშახტეს“ გახსნა  გადაიდო - ამის შესახებ „კომერსანტს“  სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოში განუცხადეს. მათი ინფორმაციით, პროექტის ინვესტორმა კომპანია შპს „ქეი ბი ფი თბილისმა“ 2018 წლის აგვისტოში განცხადებით მიმართა სააგენტოს, სადაც ითხოვდა 2015 წელს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობის, კერძოდ კი, 5 ვარსკვლავიანი საერთაშორისო ბრენდის მქონე არანაკლებ 100 -ნომრიანი სასტუმროს 3 წლის ვადაში აშენების ვალდებულების, 2021 წლის...

არადეკლარირებული სიგარეტის შემოტანის ზრდის ტრენდი თამბაქოზე დაწესებული გაუაზრებელი გადასახადების შედეგია

არადეკლარირებული სიგარეტის შემოტანის ზრდის ტრენდი თამბაქოზე დაწესებული გაუაზრებელი გადასახადების შედეგია
access_time2019-03-19 10:00:33
2019 წელს მოსახლეობას ახალი საზრუნავი გაუჩნდა - ადამიანები ფიქრობენ როგორ ჩაანაცვლონ ძვირადღირებული სიგარეტი შედარებით იაფიანი ალტერნატივით. ახალი ფასები, რომელიც პირველ რიგში თამბაქოს მომხმარებლების ჯიბეზე აისახება, აქციზის მატებამ გამოიწვია. მმართველი გუნდის მტკიცებით, გადაწყვეტილება მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე ზრუნვით არის განპირობებული.   ექსპერტთა ნაწილი აცხადებს, რომ თამბაქოს გაძვირება...

„თუ სებ-მა რეაგირება არ მოახდინა, ქვეყანა გადავა დაბალ ეკონომიკურ ზრდაზე„

„თუ სებ-მა რეაგირება არ მოახდინა, ქვეყანა გადავა დაბალ ეკონომიკურ ზრდაზე„
access_time2019-03-19 09:00:03
თუ ეროვნულმა ბანკმა შეინარჩუნა თავის სიმტკიცე და რეაგირება არ მოახდინა სარეგულაციო პაკეტის ნეგატიურ გავლენებზე, ქვეყნის ეკონომიკა გადავა ახალ სისტემაზე, რაც დაბალ ეკონომიკურ ზრდას გულისხმობს, — ამის შესახებ საბანკო პროდუქტების ექსპერტმა დავით კიკვიძემ განაცხადა.  “კომერსანტმა კიკვიძეს GBC-ის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის შეფასება სთხოვა, რომლის თანახმად 2019 წლის თებერვალი ზარალით დაასრულა 15-დან 4-მა ბანკმა. როცა...

საქართველოს ეკონომიკა ჭაობშია - ჯაფარას ინტერვიუ „კომერსანტზე“

საქართველოს ეკონომიკა ჭაობშია - ჯაფარას ინტერვიუ „კომერსანტზე“
access_time2019-03-18 21:30:35
სალომე ლემონჯავას რუბრიკის „დე-მონტაჟი“ პირველი სტუმარი პოლიტიკური პარტია „გირჩის“ დამფუძნებელი ზურაბ ჯაფარიძეა. რუბრიკის პირველ შეკითხვაზე - როგორ მოგმართოთ ბატონო ზურაბ, ზურაბ-გირჩი თუ ჯაფარა, რესპოდენტმა არჩევანი ბოლო...


მსგავსი სიახლეები

up